Unia musi by\u0107 gotowa do walki o swoje warto\u015bci. Belgijski eurodeputowany Guy Verhofstadt ma plan rewitalizacji UE: zacznijmy dyskusj\u0119 nad zmianami traktat\u00f3w europejskich. Jest dobry moment: Dzie\u0144 Europy.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Pi\u0119\u0107 lat po zako\u0144czeniu drugiej wojny \u015bwiatowej \u00f3wczesny francuski minister spraw zagranicznych Robert Schuman zainicjowa\u0142 „projekt Europa”. By\u0142 postaci\u0105 wybitn\u0105: aresztowany przez Gestapo po zaj\u0119ciu p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci Francji przez hitlerowskie Niemcy, zbieg\u0142 z aresztu, wr\u00f3ci\u0142 do kraju, zorganizowa\u0142 podziemny ruch oporu. Po pokonaniu III Rzeszy by\u0142 premierem, a tak\u017ce ministrem sprawiedliwo\u015bci i spraw zagranicznych. Z przekona\u0144 chadek, or\u0119dowa\u0142 za pojednaniem wojennych wrog\u00f3w, Francji de Gaulle’a i Niemiec. Bra\u0142 udzia\u0142 w stworzeniu NATO, przewodniczy\u0142 zal\u0105\u017ckowi przysz\u0142ego Parlamentu Europejskiego.<\/p>\n\n\n\n
9 maja 1950 r. przedstawi\u0142 plan stworzenia wsp\u00f3lnoty w\u0119gla i stali obejmuj\u0105cej Francj\u0119, Niemcy (zachodnie, bo wschodnie by\u0142y w strefie wp\u0142yw\u00f3w sowieckich), W\u0142ochy, Holandi\u0119, Belgi\u0119 i Luksemburg. Deklaracja Schumana wychodzi\u0142a z za\u0142o\u017cenia, \u017ce je\u015bli w Europie ma by\u0107 trwa\u0142y pok\u00f3j, trzeba wsp\u00f3lnie zarz\u0105dza\u0107 produkcj\u0105 surowc\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych do prowadzenia wojny. Zamiast rywalizacji powinna by\u0107 wsp\u00f3\u0142praca, dzi\u0119ki kt\u00f3rej wojny mo\u017cna unikn\u0105\u0107. Tak 73 lata temu powsta\u0142 zal\u0105\u017cek obecnej Unii Europejskiej.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego 9 maja obchodzimy jako Dzie\u0144 Europy. Schuman by\u0142 wizjonerem, a zarazem realist\u0105. Wiedzia\u0142, \u017ce „projekt Europa” nie powstanie z dnia na dzie\u0144 i na podstawie jakiego\u015b jednego planu. Zbuduj\u0105 j\u0105 konkretne osi\u0105gni\u0119cia, dla kt\u00f3rych punktem wyj\u015bcia b\u0119dzie solidarno\u015b\u0107 i \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce pok\u00f3j mi\u0119dzy narodami zapewni\u0105 jedynie tw\u00f3rcze dzia\u0142ania dopasowane do zagro\u017ce\u0144 mog\u0105cych prowadzi\u0107 do wojny.<\/p>\n\n\n\n
Schuman zmar\u0142 w 1962 r. Nie doczeka\u0142 ko\u0144ca zimnej wojny, rozpadu imperium sowieckiego, upadku muru berli\u0144skiego, akcesji pa\u0144stw Europy pokomunistycznej do „projektu Europa”, w tym Polski w 2004 r. Nie doczeka\u0142 wojny w by\u0142ej Jugos\u0142awii ani napa\u015bci Rosji Putina na Ukrain\u0119. Obie zdarzy\u0142y si\u0119 w Europie, ale poza obr\u0119bem wsp\u00f3lnoty europejskiej, wi\u0119c nie zaprzeczy\u0142y jej pokojowej idei za\u0142o\u017cycielskiej. Posiane ziarno wsp\u00f3\u0142pracy i bezpiecze\u0144stwa wyda\u0142o plon. Imponuj\u0105cy rozw\u00f3j pa\u0144stw cz\u0142onkowskich pokaza\u0142, \u017ce wsp\u00f3\u0142praca jest dla Europy bardziej korzystna ni\u017c rywalizacja nastawionych wy\u0142\u0105cznie na swoje cele i interesy pa\u0144stw narodowych. Unia jest dzie\u0142em prekursorskim, cho\u0107, jak ka\u017cdy tw\u00f3r ludzki, maj\u0105cym swoje s\u0142abe punkty.<\/p>\n\n\n\n
