Od spotkania z przedstawicielami rdzennej ludno\u015bci Kanady papie\u017c Franciszek chce rozpocz\u0105\u0107 swoj\u0105 wizyt\u0119 w tym wielkim, wielonarodowym i wielokulturowym pa\u0144stwie. Mo\u017cna j\u0105 uzna\u0107 za sp\u00f3\u017anione zado\u015b\u0107uczynienie moralne, pielgrzymk\u0119 pokutn\u0105, a nie zwyk\u0142\u0105 duszpastersk\u0105, jakich wiele, odk\u0105d papie\u017ce zacz\u0119li je\u017adzi\u0107 po \u015bwiecie.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Franciszek ma za co przeprasza\u0107 ludy rdzenne: bezpo\u015bredni\u0105 przyczyn\u0105 jego wizyty jest szokuj\u0105ce odkrycie anonimowych mogi\u0142 dzieci zmar\u0142ych w tzw. szko\u0142ach mieszkalnych, residential schools<\/em>. Te szko\u0142y dzia\u0142a\u0142y przez ponad sto lat g\u0142\u00f3wnie pod zarz\u0105dem Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego za zgod\u0105 kanadyjskich w\u0142adz \u015bwieckich. Ich celem by\u0142o „zabicie Indianina” w sercach i umys\u0142ach dzieci, kt\u00f3re odbierano rodzicom i rodzinom si\u0142\u0105, pod gro\u017ab\u0105 surowych kar.<\/p>\n\n\n\n „Asymilacj\u0119” do systemu kolonizator\u00f3w wspierano przemoc\u0105 fizyczn\u0105 i seksualn\u0105, karami i nagrodami. Wychowankowie mieli utraci\u0107 sw\u0105 pierwotn\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107, kultur\u0119, wiar\u0119, j\u0119zyk. S\u0142owem, szko\u0142y by\u0142y cz\u0119\u015bci\u0105 systemu wynaradawiania, narz\u0119dziem in\u017cynierii spo\u0142ecznej. Pa\u0144stwo oddelegowa\u0142o do tej roli instytucje religijne, a te ch\u0119tnie podj\u0119\u0142y si\u0119 zadania. W miejsce to\u017csamo\u015bci pierwotnej miano w nich zaszczepi\u0107 wzory i normy kolonizator\u00f3w przyby\u0142ych ze „starego \u015bwiata”, w tym wszelkiego rodzaju misjonarzy, kt\u00f3rzy mieli poczucie, \u017ce realizuj\u0105 opatrzno\u015bciowy plan Bo\u017cy dla „Nowego \u015awiata”.<\/p>\n\n\n\n Gdy si\u0119 dzia\u0142a z takim nastawieniem, \u0142atwo uwierzy\u0107, \u017ce cel u\u015bwi\u0119ca \u015brodki, a je\u015bli zdarzaj\u0105 si\u0119 jakie\u015b incydenty, to odpowiedzialni za nie s\u0105 tylko poszczeg\u00f3lni sprawcy, a nie Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako instytucja i system. Dlatego sprawa Kanady ma wymow\u0119 szersz\u0105: jest kolejnym przyk\u0142adem, i\u017c z\u0142o dziej\u0105ce si\u0119 w instytucjach ko\u015bcielnych jest systemowe. To nie tylko kilka „czarnych owiec”, to kwestia ca\u0142ej owczarni i jej pasterzy. Dok\u0142adnie tak jak w przypadku pedofilii czy mizoginii w Ko\u015bciele.<\/p>\n\n\n\n Franciszek nie nazwie w Kanadzie winy tamtejszego Ko\u015bcio\u0142a j\u0119zykiem wsp\u00f3\u0142czesnych antropolog\u00f3w, ale mo\u017ce powt\u00f3rzy\u0107 to, co ju\u017c m\u00f3wi\u0142 kanadyjskim „pierwszym ludom” podczas ich wizyty w Rzymie: to by\u0142o sprzeczne z Ewangeli\u0105. Papie\u017c Bergoglio b\u0119dzie uwa\u017cnie s\u0142uchany podczas tej pokutnej pielgrzymki nie tylko w Kanadzie, ale te\u017c wsz\u0119dzie w obu Amerykach, gdzie biali europejscy kolonizatorzy napotkali na tamtejsze rdzenne ludy i cywilizacje sprzed „odkrycia” Kolumba.<\/p>\n\n\n\n Po ponad pi\u0119ciu wiekach kolonizacji „Nowego \u015awiata” generalny bilans tej chrze\u015bcija\u0144skiej kulturowo i imperialnej politycznie operacji na \u017cywym ciele – zreszt\u0105 tak\u017ce np. w Australii czy Afryce – jest trudny do jednoznacznego podsumowania, ale jego straszna cena w kategoriach cierpie\u0144 i zniszcze\u0144 wydaje si\u0119 oczywista. Do przesz\u0142o\u015bci nie ma powrotu, chyba \u017ce przez nuklearn\u0105 zag\u0142ad\u0119. Ameryki uleg\u0142y kolonizacji, powsta\u0142 nowy system. Dzi\u015b chodzi o pe\u0142n\u0105 prawd\u0119 i refleksj\u0119 na ten temat, wyr\u00f3wnanie krzywd, gdzie to mo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cny element to partnerska wsp\u00f3\u0142praca na tym polu pa\u0144stwa, Ko\u015bcio\u0142\u00f3w, medi\u00f3w, szk\u00f3\u0142 wszystkich szczebli i rodzaj\u00f3w, a nade wszystko obywateli, w tym wywodz\u0105cych si\u0119 z rdzennej ludno\u015bci. Pod tym wzgl\u0119dem w Kanadzie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o przyk\u0142adzie pozytywnym. Dominuje przekonanie, \u017ce poczuciem pe\u0142nienia „misji cywilizacyjnej” nie mo\u017cna we wsp\u00f3\u0142czesnym cywilizowanym \u015bwiecie usprawiedliwia\u0107 ludob\u00f3jstwa etnicznego i kulturowego. W tym sensie nale\u017cy \u017cyczy\u0107 Franciszkowi powodzenia. Nam jednak w naszej cz\u0119\u015bci Europy wolno tak\u017ce oczekiwa\u0107, \u017ce papie\u017c znajdzie si\u0142y duchowe do kolejnej wyprawy – do Kijowa i Ukrainy, gdzie teraz r\u00f3wnie\u017c wa\u017c\u0105 si\u0119 losy cywilizacji wyros\u0142ej m.in. z chrze\u015bcija\u0144stwa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Od spotkania z przedstawicielami rdzennej ludno\u015bci Kanady papie\u017c Franciszek chce rozpocz\u0105\u0107 swoj\u0105 wizyt\u0119 w tym wielkim, wielonarodowym i wielokulturowym pa\u0144stwie. Mo\u017cna j\u0105 uzna\u0107 za sp\u00f3\u017anione zado\u015b\u0107uczynienie moralne, pielgrzymk\u0119 pokutn\u0105, a nie zwyk\u0142\u0105 duszpastersk\u0105, jakich wiele, odk\u0105d papie\u017ce zacz\u0119li je\u017adzi\u0107 po \u015bwiecie.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":12579,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13292"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13292"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13292\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13297,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13292\/revisions\/13297"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12579"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13292"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}