Powstaje film o Hermannie G\u00f6ringu przed trybuna\u0142em w Norymberdze. Oparty na ksi\u0105\u017cce ameryka\u0144skiego autora o misji wyznaczonej pewnemu ameryka\u0144skiemu psychiatrze wojskowemu. Mia\u0142 zbada\u0107 w Norymberdze, czy nazistowscy zbrodniarze wojenni s\u0105 zdolni stan\u0105\u0107 przed trybuna\u0142em maj\u0105cym os\u0105dzi\u0107 ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 w III Rzeszy.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
A przy okazji nakre\u015bli\u0107 psychologiczne profile tych ludzi w s\u0142u\u017cbie Hitlera. Psychiatra Douglas Kelley wykona\u0142 zadanie. Doszed\u0142 jednak do zaskakuj\u0105cych wniosk\u00f3w: czo\u0142owi nazi\u015bci nie byli band\u0105 szale\u0144c\u00f3w. Byli gotowi s\u0142u\u017cy\u0107 z\u0142u, aby osi\u0105gn\u0105\u0107 mroczne cele, w kt\u00f3re wierzyli. Wykorzystali sytuacj\u0119, jaka powsta\u0142a pod rz\u0105dami Hitlera, w przekonaniu, \u017ce id\u0105 po jasnej stronie mocy. W rzeczywisto\u015bci poszli w stron\u0119 z\u0142a o niespotykanej dot\u0105d skali. Wsparli totalitarny, zbrodniczy system w nadziei, \u017ce zapanuje nad \u015bwiatem. Tak interpretuje przes\u0142anie ksi\u0105\u017cki odtw\u00f3rca postaci G\u00f6ringa, znany ameryka\u0144ski aktor Russell Crowe.<\/p>\n\n\n\n
I dodaje: dzi\u015b widzimy wielu polityk\u00f3w gotowych \u0142ama\u0107 wszelkie zasady, k\u0142ama\u0107, nie przyznawa\u0107 si\u0119 do k\u0142amstwa, cho\u0107 zosta\u0142o im ono udowodnione, bo chc\u0105 trwa\u0107 u w\u0142adzy za wszelk\u0105 cen\u0119. Z d\u017cungli wy\u0142oni\u0142y si\u0119 zn\u00f3w potwory, kt\u00f3re mog\u0105 nas poprowadzi\u0107 w ciemno\u015b\u0107 (za PAP, Kultura).<\/p>\n\n\n\n
Od razu przypomnia\u0142a mi si\u0119 wypowied\u017a papie\u017ca Ratzingera w obozie Auschwitz w 2006 r. By\u0142em jej \u015bwiadkiem jako korespondent „Polityki”. Benedykt XVI powiedzia\u0142 wtedy, \u017ce przybywa do Auschwitz jako syn narodu niemieckiego, „tego narodu, nad kt\u00f3rym grupa zbrodniarzy zdoby\u0142a w\u0142adz\u0119 przez zwodnicze obietnice wielko\u015bci, przywr\u00f3cenia honoru i znaczenia, roztaczaj\u0105c perspektywy dobrobytu, ale te\u017c stosuj\u0105c terror i zastraszenie, by pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 narodem jako narz\u0119dziem swojej \u017c\u0105dzy zniszczenia i panowania”.<\/p>\n\n\n\n
Ju\u017c w\u00f3wczas ten fragment przem\u00f3wienia wywo\u0142a\u0142 konsternacj\u0119 w\u015br\u00f3d dziennikarzy, kt\u00f3rzy go wys\u0142uchali. W\u0142och Marco Politi, znany watykanista, krzykn\u0105\u0142 do mnie, czy dobrze zrozumia\u0142, \u017ce Ratzinger za z\u0142o nazizmu obwinia nazistowsk\u0105 elit\u0119, a nar\u00f3d niemiecki z winy odbarcza. A przecie\u017c to narracja fa\u0142szywa.<\/p>\n\n\n\n
Potwierdzi\u0142em: te\u017c by\u0142em zaskoczony, \u017ce akurat w takim miejscu niemiecki papie\u017c pr\u00f3buje jakby pisa\u0107 na nowo niemieck\u0105 histori\u0119 tamtych strasznych czas\u00f3w. Pami\u0119ta\u0142em r\u00f3wnie\u017c, \u017ce filozof Karl Jaspers zaraz po wojnie poruszy\u0142 problem winy niemieckiej du\u017co odwa\u017cniej i g\u0142\u0119biej, ni\u017c wiele lat p\u00f3\u017aniej w tym przem\u00f3wieniu uczyni\u0142 Benedykt.<\/p>\n\n\n\n
