Do sze\u015bciu razy sztuka. Wygl\u0105da na to, \u017ce Marcin Wi\u0105cek zostanie Rzecznikiem Praw Obywatelskich po Adamie Bodnarze. W Senacie utar\u0142 si\u0119 za tym konsens, wi\u0119c chyba tak si\u0119 stanie. To b\u0119dzie drugi po Rzeszowie sukces opozycji. Brawo! M\u00f3wi\u0105, \u017ce to wynik dealu: Nawrocki na szefa IPN w zamian za Wi\u0105cka jako RPO.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Dlatego PiS g\u0142osowa\u0142 w ko\u0144cu w Sejmie za Wi\u0105ckiem, a pod koniec lipca zapewne zag\u0142osuje za nim, wraz z opozycj\u0105, powt\u00f3rnie w Senacie. PiS nic nie zrobi\u0142 dla tego kompromisu, j\u0105trzy\u0142 i prowokowa\u0142 swoimi kolejnymi kandydaturami na nast\u0119pc\u0119 Bodnara. Dopiero gdy si\u0119 zorientowa\u0142, \u017ce nie da rady wygra\u0107 tej sprawy, odpu\u015bci\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Z zainteresowaniem ods\u0142ucha\u0142em blisko godzinny wywiad z prof. Wi\u0105ckiem na stronie PAP. Nie wiem, czemu pa\u0144stwowa w ko\u0144cu agencja zamiast zrobi\u0107 w\u0142asn\u0105 rozmow\u0119, pos\u0142u\u017cy\u0142a si\u0119 „debat\u0105” pod szyldem Konfederacji (ich mantra: „Wolno\u015b\u0107 i niepodleg\u0142o\u015b\u0107”), czyli u\u017cyczy\u0142a miejsca skrajnie prawicowej grupie politycznej. Prowadz\u0105cy mia\u0142 wpi\u0119t\u0105 w klap\u0119 miniaturk\u0119 flagi narodowej i list\u0119 konkretnych pyta\u0144 z repertuaru libertaria\u0144skiego. Mi\u0119dzy nim a Wi\u0105ckiem sta\u0142 pusty fotel przeznaczony dla senator Staro\u0144, kt\u00f3ra wym\u00f3wi\u0142a si\u0119 od udzia\u0142u „innymi obowi\u0105zkami s\u0142u\u017cbowymi”. Niewielka strata.<\/p>\n\n\n\n
A jaka korzy\u015b\u0107 z tego przes\u0142uchania? Jaka\u015b na pewno, ale mglista. Mia\u0142o si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce Marcin Wi\u0105cek bardzo uwa\u017ca, by nie zrobi\u0107 jakiego\u015b b\u0142\u0119du. Sam stre\u015bci\u0142 swoje credo mniej wi\u0119cej tak: neutralno\u015b\u0107 i niezale\u017cno\u015b\u0107. Plus „otwarte drzwi” dla ka\u017cdego obywatela i dialog jako zasada. To znaczy, \u017ce chcia\u0142by pe\u0142ni\u0107 sw\u00f3j urz\u0105d przezroczy\u015bcie i z poszanowaniem obowi\u0105zuj\u0105cego prawa. Pi\u0119knie, to zdrowe podej\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n
Ale tu jest pierwszy problem, bo ani on, ani pytaj\u0105cy nie dr\u0105\u017cy\u0142, co to w\u0142a\u015bciwie znaczy w czasach pisowskiej kontrrewolucji przeciwko pa\u0144stwu zbudowanemu po 1989 r. Wi\u0105cek np. w sprawie karania uczestnik\u00f3w pandemicznych protest\u00f3w w obronie praw kobiet sugerowa\u0142, \u017ce nale\u017ca\u0142oby zapyta\u0107 Trybuna\u0142 Konstytucyjny, czy by\u0142y one zgodne z konstytucj\u0105, gwarantuj\u0105c\u0105 obywatelom prawo do wolno\u015bci s\u0142owa, czyli tak\u017ce do wolno\u015bci zgromadze\u0144. Ale czy Trybuna\u0142 Przy\u0142\u0119bskiej mo\u017ce by\u0107 miarodajny w tej i ka\u017cdej innej sprawie? Dla kandydata wida\u0107 mo\u017ce, skoro chcia\u0142by go pyta\u0107 o opini\u0119 i dzia\u0142a\u0107 p\u00f3\u017aniej na jej podstawie.<\/p>\n\n\n\n
