Z przera\u017ceniem i os\u0142upieniem patrzymy na tempo, w jakim talibowie przejmuj\u0105 kontrol\u0119 nad Afganistanem. To si\u0142y odrzucaj\u0105ce zachodni spos\u00f3b \u017cycia, w tym prawa kobiet do edukacji i pracy poza domem. Ich powr\u00f3t do w\u0142adzy jest kl\u0119sk\u0105 elit afga\u0144skich, kt\u00f3re pod os\u0142on\u0105 wojsk NATO, na czele z ameryka\u0144skimi i przy wsp\u00f3\u0142udziale polskich, pr\u00f3bowa\u0142y po raz kolejny w historii kraju znale\u017a\u0107 jak\u0105\u015b formu\u0142\u0119 koegzystencji.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
To si\u0119 nie powiod\u0142o Anglikom, Rosjanom, a dzi\u015b widzimy, \u017ce tak\u017ce Amerykanom. Prezydent Ghani w\u0142a\u015bnie uciek\u0142, w jego pa\u0142acu pojawili si\u0119 talibowie za zgod\u0105 ochrony prezydenckiej. To koniec.<\/p>\n\n\n\n
Amerykanie zgnietli talib\u00f3w w odwecie za ataki\u00a011 wrze\u015bnia. Osi\u0105gn\u0119li cel militarny, polityczny i propagandowy. Przep\u0119dzili jednookiego mu\u0142\u0142\u0119 Omara, wytropili w ko\u0144cu i zabili Osam\u0119, przetr\u0105cili kr\u0119gos\u0142up Al-Kaidzie. W Afganistanie po zniesieniu szariatu zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 przycz\u00f3\u0142ki spo\u0142ecze\u0144stwa otwartego na \u015bwiat i zachodz\u0105ce w nim przemiany kulturowe: wolne media, kobiety kszta\u0142c\u0105ce si\u0119 nie tylko na poziomie podstawowym, ale te\u017c w uczelniach wy\u017cszych, pracuj\u0105ce jako nauczycielki, lekarki, dziennikarki, udzielaj\u0105ce si\u0119 w lokalnych organizacjach spo\u0142ecznych, a nawet w sporcie. Wolno by\u0142o s\u0142ucha\u0107 zachodniej muzyki, ogl\u0105da\u0107 zachodnie filmy, tworzy\u0107 now\u0105, w\u0142asn\u0105 kultur\u0119. Zmiany obj\u0119\u0142y wi\u0119ksze miasta i sam wielomilionowy Kabul. To niema\u0142e osi\u0105gni\u0119cie.<\/p>\n\n\n\n
Osi\u0105gni\u0119ciem protektoratu by\u0142o tak\u017ce to, \u017ce przez 20 lat Afganistan nie by\u0142 republik\u0105 islamsk\u0105 typu Iranu. Nie spiskowa\u0142 przeciwko Zachodowi, korzysta\u0142 z hojnej pomocy finansowej i militarnej rz\u0105d\u00f3w zachodnich. Obywatele zachodni, w tym polscy, mogli w nim \u017cy\u0107 i pracowa\u0107, nie dr\u017c\u0105c o swoje bezpiecze\u0144stwo. Ale tak widzimy to z naszej perspektywy – ludzi wstrz\u0105\u015bni\u0119tych wydarzeniami 11 wrze\u015bnia 2001 r.\u00a0Te same wydarzenia \u015bwiat muzu\u0142ma\u0144ski i antyzachodni wita\u0142 z entuzjazmem.<\/p>\n\n\n\n
Teraz ten rozdzia\u0142 przechodzi do historii. Dla wielu obserwator\u00f3w zachodnich – we wstydzie. Tego s\u0142owa u\u017cy\u0142 by\u0142y brytyjski ambasador w Kabulu: I hang my head in shame<\/em>. Bo Zach\u00f3d nie zapobieg\u0142 powrotowi talib\u00f3w, a przez to zawi\u00f3d\u0142 nadzieje i oczekiwania tej cz\u0119\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w kraju, kt\u00f3ra chcia\u0142a zmian obiecywanych przez wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105ce z Zachodem nowe w\u0142adze afga\u0144skie, w\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 w nie, korzysta\u0142a z nich, przekonywa\u0142a do nich swoje rodziny, bliskich, przyjaci\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n Co z nimi teraz b\u0119dzie? Talibowie obiecuj\u0105, \u017ce nic z\u0142ego im nie grozi, \u017ce kobiety, byle w nikabach, b\u0119d\u0105 mog\u0142y si\u0119 uczy\u0107, pracowa\u0107 i chodzi\u0107 po ulicach bez obaw, \u017ce zostan\u0105 pobite (\u0142askawcy!). Ale to s\u0105 ich przekazy do medi\u00f3w zachodnich, do niczego niezobowi\u0105zuj\u0105ce i niewiarygodne w \u015bwietle historii wojny domowej i bie\u017c\u0105cych wydarze\u0144.