Niemal r\u00f3wie\u015bnicy, znali\u015bmy si\u0119 d\u0142ugo i byli\u015bmy siebie wzajemnie ciekawi. On z Lidzbarka na Warmii, ja z wielu miast polskich, ostatecznie z Krakowa. Podkre\u015bla\u0142 t\u0119 swoj\u0105 warmi\u0144sko\u015b\u0107, cho\u0107 od lat mieszka\u0142 w Warszawie. By\u0142 duchem wolnym i pasjonatem \u015bwiata duchowego. Agnostykiem zafascynowanym religi\u0105, ale bardzo krytycznym wobec jej nadu\u017cy\u0107 przez polityk\u00f3w, ideolog\u00f3w i dygnitarzy ko\u015bcielnych. Bezlito\u015bnie obna\u017ca\u0142 sekciarstwo Rydzyka i pisowskie manipulacje tragedi\u0105 smole\u0144sk\u0105. Pisa\u0142 i m\u00f3wi\u0142 zawsze smacznie, lecz na swoj\u0105 i tylko swoj\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107. Z wielu jego ksi\u0105\u017cek szczeg\u00f3ln\u0105 popularno\u015b\u0107 zdoby\u0142a ksi\u0119ga polskich \u015bwi\u0119tych. Rozmawiali\u015bmy o niej dla „Polityki” w 2017 r., niemal dok\u0142adnie siedem lat temu. Rozm\u00f3w ze Zbyszkiem b\u0119dzie mi bardzo brakowa\u0142o.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Uwa\u017ca\u0142, \u017ce \u015bwi\u0119ci to jeden z kluczy do polskich dziej\u00f3w. „Wierz\u0105cy czy niewierz\u0105cy, wszyscy mamy do czynienia z nad-obecno\u015bci\u0105 Ko\u015bcio\u0142a w Polsce, co czyni temat \u015bwi\u0119tych nies\u0142ychanie wa\u017cnym\u201d, t\u0142umaczy\u0142 w tym wywiadzie. Bo bez zrozumienia ich funkcji i obecno\u015bci w naszej w\u0119dr\u00f3wce przez stulecia nie da si\u0119 zrozumie\u0107 polsko\u015bci. W\u015br\u00f3d polskich \u015bwi\u0119tych wyr\u00f3\u017cnia\u0142 brata Alberta, \u015bw. Adama Chmielowskiego, „tragiczn\u0105 figur\u0119 polskiego losu\u201d. Zestawi\u0142 go z siostr\u0105 Ma\u0142gorzat\u0105 Chmielowsk\u0105. W\u015br\u00f3d kobiet \u015bwi\u0119tych \u2013 kr\u00f3low\u0105 Jadwig\u0119, bo s\u0142u\u017cy\u0142a pa\u0144stwu, a zarazem reprezentowa\u0142a rzadki u nas typ pobo\u017cno\u015bci nie na pokaz. Gdyby Wojty\u0142a nie zosta\u0142 papie\u017cem, najwybitniejszym cz\u0142owiekiem Ko\u015bcio\u0142a by\u0142by wed\u0142ug Miko\u0142ejki kard. Wyszy\u0144ski, bo zrozumia\u0142, \u017ce „masowo\u015bci komunizmu trzeba przeciwstawi\u0107 masowo\u015b\u0107 katolicyzmu ludowego\u201d, inaczej Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie przetrwa.<\/p>\n\n\n\n
Zbyszek uwa\u017ca\u0142 jednak, \u017ce marzenia o jakiej\u015b nowej cywilizacji chrze\u015bcija\u0144skiej to mrzonki. Roli Jana Paw\u0142a II w ukrywaniu kryzysu nadu\u017cy\u0107 seksualnych w Ko\u015bciele nie broni\u0142, ale zaznaczy\u0142, \u017ce otoczenie papie\u017ca nie pomog\u0142o mu w walce z tym kryzysem. Podkre\u015bli\u0142, \u017ce Wojty\u0142a pom\u00f3g\u0142 wygra\u0107 nasze referendum o wst\u0105pieniu do Unii Europejskiej i by\u0142 otwarty na \u015bwiat judaizmu i islamu w sytuacji utrzymuj\u0105cego si\u0119 u nas antysemityzmu i uprzedze\u0144 antyislamskich.<\/p>\n\n\n\n
„Dzi\u015b mamy Ko\u015bci\u00f3\u0142 upolityczniony: PiS zabra\u0142 polski Ko\u015bci\u00f3\u0142 instytucjonalny Ko\u015bcio\u0142owi powszechnemu, a hierarchowie jakby nie chc\u0105 wiedzie\u0107, co si\u0119 sta\u0142o. To niebezpieczne dla Ko\u015bcio\u0142a, bo w momencie kl\u0119ski politycznej w\u0142adzy pisowskiej przyjdzie kl\u0119ska Ko\u015bcio\u0142a sprzymierzonego z PiS. Wed\u0142ug prawicy ko\u015bcielnej i pisowskiej religia katolicka ma s\u0142u\u017cy\u0107 budowie nowej to\u017csamo\u015bci pa\u0144stwowej, tak jak prawos\u0142awie w Rosji Putina\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Prorocze\ns\u0142owa. \n<\/p>\n\n\n\n
Co zatem polscy \u015bwi\u0119ci m\u00f3wi\u0105 o polskim katolicyzmie? „\u017be jego osnow\u0105 jest Ko\u015bci\u00f3\u0142 rozdaj\u0105cy przepustki do nieba\u201d. Wa\u017cne s\u0105 rytua\u0142y, to, co zewn\u0119trzne. Ponadto Polacy szukaj\u0105 w katolicyzmie recepty na l\u0119k przed \u015bmierci\u0105 i nico\u015bci\u0105. Do tego dochodz\u0105: „antyintelektualizm, ostry rys narodowy, sk\u0142onno\u015b\u0107 do upolitycznienia, barokowa emocjonalno\u015b\u0107, sk\u0142onno\u015b\u0107 do hiperboli, w\u0142a\u015bnie jak w baroku\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Niemal r\u00f3wie\u015bnicy, znali\u015bmy si\u0119 d\u0142ugo i byli\u015bmy siebie wzajemnie ciekawi. On z Lidzbarka na Warmii, ja z wielu miast polskich, ostatecznie z Krakowa. Podkre\u015bla\u0142 t\u0119 swoj\u0105 warmi\u0144sko\u015b\u0107, cho\u0107 od lat mieszka\u0142 w Warszawie. By\u0142 duchem wolnym i pasjonatem \u015bwiata duchowego. Agnostykiem zafascynowanym religi\u0105, ale bardzo krytycznym wobec jej nadu\u017cy\u0107 przez polityk\u00f3w, ideolog\u00f3w i dygnitarzy ko\u015bcielnych. […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15328,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15326"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15326"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15326\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15330,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15326\/revisions\/15330"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15328"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15326"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15326"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15326"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}