Nie b\u0119d\u0119 powtarza\u0142 powszechnie znanych argument\u00f3w za prawem kobiet do legalnej i bezpiecznej dla nich aborcji. Co innego mnie zastanawia: jak w systemie demokratycznym mo\u017cna ignorowa\u0107 wol\u0119 wi\u0119kszo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa w tej sprawie? Przecie\u017c to jest sprawa praw obywatelskich, fundamentu demokracji opartej na rz\u0105dach prawa.<\/p>\n\n\n\n
Ameryka\u0144ski S\u0105d Najwy\u017cszy stosunkiem g\u0142os\u00f3w 6:3 w\u0142a\u015bnie zni\u00f3s\u0142 federalne prawo kobiet do aborcji. Obowi\u0105zywa\u0142o p\u00f3\u0142 wieku. Sze\u015bcioro niewybranych w wyborach funkcjonariuszy systemu zmieni\u0142o \u017cyciow\u0105 sytuacj\u0119 milion\u00f3w Amerykanek. W Polsce dzie\u0144 wcze\u015bniej Sejm odm\u00f3wi\u0142 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w, w tym wielu ludowc\u00f3w, dalszego rozpatrywania spo\u0142ecznego projektu ustawy, kt\u00f3ra przyzna\u0142aby to samo prawo kobietom, gdyby zosta\u0142a uchwalona i podpisana przez prezydenta. Wiadomo, \u017ce w obecnym uk\u0142adzie si\u0142 politycznych to si\u0119 nigdy nie stanie. Warunkiem zmiany jest doj\u015bcie do w\u0142adzy demokrat\u00f3w. A i tak nie ma pewno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
W obu przypadkach decyzje mijaj\u0105 si\u0119 z oczekiwaniami wi\u0119kszo\u015bci. W obu maj\u0105 za to poparcie prawicy i konserwatywnych religijnych radyka\u0142\u00f3w, cz\u0119\u015bci kobiet i m\u0142odego pokolenia. W Waszyngtonie mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 dziewcz\u0119ta skacz\u0105ce z rado\u015bci po og\u0142oszeniu wyroku. Jedna macha\u0142a kartonem z has\u0142em, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 nale\u017cy do antyaborcjonist\u00f3w. U nas m\u0142ody pose\u0142 skrajnej prawicy miota\u0142 si\u0119 za sejmow\u0105 m\u00f3wnic\u0105: „lewactwo” tu nam przynios\u0142o jaki\u015b durny projekt! Na nim wra\u017cenia nie zrobi\u0142o, \u017ce podpisa\u0142o si\u0119 pod tym projektem 200 tys. os\u00f3b. Nie zrobi\u0142o to wra\u017cenia na pos\u0142ankach i pos\u0142ach PiS. Tylko pos\u0142anka od Ho\u0142owni, dawniej w PO, or\u0119dowa\u0142a za referendum jako jedyn\u0105 metod\u0105 zako\u0144czenia sporu.<\/p>\n\n\n\n
Tylko \u017ce najpierw trzeba by zorganizowa\u0107 za zgod\u0105 w\u0142adz referendum i wygra\u0107 je pod ostrza\u0142em „obro\u0144c\u00f3w \u017cycia”. Gdyby wygrali, sp\u00f3r trwa\u0142by dalej, gdyby przegrali – tako\u017c. Sp\u00f3r by trwa\u0142 i gdyby wygrali – wtedy protestowaliby zwolennicy prawa do wyboru. I gdyby przegrali – wtedy protestowaliby antyaborcjoni\u015bci. W Stanach w ostatnich dniach ten sam S\u0105d Najwy\u017cszy wyda\u0142 dwa orzeczenia, dla konserwatyst\u00f3w sp\u00f3jne z sob\u0105, dla demokrat\u00f3w – sprzeczne. Zakaza\u0142 dost\u0119pu do bezpiecznej aborcji na szczeblu federalnym i potwierdzi\u0142 prawo do powszechnego dost\u0119pu do broni. W sytuacji gdy niemal codziennie niewinni Amerykanie, w tym dzieci, gin\u0105 z r\u0105k uzbrojonych po z\u0119by wsp\u00f3\u0142obywateli. Gdzie tu jest „obrona \u017cycia”?<\/p>\n\n\n\n
