Uczestniczy\u0142em kilka dni temu w pewnym og\u00f3lnokrajowym programie radiowym. Tematem by\u0142o postanowienie prezydenta Warszawy o nieumieszczaniu symboli religijnych w urz\u0119dach sto\u0142ecznych. Do programu dzwonili s\u0142uchacze. S\u0142uchaj\u0105c wypowiedzi przeciwnik\u00f3w tej decyzji, mia\u0142em silne wra\u017cenie, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 przegrywa walk\u0119 o krzy\u017c jako znak religijny.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Przegrywa nie tym sensie, \u017ce si\u0142y antyklerykalne bior\u0105 g\u00f3r\u0119, bo taka walka w istocie toczy si\u0119 na marginesie debaty publicznej. Przegrywa w sensie fundamentalnym: \u017ce nie zdo\u0142a\u0142 uchroni\u0107 znaku krzy\u017ca przed upolitycznieniem, a nawet upartyjnieniem i wykorzystywaniem go ca\u0142kowicie sprzecznie z jego religijnym znaczeniem.<\/p>\n\n\n\n
Pozwoli\u0142 uczyni\u0107 z krzy\u017ca znak nacjonalistyczny, a przecie\u017c przes\u0142anie chrze\u015bcija\u0144stwa jest uniwersalistyczne. Jezus nie odda\u0142 \u017cycia za \u017byd\u00f3w czy Polak\u00f3w, tylko z\u0142o\u017cy\u0142 je w ofierze przeb\u0142agalnej za grzechy wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w naszej planety w ka\u017cdym pokoleniu i zak\u0105tku \u015bwiata. Ludzie mog\u0105 ofiar\u0119 przyj\u0105\u0107 lub odrzuci\u0107, bo s\u0105 wolni w swych decyzjach egzystencjalnych.<\/p>\n\n\n\n
Gdyby Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Polsce przy\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 do religijnej edukacji wiernych, nie by\u0142oby „kwestii krzy\u017ca”. Wierni nie m\u00f3wiliby publicznie rzeczy, kt\u00f3re odstr\u0119czaj\u0105 od Ko\u015bcio\u0142a i wiary katolickiej. Jedna ze s\u0142uchaczek oznajmi\u0142a, \u017ce niewierz\u0105cy i innowiercy to mniejszo\u015b\u0107 w jej regionie, a pewno i w Polsce, wi\u0119c powinni liczy\u0107 si\u0119 z faktem, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w szanuje znak krzy\u017ca. Zreszt\u0105 nie rozumie, komu w og\u00f3le krzy\u017c mo\u017ce przeszkadza\u0107. Przecie\u017c „poeta pisa\u0142, \u017ce tylko pod znakiem krzy\u017ca Polak jest Polakiem”.<\/p>\n\n\n\n
Takie my\u015blenie to niebezpieczne nieporozumienie. Anonimowy slogan, \u017ce tylko pod krzy\u017cem Polska jest Polsk\u0105, mia\u0142 zastosowanie w realiach rozbiorowych. Rosja i Prusy prowadzi\u0142y polityk\u0119 wynarodowiania. Jej elementem by\u0142a dyskryminacja Polak\u00f3w jako katolik\u00f3w, podczas gdy wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli Prus przyznawa\u0142a si\u0119 do protestantyzmu, a Rosji – do prawos\u0142awia. Tylko w imperium habsburskim katolicyzm mia\u0142 status religii pa\u0144stwowej, cho\u0107 i tam monarchia czuwa\u0142a, by Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymski za bardzo nie ur\u00f3s\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Radiowa s\u0142uchaczka, gdyby torpeda czasu przenios\u0142a j\u0105 do tamtych czas\u00f3w, broni\u0142aby zapewne prawa mniejszo\u015bci katolickiej. Dzi\u015b, w systemie demokratycznym, powinna akceptowa\u0107 prawa mniejszo\u015bci wyznaniowych oraz os\u00f3b niereligijnych i wszelkich innych do \u017cycia zgodnie z w\u0142asnym \u015bwiatopogl\u0105dem, byle w granicach prawa. Demokracja polega m.in. na tym, \u017ce chroni takie mniejszo\u015bci przed dominacj\u0105 wi\u0119kszo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Przed laty budzi\u0142o mnie w hotelu w D\u017cakarcie wczesnym rankiem wezwanie muezina do mod\u0142\u00f3w