Jaspers wyr\u00f3\u017cni\u0142 cztery winy Niemc\u00f3w: kryminaln\u0105, polityczn\u0105, moraln\u0105 i metafizyczn\u0105. Ka\u017cd\u0105 z nich powinny os\u0105dzi\u0107 r\u00f3\u017cne instancje, ostatni\u0105 – metafizyczn\u0105 – sam B\u00f3g. Jak j\u0105 os\u0105dzi, rzecz jasna, nie wiemy, ale wiemy, \u017ce przede wszystkim musi si\u0119 do niej odnie\u015b\u0107 sam nar\u00f3d, ka\u017cdy obywatel we w\u0142asnym sumieniu. W tym sensie ta wina zostanie odkupiona ca\u0142kowicie dopiero w\u00f3wczas, gdy ca\u0142y nar\u00f3d j\u0105 w sobie przepracuje. Ten proces trwa. Niestety, pami\u0119\u0107 historyczna i moralna ma nied\u0142ugi termin wa\u017cno\u015bci, wi\u0119c nim rachunek sumienia si\u0119 sko\u0144czy, pojawi\u0105 si\u0119 nowe wyzwania. W Niemczech neonazizm by\u0142 marginesem, za to skrajna prawica AfD zdo\u0142a\u0142a wej\u015b\u0107 do parlamentu.<\/p>\n\n\n\n
Wr\u00f3\u0107my na koniec do „potwor\u00f3w”. Ma racj\u0119 aktor, \u017ce to niebezpiecze\u0144stwo zn\u00f3w si\u0119 pojawi\u0142o w polityce: w jego ojczystych Stanach, ale te\u017c w Europie, zar\u00f3wno zachodniej, w zasiedzia\u0142ych demokracjach, jak i w pokomunistycznej. Politycy, aby doj\u015b\u0107 do w\u0142adzy i j\u0105 utrzyma\u0107 jak najd\u0142u\u017cej, nie cofaj\u0105 si\u0119 przed \u017cadnym k\u0142amstwem, manipulacj\u0105, insynuacjami, a gdy s\u0105 przyparci do muru, z\u0142apani na gor\u0105cym uczynku, k\u0142ami\u0105 dalej, zaprzeczaj\u0105 faktom albo r\u017cn\u0105 g\u0142upa i zamiast przeprosi\u0107, atakuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Mimo to miliony na nich g\u0142osuj\u0105, jakby nigdy nic. Wierz\u0105 im, bo chc\u0105 wierzy\u0107. Wbrew faktom. Tym samym staj\u0105 si\u0119 wsp\u00f3\u0142winni za z\u0142o. Nie maj\u0105 prawa zwala\u0107 ca\u0142ej winy na polityk\u00f3w, kt\u00f3rym pomogli doj\u015b\u0107 do w\u0142adzy. Zw\u0142aszcza gdy ju\u017c wiedz\u0105, \u017ce zostali oszukani. W jakim\u015b stopniu sprawdza si\u0119 na nich typologia zbiorowych win proponowana przez Jaspersa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Powstaje film o Hermannie G\u00f6ringu przed trybuna\u0142em w Norymberdze. Oparty na ksi\u0105\u017cce ameryka\u0144skiego autora o misji wyznaczonej pewnemu ameryka\u0144skiemu psychiatrze wojskowemu. Mia\u0142 zbada\u0107 w Norymberdze, czy nazistowscy zbrodniarze wojenni s\u0105 zdolni stan\u0105\u0107 przed trybuna\u0142em maj\u0105cym os\u0105dzi\u0107 ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 w III Rzeszy.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15475,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15466"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15466"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15466\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15474,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15466\/revisions\/15474"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15475"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}