„PiS szybko wr\u00f3ci, bo niewiele si\u0119 nauczyli\u015bmy”, prognozuje w „GW” profesor prawa w UW Marcin Matczak. Felieton jest mieszanin\u0105 tre\u015bci naukowych (wyniki bada\u0144 socjologicznych w kontek\u015bcie sukces\u00f3w populizmu prawicowego), polemiki z „libera\u0142ami” i „elitami” oraz moralitetu: opami\u0119tajmy si\u0119, bo zmarnujemy zwyci\u0119stwo demokratycznej wi\u0119kszo\u015bci. Chwilami mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce to g\u0142os ze \u015bwiata pisowskiego.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Ko\u015bci\u0105 niezgody jest kwestia poszanowania godno\u015bci wyborc\u00f3w g\u0142osuj\u0105cych na tzw. Zjednoczon\u0105 Prawic\u0119. Nie tyle lider\u00f3w, polityk\u00f3w i dzia\u0142aczy prawicy pisowskiej, ile w\u0142a\u015bnie 8 mln Polek i Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy g\u0142osowali na wystawionych przez ob\u00f3z Kaczy\u0144skiego kandydat\u00f3w do polskiego parlamentu. Matczak przestrzega przed ich obra\u017caniem i wy\u015bmiewaniem z tego powodu. W szczeg\u00f3lno\u015bci krytykuje drwiny z tego, \u017ce s\u0105 katolikami, a wybrani do Sejmu pisowscy pos\u0142owie dodawali do s\u0142\u00f3w \u015blubowania fraz\u0119 „tak mi dopom\u00f3\u017c B\u00f3g”.<\/p>\n\n\n\n
Felieton profesor ko\u0144czy przestrog\u0105 odwo\u0142uj\u0105c\u0105 si\u0119 do polityki tureckiej: nie \u0142ud\u017acie si\u0119, \u017ce wystarczy „wy\u017cy\u0107 si\u0119 na elektoracie” i wsadzi\u0107 do pud\u0142a polityk\u00f3w pisowskich. Erdo\u011fan, populista, antyunijny i flirtuj\u0105cy z Putinem nacjonalista oraz bigot islamski, siedzia\u0142 za to wszystko, a gdy wyszed\u0142, „to ju\u017c nie bra\u0142 je\u0144c\u00f3w”. Fakt, zdo\u0142a\u0142 st\u0142umi\u0107 pucz, wsadzi\u0142 do wi\u0119zienia tysi\u0105ce swoich politycznych przeciwnik\u00f3w i krytyk\u00f3w, a mimo to wygra\u0142 kolejny raz wybory i umocni\u0142 swoje autorytarne rz\u0105dy. Bo autorytaryzm, przypomina Matczak, „ro\u015bnie na polaryzacji” w spo\u0142ecze\u0144stwie. A „obra\u017canie” elektoratu, kt\u00f3ry g\u0142osuje nie tak, jak by\u015bmy chcieli, pog\u0142\u0119bia polaryzacj\u0119, na kt\u00f3rej tuczy si\u0119 prawicowy populizm.<\/p>\n\n\n\n
No dobrze, ale ten kij ma dwa ko\u0144ce. Przez osiem lat pisowskich rz\u0105d\u00f3w obra\u017cana by\u0142a legalna opozycja demokratyczna, z Tuska zrobiono „czyste z\u0142o”, codziennie znies\u0142awiano jego i Platform\u0119 Obywatelsk\u0105, a spo\u0142ecze\u0144stwu wbijano do g\u0142\u00f3w, \u017ce tylko pod krzy\u017cem Polak jest Polakiem, czyli wykluczano z narodu ludzi i ca\u0142e grupy o innych to\u017csamo\u015bciach. Deptano w ten spos\u00f3b ich godno\u015b\u0107 i prawa.<\/p>\n\n\n\n
Uczciwe by\u0142oby wi\u0119c przyznanie, \u017ce z\u0142o odciska\u0142o si\u0119 z\u0142em, a przemoc retoryczna zdominowa\u0142a przekaz rz\u0105dz\u0105cego obozu Kaczy\u0144skiego w stopniu masywnym i systemowym. Opozycj\u0119 pr\u00f3bowano delegitymizowa\u0107 jako rzekomo totalistyczn\u0105, co w pa\u0144stwach demokratycznych jest niebywa\u0142\u0105 demonstracj\u0105 pogardy. Pogard\u0105 kierowa\u0142a si\u0119 propaganda w mediach przej\u0119tych przez PiS. Pogarda Kaczy\u0144skiego („mordy zdradzieckie”, „gorszy sort”, „partia niemiecka”) nap\u0119dza\u0142a kolejne kampanie wyborcze PiS.<\/p>\n\n\n\n
