Tak, o demokracj\u0119 trzeba walczy\u0107, a nie tylko j\u0105 opiewa\u0107. Walczy\u0107 powinni demokratycznie nastawieni politycy, ich ugrupowania oraz sami obywatele pragn\u0105cy \u017cy\u0107 w demokracji, a nie w systemie autorytarnym. Dzi\u015b zwolennicy zamordyzmu lubi\u0105 si\u0119 sprzedawa\u0107 w mediach, na wiecach i konferencjach jako obro\u0144cy wolno\u015bci, rz\u0105d\u00f3w prawa i demokracji.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
W rzeczywisto\u015bci ich celem jest zniszczenie systemu demokratycznego i zast\u0105pienie go demokracj\u0105 fasadow\u0105 („nieliberaln\u0105\u201d) typu W\u0119gier Orb\u00e1na, w kt\u00f3rej istnieje opozycja, ale system jest tak skonstruowany, aby nie dosz\u0142a do w\u0142adzy.<\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cdy kolejny rok funkcjonowania takiego systemu odbiera krok po kroku obywatelom mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmiany rz\u0105dz\u0105cych. Media, s\u0142u\u017cby mundurowe, s\u0105dy, prokuratur\u0119 obsadza si\u0119 stopniowo swoimi lud\u017ami, lojalno\u015b\u0107 nagradza si\u0119 awansami i premiami finansowymi pod warunkiem, \u017ce nie patrz\u0105 rz\u0105dz\u0105cym na r\u0119ce i wykonuj\u0105 polecenia.<\/p>\n\n\n\n
Za fasad\u0105 kwitn\u0105 korupcja, przest\u0119pczo\u015b\u0107 i prywata. Niewymienialna Partia rz\u0105dz\u0105ca kontroluje coraz wi\u0119cej \u017cycia publicznego, obywatele coraz mniej. Wybory s\u0105 tak sformatowane, aby zawsze wygrywa\u0142 je ten sam ob\u00f3z rz\u0105dz\u0105cy. Funkcjonowanie systemu chroni prawo uchwalane przez ten ob\u00f3z, a jego wykonywanie kontroluj\u0105 obsadzone przez jego ludzi instytucje pa\u0144stwowe.<\/p>\n\n\n\n
Gdy jednak historia potoczy si\u0119 inaczej, ni\u017c zaplanowa\u0142a w\u0142adza \u2013 jak sta\u0142o si\u0119 w Polsce 15 pa\u017adziernika ubieg\u0142ego roku, albo 4 czerwca 1989 \u2013 nowa ekipa rz\u0105dz\u0105ca ma problem: jak przywr\u00f3ci\u0107 demokracj\u0119 i praworz\u0105dno\u015b\u0107 opisan\u0105 w konstytucji po d\u0142ugich latach rz\u0105d\u00f3w lekcewa\u017c\u0105cych, omijaj\u0105cych, a nawet depcz\u0105cych zasady konstytucyjne?<\/p>\n\n\n\n
Najnowszy przyk\u0142ad to sprawa asygnaty, czyli zgody premiera Tuska na mianowanie przez prezydenta Dud\u0119 swojego komisarza, maj\u0105cego dopilnowa\u0107 wybor\u00f3w prezesa jednej z izb S\u0105du Najwy\u017cszego. Duda mianowa\u0142 neos\u0119dziego na mocy uprawnie\u0144, kt\u00f3rych nie daje mu konstytucja. Komisarz mia\u0142 dopilnowa\u0107, aby prezesem zosta\u0142 sw\u00f3j cz\u0142owiek.<\/p>\n\n\n\n
Ruch Dudy by\u0142 wi\u0119c sprzeczny z konstytucj\u0105, a zatem i kontrasygnata Tuska nie mia\u0142a mocy prawnej. Sp\u00f3r o to, czy mo\u017cna zgod\u0119 cofn\u0105\u0107, jest „ja\u0142owy”. Tak to widzi s\u0119dzia S\u0105du Najwy\u017cszego prof. UJ W\u0142odzimierz Wr\u00f3bel, dla mnie autorytet w dziedzinie prawa. „Dyskusja o mo\u017cliwo\u015bci cofni\u0119cia tej konkretnej kontrasygnaty \u2013 pisze w „GW” z 12 wrze\u015bnia \u2013 przypomina mi sp\u00f3r o to, czy mo\u017cna jednostronnie wycofa\u0107 si\u0119 z umowy kupna samochodu, gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce sprzedawca samoch\u00f3d ten po prostu ukrad\u0142\u201d. Wniosek te\u017c wydaje si\u0119 prosty: w obu przypadkach mo\u017cna. I drugi: prawo niezgodne z konstytucj\u0105 musi by\u0107 usuni\u0119te z obiegu prawnego.<\/p>\n\n\n\n