W Stanach delegalizuj\u0105cy aborcj\u0119 dopi\u0105\u0142 swego po wielu latach. Osi\u0105gn\u0105\u0142 cel, bo Trump swymi nominacjami zmieni\u0142 uk\u0142ad si\u0142 w S\u0105dzie Najwy\u017cszym, a republikanie poparli antyaborcyjn\u0105 akcj\u0119 chrze\u015bcija\u0144skich fundamentalist\u00f3w. Aborcja zawsze dzieli\u0142a ameryka\u0144skie spo\u0142ecze\u0144stwo, ale nie by\u0142a w centrum sporu politycznego. Gdy prawica dostrzeg\u0142a, \u017ce ruch antyaborcyjny mo\u017ce by\u0107 przydatny w kampaniach wyborczych, nie waha\u0142a si\u0119 z tego skorzysta\u0107. Trumpizm jedzie na polaryzacji, aborcja dzieli Amerykan\u00f3w tak samo ostro jak dost\u0119p do broni.<\/p>\n\n\n\n
U nas przeciwnicy praw kobiet mozolili si\u0119 kr\u00f3cej, maj\u0105c ca\u0142kowite, jawne i bezkompromisowe wsparcie Ko\u015bcio\u0142a i katolickiej prawicy. Gdyby projekt legalizuj\u0105cy aborcj\u0119 kiedy\u015b przeszed\u0142 w naszym parlamencie lub drog\u0105 referendum, wybuch\u0142by prawicowy i ko\u015bcielny raban. To jest sp\u00f3r nie do rozwi\u0105zania w spo\u0142ecze\u0144stwach tak sk\u0142\u00f3conych i tak wzajemnie sobie nieufaj\u0105cych jak polskie i ameryka\u0144skie. I dramat dla kobiet i ich bliskich, gdy z jakich\u015b powod\u00f3w nie chcia\u0142yby urodzi\u0107 dziecka.<\/p>\n\n\n\n
Zobaczmy, gdzie kobiety zdoby\u0142y prawo do aborcji. Zdoby\u0142y je w prawie wszystkich demokratycznych pa\u0144stwach europejskich, kt\u00f3rych mieszka\u0144cy maj\u0105 konstytucyjne i przestrzegane w praktyce prawa obywatelskie. Po drugie w pa\u0144stwach, gdzie religia traci wp\u0142yw na \u017cycie ludzi, a instytucje religijne s\u0105 faktycznie oddzielone od instytucji pa\u0144stwowych, nie przenikaj\u0105 si\u0119 z nimi, nie wspieraj\u0105 si\u0119 wzajemnie.<\/p>\n\n\n\n
W Stanach sytuacja jest inna ni\u017c w Europie. Pa\u0144stwo jest oddzielone od religii, lecz religie maj\u0105 wci\u0105\u017c istotny wp\u0142yw na obywateli. Prezydenci przysi\u0119gaj\u0105 na Bibli\u0119, obejmuj\u0105c urz\u0105d; odwo\u0142ywanie si\u0119 do „prawa Bo\u017cego” przez polityk\u00f3w jest powszechne, bo wci\u0105\u017c zdobywaj\u0105 dzi\u0119ki tej religijnej retoryce g\u0142osy wyborc\u00f3w. W Europie tacy politycy s\u0105 rzadko\u015bci\u0105, bo tutejsze spo\u0142ecze\u0144stwa s\u0105 oddolnie zlaicyzowane i religijnie neutralne, je\u015bli nie oboj\u0119tne.<\/p>\n\n\n\n
To wynik nie jakiego\u015b spisku przeciwko chrze\u015bcija\u0144stwu, tylko b\u0142\u0119d\u00f3w i grzech\u00f3w Ko\u015bcio\u0142\u00f3w i polityk\u00f3w z nimi wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych. Od czas\u00f3w powojennych obywatele Zachodu znajduj\u0105 zaspokojenie swych potrzeb duchowych i wsp\u00f3lnotowych poza dominuj\u0105cymi instytucjami religijnymi. Nie potrzebuj\u0105 ich, by \u017cy\u0107 przyzwoicie. Nie chc\u0105 pouczania i kontroli ze strony ludzi i instytucji g\u0142osz\u0105cych nauki moralne, kt\u00f3rych same nie przestrzegaj\u0105. \u015awiat bez „Boga” sta\u0142 si\u0119 mo\u017cliwy i atrakcyjny. Osoby religijne dostrzeg\u0142y, \u017ce wiara nie musi by\u0107 praktykowana w tym czy innym Ko\u015bciele, by by\u0142a inspiracj\u0105 w ich prywatnym \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n
