Szok by\u0142 przewidywany. Niemcy wschodnie wol\u0105 skrajn\u0105 prawic\u0119 ni\u017c lewic\u0119. We wszystkich sonda\u017cach przed wyborami w krajach zwi\u0105zkowych, Saksonii i Turyngii, w dawniejszej NRD, zanosi\u0142o si\u0119 na „historyczny” wynik skrajnie prawicowej partii AfD. „Historyczny” nie oznacza w tym przypadku czego\u015b pozytywnego. Oznacza, \u017ce po raz pierwszy w powojennej historii niemieckiej demokracji skrajna prawica wygra\u0142a na szczeblu land\u00f3w – w Turyngii, i tylko o w\u0142os przegra\u0142a w Saksonii. Je\u015bli 22 wrze\u015bnia wygra w Brandenburgii, dope\u0142ni si\u0119 czara goryczy, kt\u00f3r\u0105 musi wypi\u0107 rz\u0105d federalny kanclerza Scholza.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Jego partia, SPD, omal nie przepad\u0142a w Saksonii i Turyngii, a koalicjanci – libera\u0142owie i Zieloni – wypadli za burt\u0119. W Saksonii z trudem wygra\u0142a najwi\u0119ksza partia opozycyjna, chrze\u015bcija\u0144sko-demokratyczna. Wed\u0142ug kalendarza politycznego wybory na szczeblu federalnym wypadaj\u0105 w przysz\u0142ym roku. Jednak ju\u017c podnios\u0142y si\u0119 g\u0142osy, \u017ce rz\u0105d Scholza powinien poda\u0107 si\u0119 do dymisji jak najpr\u0119dzej, bo skoro trzy ugrupowania tworz\u0105ce ten rz\u0105d zrobi\u0142y tak marne wyniki, to jaki ma mandat do dalszego rz\u0105dzenia.<\/p>\n\n\n\n
W\u0105tpi\u0119, \u017ce Scholz pos\u0142ucha opozycji. Republik\u0119 federaln\u0105 tworzy 16 kraj\u00f3w zwi\u0105zkowych (land\u00f3w) z w\u0142asnymi rz\u0105dami i parlamentami, a na razie AfD wygra\u0142a w jednym. Uprawnionych do g\u0142osowania jest w ca\u0142ym pa\u0144stwie 61 mln obywateli i obywatelek, w rzeczonych landach – 5 mln, a wi\u0119c nawet nie 10 proc. Mimo to nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce rz\u0105d Schulza zaliczy\u0142 po\u015brednio ci\u0119\u017cki cios, kt\u00f3rego konsekwencji jeszcze w pe\u0142ni nie znamy. To zmartwienie nie tylko dla Niemiec, ale te\u017c dla UE. W dwu najpot\u0119\u017cniejszych pa\u0144stwach Unii – Francji i Niemczech – toczy si\u0119 dzi\u015b najci\u0119\u017csza walka si\u0142 demokratycznych z autorytarnymi.<\/p>\n\n\n\n
Dla Polski upadek rz\u0105du Scholza te\u017c by\u0142by z\u0142\u0105 wiadomo\u015bci\u0105, bo koalicja Tuska pr\u00f3buje odbudowa\u0107 relacje polsko-niemieckie po o\u015bmiu chudych latach rz\u0105d\u00f3w Kaczy\u0144skiego i Ziobry, a obaj premierzy si\u0119 stale kontaktuj\u0105. Tyle \u017ce ewentualna wygrana CDU w przysz\u0142orocznych wyborach nie by\u0142aby dla Polski katastrof\u0105, cho\u0107by dlatego, \u017ce niemiecka chadecja nale\u017cy w Parlamencie Europejskim do tej samej frakcji (EPP, Europejska Partia Ludowa), co Koalicja Obywatelska Tuska.<\/p>\n\n\n\n
Prawdziw\u0105 katastrof\u0105 by\u0142by taki wynik przysz\u0142orocznych parlamentarnych wybor\u00f3w niemieckich, kt\u00f3ry nie da\u0142by zwyci\u0119zcy silnego mandatu do rz\u0105dzenia, np. zmuszaj\u0105c chadek\u00f3w do koalicji z AfD. To tak jakby u nas Tusk musia\u0142 si\u0119 uk\u0142ada\u0107 z Konfederacj\u0105 w sprawie rz\u0105du. <\/p>\n\n\n\n
Kolejne zmartwienie to dobry wynik populistycznej skrajnej lewicy pod przewodem Sahry Wagenknecht, antykapitalistyczny, antyimigrancki i antyukrai\u0144ski, czyli prorosyjski. To efekt rozbicia twardolewicowej partii Die Linke, kt\u00f3ra ju\u017c by\u0142a uwa\u017cana za radykaln\u0105. Dobry wynik oznacza, \u017ce chadecja w Saksonii, deklaruj\u0105ca odnow\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy z AfD, mo\u017ce by\u0107 skazana na negocjacje rz\u0105dowe ze skrajn\u0105 lewic\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Dawniej nie do pomy\u015blenia, dzi\u015b to temat spekulacji w mediach niemieckich. Ja pami\u0119tam ruchy pokojowe w Niemczech, kt\u00f3re w latach 80. domaga\u0142y si\u0119 usuni\u0119cia ameryka\u0144skich pocisk\u00f3w balistycznych z terenu Niemiec Zachodnich maj\u0105cych je broni\u0107 przed ewentualn\u0105 agresj\u0105 sowieck\u0105. Ugrupowanie Wagenknecht idzie t\u0105 sam\u0105 drog\u0105: pok\u00f3j na warunkach Kremla. Niemiecki pacyfistyczny idealizm zwykle s\u0142u\u017cy politycznie i propagandowo militaryzmowi rosyjskiemu.<\/p>\n\n\n\n