Tusk przyzna\u0142 si\u0119 do b\u0142\u0119du, co nigdy nie zdarzy\u0142o si\u0119 dygnitarzom obozu Kaczy\u0144skiego, na czele z nim samym. I poszed\u0142 po rozum do g\u0142owy podczas spotkania ze \u015brodowiskami prawniczymi na temat dalszego naprawiania systemu prawnego pozostawionego przez ob\u00f3z Kaczy\u0144skiego. Analogi\u0119 z czasami powojennymi w Europie i pokomunistycznymi w dawnym bloku sowieckim, cho\u0107 si\u0119 nasuwa, lepiej zast\u0105pi\u0107 pytaniem, jak rz\u0105d demokratyczny ma przywr\u00f3ci\u0107 praworz\u0105dn\u0105 demokracj\u0119 po systemie demokracji fasadowej w wydaniu pisowskim.<\/p>\n\n\n\n
Tusk podczas spotkania u\u017cy\u0142 okre\u015blenia „demokracja walcz\u0105ca\u201d. Autorem tego konceptu by\u0142 niemiecki prawnik i politolog Karl Loewenstein, antynazista z zasymilowanej rodziny \u017cydowskiej. By\u0142 rzecznikiem silnej demokracji, zdolnej si\u0119 obroni\u0107 przed wyborem despoty w demokratycznych wyborach. Prawicy to si\u0119 nie spodoba\u0142o. Poniewa\u017c ma wiele trup\u00f3w w szafie, musia\u0142a zaatakowa\u0107. Poszed\u0142 przekaz, \u017ce Tusk szykuje represje polityczne i kryminalne przeciwko legalnej opozycji, a mo\u017ce i delegalizacj\u0119 PiS. To \u017cadne fakty, tylko insynuacje. Ale problem jest.<\/p>\n\n\n\n
Na zimno patrz\u0105c, protesty PiS s\u0105 bezz\u0119bne. Polegaj\u0105 na pr\u00f3bie odwr\u00f3cenia uwagi od afer ujawnianych pod doj\u015bciu do w\u0142adzy obecnej koalicji rz\u0105dz\u0105cej. Te afery i przest\u0119pstwa s\u0105 faktem, a trudno\u015bci z naprawianiem systemu prawnego s\u0105 realnym wyzwaniem. Sytuacja mo\u017ce si\u0119 poprawi\u0107 po zwyci\u0119stwie demokraty w wyborach prezydenckich. Ale to dopiero za rok.<\/p>\n\n\n\n
Na dzi\u015b mo\u017cna powiedzie\u0107 tyle, \u017ce kierunek jest s\u0142uszny i po\u017c\u0105dany. O rozliczenie przest\u0119pstw i nadu\u017cy\u0107 pisowskich apelowa\u0142y si\u0142y demokratyczne i prodemokratyczne spo\u0142ecze\u0144stwo obywatelskie. Nie by\u0142o wtedy takiej wiedzy o skali nadu\u017cy\u0107, jak\u0105 mamy teraz. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce czyszczenie pisowskiej stajni Augiasza b\u0119dzie szybkie i \u0142atwe. Tak nie jest i Tusk o tym uczciwie m\u00f3wi. Czy to ma przygotowa\u0107 opini\u0119 publiczn\u0105 na jakie\u015b „przyspieszenie\u201d? Je\u015bli ju\u017c, to zapewne w formie ustaw zatwierdzanych przez parlament i nowego prezydenta. I z poszanowaniem konstytucji i gwarantowanych przez ni\u0105 praw i swob\u00f3d obywatelskich. C\u00f3\u017c, uczciwi nie maj\u0105 si\u0119 czego ba\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tak, o demokracj\u0119 trzeba walczy\u0107, a nie tylko j\u0105 opiewa\u0107. Walczy\u0107 powinni demokratycznie nastawieni politycy, ich ugrupowania oraz sami obywatele pragn\u0105cy \u017cy\u0107 w demokracji, a nie w systemie autorytarnym. Dzi\u015b zwolennicy zamordyzmu lubi\u0105 si\u0119 sprzedawa\u0107 w mediach, na wiecach i konferencjach jako obro\u0144cy wolno\u015bci, rz\u0105d\u00f3w prawa i demokracji.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":14433,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16058"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16058"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16058\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16066,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16058\/revisions\/16066"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14433"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}