Wyj\u0105tkowo\u015b\u0107 UE polega na tym, \u017ce nie jest ani wsp\u00f3lnot\u0105 wy\u0142\u0105cznie ekonomiczn\u0105, ani jedn\u0105 wi\u0119cej organizacj\u0105 mi\u0119dzynarodow\u0105 w rodzaju ONZ. Stanowi dobrowolne zrzeszenie z mandatem demokratycznym od obywateli wszystkich pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Na mocy traktat\u00f3w, ratyfikowanych przez parlamenty narodowe, w ramach tego zrzeszenia mo\u017cliwe jest ograniczenie suwerenno\u015bci pa\u0144stw cz\u0142onkowskich w wybranych dziedzinach, np. planetarnej zmiany klimatu czy wzajemnej pomocy przed agresj\u0105 zewn\u0119trzn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
S\u0142owem: tam, gdzie zasoby tych pa\u0144stw mog\u0105 nie wystarczy\u0107 w skutecznej reakcji na wyzwania. Przyk\u0142adem by\u0142a produkcja i dystrybucja szczepionek przeciwko covid-19. Szczeg\u00f3lnym zagro\u017ceniem jest dzi\u015b kontestacja zasad UE przez si\u0142y antyunijne w pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich pod has\u0142em prymatu suwerenno\u015bci pa\u0144stw narodowych, drastycznie sprzeczna z zasad\u0105 prymatu prawa unijnego nad prawem poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Zasad\u0105 dobrowolnie przyj\u0119t\u0105 w ramach traktat\u00f3w akcesyjnych. Odrzucenie tej zasady, jak dzieje si\u0119 w przypadku ugrupowa\u0144 takich jak Polska Suwerenna jest de facto<\/em> odrzuceniem cz\u0142onkostwa w UE.<\/p>\n\n\n\n Takie ugrupowania widz\u0105 UE jako li tylko wsp\u00f3lnot\u0119 ekonomiczn\u0105, s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 narodowym interesom materialnym, ale definiowanym tylko przez te ugrupowania. Takie redukuj\u0105ce podej\u015bcie pomija wsp\u00f3lne warto\u015bci niematerialne, nazywane potocznie europejskimi, na czele z zasad\u0105 demokratycznego pa\u0144stwa prawa. Wewn\u0119trzne konflikty na tym tle we wsp\u00f3lnocie unijnej gro\u017c\u0105 jej os\u0142abieniem w czasie, gdy porz\u0105dek mi\u0119dzynarodowy na naszych oczach si\u0119 zmienia.<\/p>\n\n\n\n Zupe\u0142nie nowa sytuacja wymaga przemy\u015blenia tego, jak dzi\u015b ma wygl\u0105da\u0107 europejskie marzenie. A m\u00f3wi\u0105c konkretniej: jak odnowi\u0107 Uni\u0119, by mog\u0142a to marzenie wciela\u0107 w \u017cycie w obecnych niepewnych czasach. G\u0142os na ten temat zabra\u0142 na \u0142amach „Euractiv” Guy Verhofstadt, eurodeputowany z liberalno-demokratycznej frakcji Renew Europe, pracuj\u0105cy z ramienia Parlamentu Europejskiego nad propozycjami zmian w traktatach unijnych. Pose\u0142 sprawozdawca nie ma w\u0105tpliwo\u015bci: traktaty wymagaj\u0105 korekt w odpowiedzi na obecne wyzwania zewn\u0119trzne i wewn\u0119trzne, niebezpieczne dla przysz\u0142o\u015bci UE. Potrzebna jest nowa, radykalna wizja zjednoczonej Europy i ch\u0119\u0107 walki w jej obronie.