Prounijny, prozachodni i proukrai\u0144ski kandydat na prezydenta s\u0105siedniej S\u0142owacji wygra\u0142 pierwsz\u0105 rund\u0119 wybor\u00f3w, wyprzedzaj\u0105c faworyta rz\u0105dz\u0105cych tam od niedawna populist\u00f3w. Ivan Korczok ma szanse na wygran\u0105 w drugiej turze, je\u015bli rusz\u0105 si\u0119 z dom\u00f3w wyborcze lenie, a mniejszo\u015b\u0107 w\u0119gierska nie zag\u0142osuje masywnie na jego rywala Pellegriniego. S\u0142owacja okaza\u0142a si\u0119 kolejnym polem bitwy mi\u0119dzy si\u0142ami demokratycznymi a populistyczn\u0105 prawic\u0105 podszywaj\u0105c\u0105 si\u0119 pod „g\u0142os ludu” w sporze z „elitami”.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Je\u015bli by\u0142y minister spraw zagranicznych S\u0142owacji wygra, b\u0119dzie liberaln\u0105 przeciwwag\u0105 dla obozu obecnego premiera Ficy. Powstanie odwrotna sytuacja, ni\u017c mamy w Polsce, gdzie przeciwwag\u0105 dla rz\u0105du Tuska jeszcze przez ponad rok jest antyliberalny prezydent Duda. Obecnie w naszym regionie Europy reprezentowanym w Grupie Wyszehradzkiej przez lider\u00f3w Czech, S\u0142owacji, W\u0119gier i Polski mamy remis: prounijne Czechy i Polska kontra populistyczne S\u0142owacja i W\u0119gry. Zasadnicza dzi\u015b linia sporu dotyczy stosunku do wojny w Ukrainie.<\/p>\n\n\n\n
U nas jednak mamy sytuacj\u0119 bardziej skomplikowan\u0105: zar\u00f3wno Duda, jak i demokraci deklaruj\u0105 gotowo\u015b\u0107 do wsp\u00f3\u0142pracy w sprawie Ukrainy, w pozosta\u0142ych wa\u017cnych kwestiach r\u00f3\u017cnice s\u0105 podobne jak w wsz\u0119dzie, gdzie partie populistyczne d\u0105\u017c\u0105 do zdobycia w\u0142adzy, wykorzystuj\u0105c rozczarowanie cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stw „starej” i „nowej” Europy. Dotyczy ono zar\u00f3wno spraw spo\u0142eczno-ekonomicznych, jak i ustrojowych. Populi\u015bci przedstawiaj\u0105 si\u0119 jako obro\u0144cy wolno\u015bci, demokracji i sprawiedliwo\u015bci. W rzeczywisto\u015bci s\u0105 wrogami tych warto\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Gdy zdobywaj\u0105 w\u0142adz\u0119, jak w Polsce czy na W\u0119grzech, ograniczaj\u0105 lub likwiduj\u0105 tr\u00f3jpodzia\u0142 w\u0142adz, niezale\u017cno\u015b\u0107 s\u0105downictwa, prokuratury, medi\u00f3w, samorz\u0105d\u00f3w i spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego. Podcinaj\u0105 filary systemu pluralistycznej demokracji opartej na r\u00f3wno\u015bci praw obywateli. D\u0105\u017c\u0105 do zast\u0105pienia jej systemem, w kt\u00f3rym niemo\u017cliwa jest demokratyczna rywalizacja o w\u0142adz\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Buduj\u0105 ustr\u00f3j, w kt\u00f3rym prymat sprawuje ponad wszelkim prawem i trybem w\u00f3dz otoczony przybocznymi, kt\u00f3rzy czerpi\u0105 z tego tytu\u0142u korzy\u015bci presti\u017cowe i materialne. Ostatecznie chodzi o to, by mie\u0107 jak najwi\u0119cej w\u0142adzy w pa\u0144stwie i nad spo\u0142ecze\u0144stwem i wygrywa\u0107 wybory za wyborami, zamieniaj\u0105c je w polityczn\u0105 szopk\u0119 na wz\u00f3r Rosji Putina.<\/p>\n\n\n\n
Na tym etapie rz\u0105dy populist\u00f3w nie si\u0119gaj\u0105 zwykle po przemoc fizyczn\u0105. Wystarczy im przemoc symboliczna, kt\u00f3rej s\u0142u\u017cy rz\u0105dowa propaganda. Karmi odbiorc\u00f3w k\u0142amstwami, insynuacjami i teoriami spiskowymi na temat krytyk\u00f3w i przeciwnik\u00f3w populistycznej autokracji. Po przemoc fizyczn\u0105 – aresztowania, pokazowe procesy i likwidacj\u0119 instytucji niezale\u017cnych, na czele z niepokornymi mediami – b\u0119d\u0105 mogli si\u0119gn\u0105\u0107, gdy skonsoliduj\u0105 w\u0142adz\u0119. W Polsce nast\u0105pi\u0142oby to prawdopodobnie w trzeciej kadencji obozu Kaczy\u0144skiego.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego walka z populizmem, nacjonalistycznym, ultraprawicowym, antyliberalnym i jakim tam jeszcze (jest te\u017c ultralewicowy), jest tak wa\u017cna. Mo\u017cna w niej wygrywa\u0107 tylko z podniesion\u0105 przy\u0142bic\u0105: populizm, tak jak faszyzm i komunizm, boi si\u0119 prawdy, czyli nazywania rzeczy po imieniu. Liderzy demokratyczni nie mog\u0105 si\u0119 wdawa\u0107 w „taktyczne” sojusze z populistami i skrajn\u0105 prawic\u0105 pod \u017cadnym pozorem. Bo populi\u015bci nie chc\u0105 wcale sprawiedliwo\u015bci, wolno\u015bci ani demokracji, tylko w\u0142adzy wyj\u0119tej spod spo\u0142ecznej kontroli. W Polsce sprowokowali protesty rolnik\u00f3w, a gdy utracili w\u0142adz\u0119, podpinaj\u0105 si\u0119 pod nie. Tak dzia\u0142a populizm. Mo\u017cna z nim wygra\u0107, ale trzeba odwagi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prounijny, prozachodni i proukrai\u0144ski kandydat na prezydenta s\u0105siedniej S\u0142owacji wygra\u0142 pierwsz\u0105 rund\u0119 wybor\u00f3w, wyprzedzaj\u0105c faworyta rz\u0105dz\u0105cych tam od niedawna populist\u00f3w. Ivan Korczok ma szanse na wygran\u0105 w drugiej turze, je\u015bli rusz\u0105 si\u0119 z dom\u00f3w wyborcze lenie, a mniejszo\u015b\u0107 w\u0119gierska nie zag\u0142osuje masywnie na jego rywala Pellegriniego. S\u0142owacja okaza\u0142a si\u0119 kolejnym polem bitwy mi\u0119dzy si\u0142ami demokratycznymi […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15264,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15260"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15260"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15260\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15263,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15260\/revisions\/15263"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15264"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15260"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15260"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15260"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}