Z tych samych powod\u00f3w Ko\u015bcio\u0142y nie interesuj\u0105 polityk\u00f3w jako \u017ar\u00f3d\u0142o poparcia wyborczego. Konfesyjne media chrze\u015bcija\u0144skie s\u0105 na marginesie debaty publicznej. Imperium Rydzyka w Europie Zachodniej nie mog\u0142oby powsta\u0107, bo ani pa\u0144stwo, ani biznes powi\u0105zany z prawic\u0105 by takiego kuriozum nie wspar\u0142y finansowo i wizerunkowo, jak dzieje si\u0119 u nas pod rz\u0105dami Kaczy\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n
Na tym polega „wyj\u0105tkowo\u015b\u0107” Polski w demokratycznej Europie, \u017ce u nas historia wsp\u00f3lnymi si\u0142ami prawicy i katolicyzmu zamrozi\u0142a proces oddolnej laicyzacji. Ten l\u00f3d topnieje, ale powoli. Warunkiem zmiany jest realne rozdzielenie pa\u0144stwa od religii, a to wymaga woli politycznej demokratycznie wybranych w\u0142adz. Dot\u0105d jej brakowa\u0142o, ale wydarzenia ostatnich lat – ko\u015bcielna omerta dotycz\u0105ca pedofilii i nachalne wykorzystywanie katolicyzmu do cel\u00f3w politycznych przez ob\u00f3z Kaczy\u0144skiego – t\u0119 wol\u0119 zmiany wzmocni\u0142y wbrew staraniom hamulcowych.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli nie b\u0119dzie kataklizmu politycznego, np. wojny powszechnej, lub naturalnego, w okolicach po\u0142owy tego wieku Polska ulegnie oddolnej laicyzacji na wz\u00f3r spo\u0142ecze\u0144stw zachodnich. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zejdzie do katakumb, politycy przestan\u0105 odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 do katolicyzmu, nast\u0105pi\u0105 g\u0142\u0119bsze zmiany kulturowe, kt\u00f3re poci\u0105gn\u0105 zmiany prawne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nie b\u0119d\u0119 powtarza\u0142 powszechnie znanych argument\u00f3w za prawem kobiet do legalnej i bezpiecznej dla nich aborcji. Co innego mnie zastanawia: jak w systemie demokratycznym mo\u017cna ignorowa\u0107 wol\u0119 wi\u0119kszo\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa w tej sprawie? Przecie\u017c to jest sprawa praw obywatelskich, fundamentu demokracji opartej na rz\u0105dach prawa. Ameryka\u0144ski S\u0105d Najwy\u017cszy stosunkiem g\u0142os\u00f3w 6:3 w\u0142a\u015bnie zni\u00f3s\u0142 federalne prawo kobiet […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":13230,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13227"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13227"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13229,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13227\/revisions\/13229"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13230"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}