<\/p>\n\n\n\n Flamandzki\npolityk, obywatel Belgii, z wieloletnim sta\u017cem odwo\u0142uje si\u0119 do\nwynik\u00f3w obywatelskiego Kongresu o Przysz\u0142o\u015bci Europy: obywatele\nUnii nie porzucili europejskiego marzenia. Widz\u0105 jednak trudno\u015bci z\njego realizacj\u0105 w Unii takiej, jak\u0105 mamy obecnie. Oto g\u0142\u00f3wne\npropozycje Verhofstadta:<\/p>\n\n\n\n 1.\nNie da si\u0119 wypracowa\u0107 sp\u00f3jnej, wsp\u00f3lnej i jednolitej unijnej\npolityki zagranicznej, je\u015bli Rada Europejska \u2013 z\u0142o\u017cona z szef\u00f3w\n27 pa\u0144stw i rz\u0105d\u00f3w UE \u2013 nadal musi podejmowa\u0107 decyzje\njednomy\u015blnie. Propozycja niemiecka, by wprowadzi\u0107 zasad\u0119\nkwalifikowanej wi\u0119kszo\u015bci, to za ma\u0142o. Regu\u0142\u0119 jednomy\u015blno\u015bci\nnale\u017cy znie\u015b\u0107 ca\u0142kowicie.<\/p>\n\n\n\n 2.\nWojna w Ukrainie dowodzi, \u017ce czas naiwno\u015bci min\u0105\u0142. Trzeba\nwsp\u00f3lnej polityki obronnej UE i wsp\u00f3lnej si\u0142y militarnej.<\/p>\n\n\n\n 3.\nPowr\u00f3t Trumpa jako prezydenta USA jest niewykluczony. Unia musi\nprzygotowa\u0107 si\u0119 do obrony swej suwerenno\u015bci i swoich interes\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n 4. Unia nie mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 ani na zale\u017cno\u015b\u0107 od pa\u0144stw trzecich, ani na tolerowanie si\u0142 rozwalaj\u0105cych j\u0105 od wewn\u0105trz. Je\u015bli nie b\u0119dziemy przestrzeni\u0105 wolno\u015bci i demokracji, b\u0119dziemy niczym.<\/p>\n\n\n\n 5.\nUnia musi by\u0107 bli\u017cej obywateli. Wybory europejskie musz\u0105 by\u0107\njednolite, z listami ponadnarodowymi, a nie seri\u0105 wybor\u00f3w w\nposzczeg\u00f3lnych pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich, w kt\u00f3rych debata\neuropejska schodzi na drugi plan, a dominuj\u0105 zmagania krajowych\npartii politycznych.<\/p>\n\n\n\n 6.\nPotrzebne jest przyznanie Parlamentowi Europejskiemu inicjatywy\nustawodawczej.<\/p>\n\n\n\n 7. Nadszed\u0142 czas na zwo\u0142anie unijnej konwencji dotycz\u0105cej przegl\u0105du traktat\u00f3w UE \u2013 konserwacja status quo<\/em> przesta\u0142a dzia\u0142a\u0107.<\/p>\n\n\n\n Schuman mia\u0142 racj\u0119: wsp\u00f3lna, silna i wolna Europa nie powstaje z dnia na dzie\u0144 i wed\u0142ug jednego planu, ale dzi\u0119ki solidarno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Unia musi by\u0107 gotowa do walki o swoje warto\u015bci. Belgijski eurodeputowany Guy Verhofstadt ma plan rewitalizacji UE: zacznijmy dyskusj\u0119 nad zmianami traktat\u00f3w europejskich. Jest dobry moment: Dzie\u0144 Europy.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":7838,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14012"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14012"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14012\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14019,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14012\/revisions\/14019"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7838"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}