Ca\u0142a polityka Kaczy\u0144skiego by\u0142a pr\u00f3b\u0105 przeniesienia „teologii politycznej” prawnika Hitlera Carla Schmitta w realia polskie: osi\u0105 jest podzia\u0142 spo\u0142ecze\u0144stwa na „naszych” i „obcych” oraz walka z „obcymi” w obronie godno\u015bci i praw narodu. Tak przez ostatnie lata \u015bwiadomie, celowo i systematycznie odbierano godno\u015b\u0107 nie tylko liderom, ale i elektoratowi „demoliberalnemu”. Poniewa\u017c opozycj\u0119 wypchni\u0119to z Sejmu na ulice, gniewna reakcja musia\u0142a nast\u0105pi\u0107 i przybra\u0107 form\u0119 niekiedy wulgarn\u0105. Ob\u00f3z Kaczy\u0144skiego t\u0119 reakcj\u0119 sprowokowa\u0142, by przedstawia\u0107 protesty jako dow\u00f3d dziko\u015bci i nienawi\u015bci opozycji.<\/p>\n\n\n\n
Co do traktowania elektoratu pisowskiego w spos\u00f3b degraduj\u0105cy, to warto zaznaczy\u0107, \u017ce przecie\u017c g\u0142osowa\u0142 on na parti\u0119 Kaczy\u0144skiego dwa razy po 2015 r. w wyborach parlamentarnych, kiedy wraz z ca\u0142ym spo\u0142ecze\u0144stwem do\u015bwiadczy\u0142 ju\u017c w praktyce jej rz\u0105d\u00f3w. Czyli wybiera\u0142 \u015bwiadomie rz\u0105dy oparte na korupcji i \u0142amaniu prawa. I w tym zakresie ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 polityczn\u0105 i etyczn\u0105 za skutki tych rz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Obra\u017ca\u0107 co do zasady w sferze publicznej nie nale\u017cy nikogo, ani wyborc\u00f3w PiS, ani PO, ani \u017cadnej innej partii dzia\u0142aj\u0105cej legalnie. Nie mo\u017cna jednak utrudnia\u0107 dyskusji szanta\u017cem, \u017ce rzeczowa krytyka i analiza to wyraz pogardy czy deptanie godno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
„PiS szybko wr\u00f3ci, bo niewiele si\u0119 nauczyli\u015bmy”, prognozuje w „GW” profesor prawa w UW Marcin Matczak. Felieton jest mieszanin\u0105 tre\u015bci naukowych (wyniki bada\u0144 socjologicznych w kontek\u015bcie sukces\u00f3w populizmu prawicowego), polemiki z „libera\u0142ami” i „elitami” oraz moralitetu: opami\u0119tajmy si\u0119, bo zmarnujemy zwyci\u0119stwo demokratycznej wi\u0119kszo\u015bci. Chwilami mia\u0142em wra\u017cenie, \u017ce to g\u0142os ze \u015bwiata pisowskiego.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14433,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14710"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14710"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14710\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14718,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14710\/revisions\/14718"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14433"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14710"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14710"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14710"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}