Uderza, \u017ce co najmniej w dwu wa\u017cnych dla demokratycznej Europy sprawach – poparcia dla Ukrainy i zablokowania imigracji – Wagenknecht m\u00f3wi tym samym j\u0119zykiem co skrajnie prawicowa AfD. S\u0105 specyficznie niemieckie przyczyny tamtejszej ofensywy populist\u00f3w lewicowych i prawicowych. Nas w Polsce interesuje przede wszystkim snop \u015bwiat\u0142a, jaki wybory w Turyngii i Saksonii rzuci\u0142y na og\u00f3ln\u0105 kondycj\u0119 polityczn\u0105 naszych wa\u017cnych s\u0105siad\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
G\u0142\u00f3wny nurt polityki niemieckiej, czyli chadecja i socjaldemokracja, prze\u017cywa kryzys. W spo\u0142ecze\u0144stwie s\u0142abnie zaufanie do polityk\u00f3w najwi\u0119kszych powojennych partii, ale te\u017c najwa\u017cniejszych jako\u015bciowych medi\u00f3w i instytucji demokratycznego pa\u0144stwa. Pisze o tym niemcoznawca Piotr Buras w najnowszym magazynie „GW”. Zaznacza, \u017ce nie wszyscy g\u0142osuj\u0105cy na AfD to neonazi\u015bci, a nawet nie zdeklarowani sympatycy skrajnej prawicy. Cz\u0119\u015b\u0107 g\u0142osuje z rozczarowania i z\u0142o\u015bci, \u017ce ich zdaniem \u017ale si\u0119 dzieje w zjednoczonym demokratycznym pa\u0144stwie niemieckim.<\/p>\n\n\n\n
U nas przez osiem lat PiS korodowa\u0142 demokracj\u0119 w podobny spos\u00f3b: siej\u0105c nieufno\u015b\u0107 do pa\u0144stwa budowanego od 1989 r., do konstytucji, demokratycznej opozycji, spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego. Z podobnym efektem: rozpad wi\u0119zi spo\u0142ecznej, nieufno\u015b\u0107 do elit niepisowskich i nieprawicowych, podatno\u015b\u0107 na teorie spiskowe, niech\u0119\u0107 do UE i Zachodu jako zagro\u017ce\u0144 dla naszej suwerenno\u015bci i to\u017csamo\u015bci. W tych zmaganiach s\u0105 nag\u0142e zwroty akcji: wygrana demokrat\u00f3w w Polsce, Francji i Brytanii, a teraz sukcesy skrajnej prawicy i skrajnej lewicy w dwu landach niemieckich. Do wiktorii demokratycznej droga jeszcze daleka i kr\u0119ta. Najbli\u017csze starcia zn\u00f3w w Niemczech (wybory parlamentarne) i zn\u00f3w w Polsce (wybory prezydenckie).<\/p>\n\n\n\n
Za dawnych dobrych czas\u00f3w wybory demokratyczne polega\u0142y na rywalizacji program\u00f3w, dzi\u015b polegaj\u0105 na manewrach zaczepno-obronnych obozu demokratycznego i obozu antyliberalnego. To wielka, przygn\u0119biaj\u0105ca i \u017ale wr\u00f3\u017c\u0105ca r\u00f3\u017cnica.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Szok by\u0142 przewidywany. Niemcy wschodnie wol\u0105 skrajn\u0105 prawic\u0119 ni\u017c lewic\u0119. We wszystkich sonda\u017cach przed wyborami w krajach zwi\u0105zkowych, Saksonii i Turyngii, w dawniejszej NRD, zanosi\u0142o si\u0119 na „historyczny” wynik skrajnie prawicowej partii AfD. „Historyczny” nie oznacza w tym przypadku czego\u015b pozytywnego. Oznacza, \u017ce po raz pierwszy w powojennej historii niemieckiej demokracji skrajna prawica wygra\u0142a na […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":16027,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16021"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16021"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16021\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16029,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16021\/revisions\/16029"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16027"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16021"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}