Cztery lata po formalnym wyj\u015bciu z Unii Europejskiej Wielka Brytania robi wielki zwrot w lewo. Do Unii nie wr\u00f3ci, ale ukara\u0142a w wyborach konserwatyst\u00f3w, kt\u00f3rzy obiecywali z\u0142ote g\u00f3ry po brexicie, a zasiali chaos. Dostali historycznego \u0142upnia, Partia Pracy zdoby\u0142a historyczn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107. Wyborcy po prostu mieli dosy\u0107 rz\u0105d\u00f3w torys\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Podobnie jak w Polsce wi\u0119kszo\u015b\u0107 g\u0142osuj\u0105cych mia\u0142a do\u015b\u0107 zak\u0142amanej, skorumpowanej i nieudolnej prawicy pisowskiej. Powr\u00f3t lewicy po 14 latach rz\u0105d\u00f3w torys\u00f3w to krzepi\u0105ca wiadomo\u015b\u0107 dla Unii, kt\u00f3ra musi sobie poradzi\u0107 z prawicowym populizmem. \u017be to mo\u017cliwe, pokaza\u0142a najpierw koalicja Tuska, a teraz laburzy\u015bci Starmera. Wprawdzie ju\u017c nie w Unii, ale jednak w Europie i na przek\u00f3r prorokom ko\u0144ca liberalnej demokracji.<\/p>\n\n\n\n
Walka jednak trwa. Wkr\u00f3tce poznamy finalne wyniki wybor\u00f3w parlamentarnych we Francji. Oby si\u0142om demokratycznym uda\u0142o si\u0119 nie dopu\u015bci\u0107 do zdobycia bezwzgl\u0119dnej wi\u0119kszo\u015bci przez prorosyjsk\u0105 i antyunijn\u0105 skrajn\u0105 prawic\u0119 Le Pen, a j\u0105 sam\u0105 zatrzyma\u0107 w drodze po prezydentur\u0119. Lista moich obywatelskich, prounijnych marze\u0144 jest d\u0142u\u017csza: zatrzymanie skrajnej AfD w jej marszu po w\u0142adz\u0119 w Niemczech, kl\u0119ska skrajnie prawicowej mi\u0119dzynarod\u00f3wki w Parlamencie Europejskim, rozpad obozu Kaczy\u0144skiego. Wiem, \u017ce to mog\u0105 by\u0107 marzenia \u015bci\u0119tej g\u0142owy, ale tu stoj\u0119 i inaczej nie mog\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Po\u0142ow\u0119 \u017cycia prze\u017cy\u0142em za \u017celazn\u0105 kurtyn\u0105, by\u0142em internowany za Solidarno\u015b\u0107, pierwszy raz dosta\u0142em paszport na Zach\u00f3d pod sam koniec „demokracji ludowej”, widzia\u0142em entuzjazm jesieni lud\u00f3w w 1989 r. i op\u00f3r Ko\u015bcio\u0142a oraz odrodzonej prawicy podczas kampanii przed referendum o wst\u0105pieniu Polski do wsp\u00f3lnoty europejskich pa\u0144stw demokratycznych. Cieszy\u0142em si\u0119 z wygranej obozu proeuropejskiego.<\/p>\n\n\n\n
Nie by\u0142em nigdy „eurosceptykiem” ani „eurorealist\u0105”, uwa\u017ca\u0142em, \u017ce przysz\u0142o\u015b\u0107 Polski jest w Europie, a nie w jakiej\u015b „unii bis” pod kuratel\u0105 Rosji. Napa\u015b\u0107 Putina na Ukrain\u0119 tylko wzmocni\u0142a we mnie to nastawienie. Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i suwerenno\u015b\u0107 to pi\u0119kna rzecz, ale musimy wyci\u0105ga\u0107 wnioski z naszej historii. Polska ma wielki potencja\u0142 rozwoju, ale nie pod rz\u0105dami nacjonalist\u00f3w, kt\u00f3rzy nie rozumiej\u0105, \u017ce nie jest zdrad\u0105 dobrowolna zgoda wszystkich pa\u0144stw UE na dostosowanie si\u0119 do prawa unijnego.<\/p>\n\n\n\n
