\u00c0 propos obietnic wyborczych Donalda Tuska. Jedna z nich by\u0142a adresowana do mi\u0142o\u015bnik\u00f3w i u\u017cytkownik\u00f3w mowy \u015bl\u0105skiej. I nabra\u0142a biegu w Sejmie 20 marca. Tusk obieca\u0142, \u017ce zostanie ona uznana za j\u0119zyk regionalny drog\u0105 nowelizacji ustawy o mniejszo\u015bciach narodowych. Projekt skierowa\u0142a grupa pos\u0142\u00f3w i pos\u0142anek PO. W ich imieniu przedstawi\u0142a j\u0105 \u015al\u0105zaczka Monika Rosa. Cz\u0119\u015bciowo po \u015bl\u0105sku.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Blisko p\u00f3\u0142 miliona os\u00f3b poda\u0142o w najnowszym spisie powszechnym, \u017ce pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 mow\u0105 \u015bl\u0105sk\u0105. W j\u0119zykoznawczej terminologii istnieje okre\u015blenie „etnolekt” oznaczaj\u0105ce mow\u0119, kt\u00f3r\u0105 pos\u0142uguje si\u0119 pewna grupa ludzi. Zwykle mi\u0119dzy sob\u0105 i w relacjach domowych. J\u0119zykoznawcy i historycy j\u0119zyka spieraj\u0105 si\u0119, czy to do\u015b\u0107, by tak\u0105 mow\u0119 uzna\u0107 za j\u0119zyk w takim znaczeniu, jakie poci\u0105ga\u0142oby za sob\u0105 przyznanie jej oficjalnego statusu i zwi\u0105zanych z tym praw, co musia\u0142oby te\u017c poci\u0105gn\u0105\u0107 za sob\u0105 pewne wydatki z bud\u017cetu pa\u0144stwa, np. na zaj\u0119cia szkolne czy wykonanie i instalacj\u0119 tablic informacyjnych w tym j\u0119zyku.<\/p>\n\n\n\n
Do Sejmu wp\u0142yn\u0105\u0142 projekt nowelizacji ustawy o mniejszo\u015bciach narodowych i j\u0119zyku regionalnym przyj\u0119tej w 2005 r. Grupa pos\u0142\u00f3w i pos\u0142anek proponuje, by etnolekt \u015bl\u0105ski uzna\u0107 za j\u0119zyk regionalny. By\u0142by to drugi – po kaszubskim – oficjalnie uznany przez pa\u0144stwo j\u0119zyk regionalny. O tym, czy co\u015b jest j\u0119zykiem, decyduj\u0105 ostatecznie ci, kt\u00f3rzy si\u0119 nim dobrowolnie i ch\u0119tnie pos\u0142uguj\u0105. Spory j\u0119zykoznawcze to jedno, inkluzywny gest prawno-polityczny pod ich adresem to drugie. Jestem za.<\/p>\n\n\n\n
Mieszka\u0142em na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku do matury. Mia\u0142em koleg\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych po polsku i po \u015bl\u0105sku. Os\u0142ucha\u0142em si\u0119 z t\u0105 mow\u0105. Fajnie by\u0142o rozumie\u0107, o czym m\u00f3wi\u0105, jak \u017cartuj\u0105 czy jak si\u0119 k\u0142\u00f3c\u0105. Od tego jest mowa. Je\u015bli s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy chc\u0105 tak si\u0119 komunikowa\u0107, to czemu im w tym przeszkadza\u0107?<\/p>\n\n\n\n
Niestety, byli i s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 tak liberalnego podej\u015bcia. Mno\u017c\u0105 przeszkody i siej\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci. Cz\u0119sto z nacjonalistycznym podtekstem wy\u017cszo\u015bciowym. Albo ca\u0142kiem otwarcie, jak Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski, kt\u00f3ry w celach wyborczych wrzuci\u0142 do obiegu has\u0142o o „ukrytej opcji niemieckiej”, maj\u0105c na my\u015bli ruch \u015bl\u0105skich autonomist\u00f3w. Tropi\u0105c zaciekle domniemane wp\u0142ywy niemieckie w Polsce, na cel wybra\u0142 w\u0142a\u015bnie \u015brodowiska aktywnie dzia\u0142aj\u0105ce na rzecz swojej \u015bl\u0105skiej ma\u0142ej ojczyzny, w tym „\u015blonskiej godki”.<\/p>\n\n\n\n