<\/p>\n\n\n\n P\u0142yn\u0105 doniesienia o przemocy talib\u00f3w zajmuj\u0105cych kolejne miasta w stosunku do urz\u0119dnik\u00f3w upad\u0142ego rz\u0105du, m\u0142odych dziewcz\u0105t, kt\u00f3re chc\u0105 zmusza\u0107 do ma\u0142\u017ce\u0144stw, o studentkach odprawionych sprzed bramy uczelni.<\/p>\n\n\n\n Nowi talibowie si\u0142\u0105 rzeczy nie s\u0105 klonami tych, kt\u00f3rzy zaatakowali Amerykanie nieca\u0142e 20 lat temu, ale zmiana pokoleniowa jest trudna do odczytania w ich wypowiedziach i deklaracjach. Unosi si\u0119 nad nimi mg\u0142a, z kt\u00f3rej mog\u0105 si\u0119 wy\u0142oni\u0107 nowe problemy.<\/p>\n\n\n\n Amerykanie sw\u00f3j rozwi\u0105zali: ta wojna nie by\u0142a popularna, dlatego Biden tylko odwl\u00f3k\u0142 wycofanie \u017co\u0142nierzy, ale nie odwo\u0142a\u0142 decyzji Trumpa i kontynuowa\u0142 rozmowy z talibami w nadziei, \u017ce dotrzymaj\u0105 s\u0142owa i nie b\u0119d\u0105 atakowa\u0107 si\u0142 zachodnich ani lotniska w Kabulu, sk\u0105d teraz ewakuuj\u0105 si\u0119 zachodni dyplomaci i niekt\u00f3rzy szcz\u0119\u015bliwcy spo\u015br\u00f3d afga\u0144skich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w wojsk NATO.<\/p>\n\n\n\n Gdy ewakuacja si\u0119 sko\u0144czy, Afganistan wejdzie z fazy chaosu w faz\u0119 konsolidacji nowego systemu. Czy z tego dramatu mo\u017cna ju\u017c wyci\u0105gn\u0105\u0107 jakie\u015b lekcje? Na razie potwierdza si\u0119 przestroga, \u017ce genera\u0142owie zwykle szykuj\u0105 si\u0119 na poprzedni\u0105 wojn\u0119, a przyw\u00f3dcy lubi\u0105 wierzy\u0107 swojej propagandzie.<\/p>\n\n\n\n Nawet Biden jeszcze niedawno nie wierzy\u0142 w powr\u00f3t talib\u00f3w, a eksperci zachodni szacowali, \u017ce zaj\u0119cie przez nich Kabulu jest ma\u0142o prawdopodobne w najbli\u017cszych miesi\u0105cach. Dzi\u015b widzimy, \u017ce re\u017cim, wspomagany miliardami dolar\u00f3w, rozpad\u0142 si\u0119 jak domek z kart, a setki tysi\u0119cy szkolonych przez Zach\u00f3d \u017co\u0142nierzy i specjals\u00f3w porzuci\u0142y go, uciek\u0142y lub przesz\u0142y na stron\u0119 talib\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Ca\u0142a kalkulacja Zachodu wzi\u0119\u0142a w \u0142eb. Uda\u0142o si\u0119 obali\u0107 emirat, nie uda\u0142o si\u0119 zbudowa\u0107 alternatywy, kt\u00f3rej chcia\u0142aby broni\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwa. Na gruzach obalonego systemu powstanie nowy emirat, by\u0107 mo\u017ce jeszcze bardziej wrogi Zachodowi. Je\u015bli przetrwa i zacznie wspiera\u0107 antyzachodni terroryzm, Zach\u00f3d zn\u00f3w b\u0119dzie musia\u0142 interweniowa\u0107 w jeszcze gorszej sytuacji mi\u0119dzynarodowej ni\u017c 20 lat temu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Z przera\u017ceniem i os\u0142upieniem patrzymy na tempo, w jakim talibowie przejmuj\u0105 kontrol\u0119 nad Afganistanem. To si\u0142y odrzucaj\u0105ce zachodni spos\u00f3b \u017cycia, w tym prawa kobiet do edukacji i pracy poza domem. Ich powr\u00f3t do w\u0142adzy jest kl\u0119sk\u0105 elit afga\u0144skich, kt\u00f3re pod os\u0142on\u0105 wojsk NATO, na czele z ameryka\u0144skimi i przy wsp\u00f3\u0142udziale polskich, pr\u00f3bowa\u0142y po raz kolejny […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":12380,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12377"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12377"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12377\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12379,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12377\/revisions\/12379"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12380"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12377"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12377"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12377"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}