Mia\u017cd\u017c\u0105ce zwyci\u0119stwo brytyjskiej lewicy otwiera nowy rozdzia\u0142 w politycznej historii Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa. W Unii partie centrolewicowe b\u0119d\u0105 si\u0119 uwa\u017cnie przygl\u0105da\u0142y, jak do niego dosz\u0142o i czy mo\u017cna wyci\u0105gn\u0105\u0107 z niego jakie\u015b wnioski dla ich dzia\u0142ania. Nie jest to oczywiste. Lewica brytyjska nie by\u0142a i nie jest monolitem. Ze stagnacji po thatcheryzmie wydoby\u0142 j\u0105 Tony Blair, proponuj\u0105c „now\u0105 Labour”, akceptuj\u0105c\u0105 demokratyczny kapitalizm i „specjalne relacje” z USA. Jego „trzecia droga” inspirowa\u0142a polsk\u0105 lewic\u0119 za czas\u00f3w premiera Cimoszewicza i prezydenta Kwa\u015bniewskiego. Ale wytraci\u0142a impet i konserwaty\u015bci triumfalnie powr\u00f3cili do w\u0142adzy i w UK, i w Polsce. W historii nic nie jest dane raz na zawsze. To nie bana\u0142, to przestroga dla ka\u017cdej formacji politycznej i ka\u017cdego lidera.<\/p>\n\n\n\n
Katastrofa torys\u00f3w mia\u0142a wiele przyczyn. Wynika\u0142y po\u015brednio z brexitu, ale kl\u0119sk\u0119 ponie\u015bli przede wszystkim na tle ekonomicznym, rosn\u0105cych koszt\u00f3w utrzymania, za\u0142amania si\u0119 sektora us\u0142ug publicznych, w tym edukacji i s\u0142u\u017cby zdrowia. I wskutek nieudolno\u015bci polityki imigracyjnej, kt\u00f3r\u0105 chce na\u015bladowa\u0107 premier Meloni (obozy filtracyjne w Albanii). Do tego doszed\u0142 „wkurw” wywo\u0142any arogancj\u0105 w\u0142adzy. Przyk\u0142adem s\u0105 huczne imprezy w kancelarii Borisa Johnsona podczas pandemicznego lockdownu. Nawet w ostatnich dniach kraj \u017cy\u0142 afer\u0105 dotycz\u0105c\u0105 wiedzy insiderskiej w bliskim otoczeniu premiera Sunaka o dacie wybor\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 wykorzystano w robieniu zak\u0142ad\u00f3w bukmacherskich.<\/p>\n\n\n\n
Zwyci\u0119ski Starmer ju\u017c powinien si\u0119 szykowa\u0107 na zimne prysznice po miodowym miesi\u0105cu swego rz\u0105du. W epoce polityki internetowej nastroje wyborc\u00f3w s\u0105 wyj\u0105tkowo zmienne. Tusk ju\u017c si\u0119 o tym przekonuje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Cztery lata po formalnym wyj\u015bciu z Unii Europejskiej Wielka Brytania robi wielki zwrot w lewo. Do Unii nie wr\u00f3ci, ale ukara\u0142a w wyborach konserwatyst\u00f3w, kt\u00f3rzy obiecywali z\u0142ote g\u00f3ry po brexicie, a zasiali chaos. Dostali historycznego \u0142upnia, Partia Pracy zdoby\u0142a historyczn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107. Wyborcy po prostu mieli dosy\u0107 rz\u0105d\u00f3w torys\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15760,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15751"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15751"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15751\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15761,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15751\/revisions\/15761"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15760"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15751"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15751"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15751"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}