Konstytucj\u0119 majow\u0105 chwal\u0105, obecn\u0105 lekcewa\u017c\u0105 lub po prostu \u0142ami\u0105. Opozycj\u0119 nazywaj\u0105 now\u0105 Targowic\u0105, aby odwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 od wp\u0142yw\u00f3w rosyjskich w swoim obozie. Konstytucja to \u015bwi\u0119te s\u0142owo, m\u00f3wi Tusk, oni szykuj\u0105 ustaw\u0119, by go zablokowa\u0107 przed wyborami, na co nasza konstytucja nie pozwala. W takiej atmosferze politycznej Polska obchodzi kolejn\u0105 rocznic\u0119 przyj\u0119cia ustawy zasadniczej w rozumieniu zbli\u017conym do wsp\u00f3\u0142czesnego, czyli jako zbi\u00f3r zasad opisuj\u0105cych pa\u0144stwo i jego relacje ze spo\u0142ecze\u0144stwem.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Konstytucja by\u0142a pr\u00f3b\u0105 modernizacji starej Polski przez \u00f3wczesn\u0105 o\u015bwieceniow\u0105 elit\u0119, z udzia\u0142em polskiej masonerii, kt\u00f3ra dobrze si\u0119 orientowa\u0142a, \u017ce system polityczny wymaga g\u0142\u0119bokiej reformy. Zmursza\u0142y ustr\u00f3j przesta\u0142 by\u0107 funkcjonalny, nad pa\u0144stwem zawis\u0142a gro\u017aba ca\u0142kowitej utraty niepodleg\u0142o\u015bci. Mocarstwa o\u015bcienne, na czele z Rosj\u0105, nie mia\u0142y interesu, by Polska si\u0119 modernizowa\u0142a. Rosja pod pretekstem obrony „z\u0142otej wolno\u015bci” szlacheckiej interweniowa\u0142a wojskowo w Polsce, wykorzystuj\u0105c polskich u\u017cytecznych idiot\u00f3w broni\u0105cych gnij\u0105cego status quo<\/em>. Kr\u00f3l Poniatowski przeszed\u0142 z obozu reformator\u00f3w do obozu obro\u0144c\u00f3w re\u017cimu sprzymierzonego z Moskw\u0105. Ostateczny upadek Rzeczypospolitej nast\u0105pi\u0142 cztery lata po uchwaleniu konstytucji. Obchody jej rocznicy by\u0142y zabronione we wszystkich trzech zaborach.<\/p>\n\n\n\n Czy by\u0142o co \u015bwi\u0119towa\u0107? Wed\u0142ug naszych obecnych poj\u0119\u0107 ustawa trzeciomajowa by\u0142a kompromisem mi\u0119dzy si\u0142ami modernizacji a si\u0142ami, kt\u00f3re chcia\u0142y zachowa\u0107 ustr\u00f3j nietkni\u0119ty. Przyznawa\u0142a rzymskiemu katolicyzmowi status wyznania panuj\u0105cego, ale gwarantowa\u0142a wolno\u015b\u0107 innym. Zr\u00f3wnywa\u0142a prawa mieszczan w miastach podleg\u0142ych kr\u00f3lowi z prawami wolnej szlachty, a „lud rolniczy” oddawa\u0142a pod opiek\u0119 rz\u0105du, zach\u0119caj\u0105c dziedzic\u00f3w do um\u00f3w z gminem dotycz\u0105cych wzajemnych mi\u0119dzy nimi relacji, ale nie znosi\u0142a jednoznacznie i ca\u0142kowicie pa\u0144szczyzny. Rz\u0105d czyni\u0142a w\u0142adz\u0105 publiczn\u0105, Sejm \u2013 prawodawcz\u0105, ale kr\u00f3la wykonawcz\u0105, a monarchi\u0119 pozostawia\u0142a elekcyjn\u0105. Odwa\u017cnie reformowa\u0142a s\u0105downictwo i si\u0142y zbrojne, ale nie wprowadza\u0142a powszechnego obowi\u0105zku odbycia s\u0142u\u017cby wojskowej, co w \u00f3wczesnej sytuacji pomog\u0142oby sformowa\u0107 armi\u0119 narodow\u0105 bardziej zdoln\u0105 do stawienia oporu agresji zewn\u0119trznej.