nakazanych wyznawcom islamu. Jego g\u0142os unosi\u0142 si\u0119 nad miastem dzi\u0119ki pot\u0119\u017cnej aparaturze nag\u0142a\u015bniaj\u0105cej. Niewiele to si\u0119 r\u00f3\u017cni od bicia ko\u015bcielnych dzwon\u00f3w w \u015bwiecie kulturowo chrze\u015bcija\u0144skim: jeste\u015b w naszej strefie religijnej. Takie zaw\u0142aszczanie przestrzeni publicznej wyra\u017ca dominacj\u0119 nie tylko religijn\u0105, ale te\u017c kulturow\u0105, spo\u0142eczn\u0105 i polityczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Wielu z nas, od pokole\u0144 mieszkaj\u0105cych w tym dominium, zapewne nie zwraca na to uwagi i uwa\u017ca za rzecz swojsk\u0105, a nawet sympatyczn\u0105, ale przybysze, tak\u017ce ci, kt\u00f3rzy te\u017c tu mieszkaj\u0105 na sta\u0142e, mog\u0105 si\u0119 z tym czu\u0107 tak sobie. U nas znak krzy\u017ca rozumie si\u0119 jako „naturalny” element przestrzeni publicznej. Mo\u017cna go jednak postrzega\u0107 tak\u017ce jako znak dominacji Ko\u015bcio\u0142a i wiary rzymskokatolickiej.<\/p>\n\n\n\n
Dzi\u015b, tak samo jak w ca\u0142ej swojej historii, Polska jest miejscem zamieszkania nie tylko etnicznych Polak\u00f3w wyznaj\u0105cych wiar\u0119 katolick\u0105. Nasza konstytucja stanowi, \u017ce Polska jest dobrem wsp\u00f3lnym ludzi o r\u00f3\u017cnych \u015bwiatopogl\u0105dach, korzystaj\u0105cych z r\u00f3wnych praw i swob\u00f3d obywatelskich. A nasze pa\u0144stwo te prawa gwarantuje.<\/p>\n\n\n\n
C\u00f3\u017c wi\u0119c zaskakuj\u0105cego lub niepokoj\u0105cego w tym, \u017ce w naszej stolicy, metropolii wieloetnicznej i wielokulturowej, ludzie za\u0142atwiaj\u0105cy swoje sprawy urz\u0119dowe nie zobacz\u0105 na \u015bcianach urz\u0119du symboli religijnych, w tym znaku krzy\u017ca? Mog\u0105 go ogl\u0105da\u0107 w ko\u015bcio\u0142ach i wielu innych miejscach. Nikt im tego nie zakazuje ani nie narzuca. Na tym polega demokratyczne pa\u0144stwo prawa i jego rozdzia\u0142 od religii.<\/p>\n\n\n\n
Wszyscy wiemy, \u017ce co innego konstytucja, a co innego rzeczywisto\u015b\u0107, w jakiej \u017cyjemy. Symbolem mo\u017ce by\u0107 krzy\u017c wci\u0105\u017c wisz\u0105cy w sejmowej sali obrad plenarnych. Ruch Palikota dwukrotnie wnosi\u0142 o jego usuni\u0119cie. Pos\u0142owie PiS, PO i PSL wniosek odrzucili. I cho\u0107 pozaprawnie tam umieszczony, wisi nadal. Bli\u017csza realiom dzisiejszej Polski jest decyzja prezydenta naszej stolicy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Uczestniczy\u0142em kilka dni temu w pewnym og\u00f3lnokrajowym programie radiowym. Tematem by\u0142o postanowienie prezydenta Warszawy o nieumieszczaniu symboli religijnych w urz\u0119dach sto\u0142ecznych. Do programu dzwonili s\u0142uchacze. S\u0142uchaj\u0105c wypowiedzi przeciwnik\u00f3w tej decyzji, mia\u0142em silne wra\u017cenie, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 przegrywa walk\u0119 o krzy\u017c jako znak religijny.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":13732,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15509"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15509"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15509\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15516,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15509\/revisions\/15516"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13732"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15509"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15509"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15509"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}