Nie szuka\u0142 ich na Podhalu i Kaszubach, gdzie zreszt\u0105 by\u0142oby to dzi\u015b misj\u0105 strace\u0144cz\u0105. R\u00f3wnie\u017c na \u015al\u0105sku nie ma \u017cadnych dowod\u00f3w, \u017ce \u015bl\u0105scy autonomi\u015bci maj\u0105 jaki\u015b tajny plan zagra\u017caj\u0105cy polszczy\u017anie i interesom pa\u0144stwa polskiego. Mimo to pisowska opozycja i Konfederacja g\u0142osowa\u0142y, a jak\u017ce by inaczej, przeciwko dalszym pracom nad projektem. Wiemy, kto si\u0119 boi ma\u0142ych ojczyzn. Nieufno\u015b\u0107 do mniejszo\u015bci narodowych i etnicznych, do ich poczucia to\u017csamo\u015bci, do ich mowy i kultury jest sta\u0142ym fragmentem gry politycznej nacjonalist\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Ignoruj\u0105 oni przyczyny historyczne tego stanu rzeczy, koncentruj\u0105 si\u0119 na bie\u017c\u0105cej rozgrywce politycznej z tymi, kt\u00f3rzy maj\u0105 krytyczny stosunek do idei narodowego pa\u0144stwa unitarnego. Tymczasem powojenna Europa, najpierw zachodnia, teraz obejmuj\u0105ca tak\u017ce pa\u0144stwa Europy Wschodniej, pa\u0144stwa narodowego nie odrzuca, ale go nie absolutyzuje. Wspiera regionalno\u015b\u0107 w ramach demokratycznie stanowionego prawa. Broni praw obywateli nale\u017c\u0105cych do mniejszo\u015bci, w tym praw j\u0119zykowych. Tarcia i konflikty na tym tle stara si\u0119 \u0142agodzi\u0107 i rozwi\u0105zywa\u0107 drog\u0105 pokojow\u0105, a nie si\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n
G\u00f3rny \u015al\u0105sk to nie Katalonia. Nie chce oderwa\u0107 si\u0119 od Polski, tylko rozwija\u0107 swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 i piel\u0119gnowa\u0107 swoj\u0105 kultur\u0119 w ramach pa\u0144stwa polskiego. Nasze pa\u0144stwo nosi nazw\u0119 „rzeczpospolita”, a to znaczy republika, czyli dobro wsp\u00f3lne wszystkich obywateli szanuj\u0105cych jej konstytucj\u0119. Zar\u00f3wno etnicznej wi\u0119kszo\u015b\u0107 polskiej, jak i mniejszo\u015bci narodowych i etnicznych, a mamy ich sporo. To spadek po d\u0142ugiej historii naszej pa\u0144stwowo\u015bci. Ma\u0142o kt\u00f3re pa\u0144stwo w Europie tak cz\u0119sto i zdecydowanie zmienia\u0142o granice i ustr\u00f3j. W ma\u0142o kt\u00f3rym m\u00f3wiono przez wieki tylu j\u0119zykami.<\/p>\n\n\n\n
Monolityczni nacjonali\u015bci gardz\u0105 tym bogactwem, gdy nazywaj\u0105 mow\u0119 mniejszo\u015bci gwar\u0105 lub wytykaj\u0105, \u017ce nie jest skodyfikowana lub nie ma w\u0142asnego alfabetu. Mowa rozwija si\u0119 w czasie, je\u015bli ma ku temu warunki. Je\u015bli \u017cyje w nieprzyjaznym \u015brodowisku, rozwija si\u0119 wolniej. Nowoczesne pa\u0144stwo demokratyczne warte tej nazwy daje tak\u0105 szans\u0119 drog\u0105 prawn\u0105. Reszta nale\u017cy do u\u017cytkownik\u00f3w mowy, w tym przypadku do m\u00f3wi\u0105cych \u015blonsk\u0105 godk\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00c0 propos obietnic wyborczych Donalda Tuska. Jedna z nich by\u0142a adresowana do mi\u0142o\u015bnik\u00f3w i u\u017cytkownik\u00f3w mowy \u015bl\u0105skiej. I nabra\u0142a biegu w Sejmie 20 marca. Tusk obieca\u0142, \u017ce zostanie ona uznana za j\u0119zyk regionalny drog\u0105 nowelizacji ustawy o mniejszo\u015bciach narodowych. Projekt skierowa\u0142a grupa pos\u0142\u00f3w i pos\u0142anek PO. W ich imieniu przedstawi\u0142a j\u0105 \u015al\u0105zaczka Monika Rosa. Cz\u0119\u015bciowo […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15239"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15239"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15242,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15239\/revisions\/15242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}