<\/p>\n\n\n\n Tym, co mo\u017ce si\u0119 podoba\u0107 wsp\u00f3\u0142czesnemu czytelnikowi, zm\u0119czonemu wszechobecn\u0105 biurokracj\u0105, zalewem ustaw i regulacji r\u00f3\u017cnego szczebla, jest zwi\u0119z\u0142o\u015b\u0107: konstytucja trzeciomajowa sk\u0142ada si\u0119 z jedenastu artyku\u0142\u00f3w. Przysz\u0142a za p\u00f3\u017ano, nie mia\u0142a szans przej\u015b\u0107 praktycznego testu przydatno\u015bci, ale wesz\u0142a do narodowego imaginarium na trwa\u0142e jako symbol patriotyzmu.<\/p>\n\n\n\n W PRL \u015bwi\u0119to trzeciomajowe nie by\u0142o oficjalnie obchodzone, podobnie jak 11 listopada, kt\u00f3ry nied\u0142ugo przed upadkiem II RP \u015bwi\u0119towano jako rocznic\u0119 odzyskania niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa. Niezale\u017cne, obywatelskie pr\u00f3by obchod\u00f3w grozi\u0142y uczestnikom represjami. Gdy PRL chyli\u0142a si\u0119 ku upadkowi, \u00f3wczesny Sejm w lutym 1989 r. og\u0142osi\u0142 jednak 11 listopada narodowym \u015bwi\u0119tem niepodleg\u0142o\u015bci. \u015awi\u0119to trzeciomajowe zosta\u0142o przywr\u00f3cone ju\u017c w III RP, w 1990 r.<\/p>\n\n\n\n Oba \u015bwi\u0119ta w normalnym demokratycznym pa\u0144stwie powinny \u0142\u0105czy\u0107 spo\u0142ecze\u0144stwo ponad r\u00f3\u017cnicami sympatii politycznych i \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w. Tak sta\u0142o si\u0119 za pierwszej Solidarno\u015bci. W wielu miastach i mniejszych miejscowo\u015bciach ludzie z rado\u015bci\u0105 i nadziej\u0105 brali udzia\u0142 w obchodach trzeciomajowych. Rozdawano teksty „mazurka trzeciego maja” \u2013 „Witaj maj, trzeci maj, dla Polak\u00f3w b\u0142ogi raj!” – bo niewielu ju\u017c go pami\u0119ta\u0142o. Niekt\u00f3rzy \u015bpiewali ze \u0142zami w oczach. Mazurek powsta\u0142 podczas powstania listopadowego w 1831 r. Ma kilka wersji. W jednej z nich taka zwrotka: „Wolno\u015b\u0107 wsparta na o\u015bwiacie \/ I r\u00f3wno\u015b\u0107 w obliczu prawa \/ To nam rokowa\u0142a bracie \/ Trzeciego maja ustawa”.<\/p>\n\n\n\n To samo „rokuje” nam w Polsce obecna konstytucja. Ale „rokuje” nie znaczy, \u017ce tak jest i b\u0119dzie. Nie by\u0142o wtedy i nie jest dzisiaj. Skrajna prawica zaw\u0142aszcza Dzie\u0144 Niepodleg\u0142o\u015bci, odstraszaj\u0105c demokrat\u00f3w od \u015bwi\u0119towania razem z ni\u0105. Ten sam los grozi „majowej jutrzence”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Konstytucj\u0119 majow\u0105 chwal\u0105, obecn\u0105 lekcewa\u017c\u0105 lub po prostu \u0142ami\u0105. Opozycj\u0119 nazywaj\u0105 now\u0105 Targowic\u0105, aby odwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 od wp\u0142yw\u00f3w rosyjskich w swoim obozie. Konstytucja to \u015bwi\u0119te s\u0142owo, m\u00f3wi Tusk, oni szykuj\u0105 ustaw\u0119, by go zablokowa\u0107 przed wyborami, na co nasza konstytucja nie pozwala. W takiej atmosferze politycznej Polska obchodzi kolejn\u0105 rocznic\u0119 przyj\u0119cia ustawy zasadniczej w rozumieniu […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":13997,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13994"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13994"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13994\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13996,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13994\/revisions\/13996"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}