Drugi problem polega na tym, czy w obecnej sytuacji politycznej i prawnej Rzecznik mo\u017ce by\u0107 „neutralny”. Czy mo\u017cna by\u0107 „neutralnym”, gdy w\u0142adza traktuje prawo i wymiar sprawiedliwo\u015bci instrumentalnie? Rozmi\u0119kcza, \u0142amie, ignoruje lub zmienia po swoim uwa\u017caniu i w swoim interesie system praworz\u0105dno\u015bci opisany w naszej konstytucji, kt\u00f3rej Wi\u0105cek przecie\u017c chce si\u0119 trzyma\u0107?<\/p>\n\n\n\n
Trzecia w\u0105tpliwo\u015b\u0107 polega na tym, \u017ce Rzecznik Praw Obywatelskich ma do czynienia z w\u0142adz\u0105, kt\u00f3rej ten urz\u0105d pa\u0144stwowy uwiera i przeszkadza w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce jest od niej niezale\u017cny. Prof. Wi\u0105cek sprawia\u0142 w rozmowie wra\u017cenie, jakby tego wyzwania nie widzia\u0142 lub nie docenia\u0142. W tym sensie sam zak\u0142ada pu\u0142apk\u0119 na swoje rzecznikowanie. Legalizm ma swoje granice. Wyznacza je polityka rz\u0105du. S\u0105 czerwone grube linie, kt\u00f3rych przekroczenie musi by\u0107 pot\u0119pione. St\u0105d systemy demokratyczne toleruj\u0105 „obywatelskie niepos\u0142usze\u0144stwo”, a autorytarne t\u0119pi\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Prawo mo\u017ce by\u0107 umy\u015blnie z\u0142e, niesprawiedliwe, przeciwko obywatelom. Tak zdarza si\u0119 w pa\u0144stwach totalitarnych i mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 w demokratycznych, gdy do w\u0142adzy dojd\u0105 drog\u0105 demokratyczn\u0105 wrogowie demokracji i otwartego spo\u0142ecze\u0144stwa. Co wtedy? Co ma robi\u0107 RPO, gdy te prawa s\u0105 przez tak\u0105 w\u0142adz\u0119 ograniczane lub \u0142amane przy pomocy sztuczek prawnych, pod presj\u0105 propagandy i gro\u017ab\u0105 u\u017cycia aparatu represji? Udawa\u0107, \u017ce nic si\u0119 nie sta\u0142o, bo przecie\u017c prawo obowi\u0105zuje wszystkich, a RPO nie mo\u017ce si\u0119 miesza\u0107 do polityki?<\/p>\n\n\n\n
To by\u0142 dylemat prof. Bodnara. Stan\u0105\u0142 wobec niego wskutek dzia\u0142a\u0144 obecnej w\u0142adzy. Nie chcia\u0142 si\u0119 miesza\u0107 do polityki, ale nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 „neutralny” w sytuacji upolitycznienia kwestii praw obywatelskich przez ob\u00f3z Kaczy\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n
\u017bycz\u0119 Marcinowi Wi\u0105ckowi ostatecznego zatwierdzenia na urz\u0119dzie RPO i powodzenia, gdy go obejmie. Ale nie widz\u0119 tego dobrze. Kaczy\u0144skiemu dialog i RPO do niczego nie jest potrzebny, wi\u0119c jest bezu\u017cyteczny, a ludzi i instytucje bezu\u017cyteczne dla jego cel\u00f3w usuwa ze swojej drogi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Do sze\u015bciu razy sztuka. Wygl\u0105da na to, \u017ce Marcin Wi\u0105cek zostanie Rzecznikiem Praw Obywatelskich po Adamie Bodnarze. W Senacie utar\u0142 si\u0119 za tym konsens, wi\u0119c chyba tak si\u0119 stanie. To b\u0119dzie drugi po Rzeszowie sukces opozycji. Brawo! M\u00f3wi\u0105, \u017ce to wynik dealu: Nawrocki na szefa IPN w zamian za Wi\u0105cka jako RPO.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":12263,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12259"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12259"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12259\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12262,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12259\/revisions\/12262"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12263"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}