Szykuje si\u0119 zast\u0105pienie Funduszu Ko\u015bcielnego odpisem od podatku PIT. To majstersztyk marketingu politycznego, uwa\u017caj\u0105 dwaj polscy ekonomi\u015bci. Bo zadowoleni b\u0119d\u0105 i katolicy, i wyborcy oczekuj\u0105cy likwidacji funduszu, a Ko\u015bcio\u0142y przynajmniej przez pewien czas b\u0119d\u0105 mia\u0142y regularne przychody. Autorzy artyku\u0142u w „GW\u201d proponuj\u0105 pod rozwag\u0119 rozwi\u0105zanie kwestii finansowania Ko\u015bcio\u0142a na wz\u00f3r belgijski.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
W Belgii ka\u017cdy podatnik mo\u017ce odlicza\u0107 od nale\u017cnego pa\u0144stwu podatku pewn\u0105, niewysok\u0105, (np. 0,5 proc.) kwot\u0119 na rzecz wybranej organizacji po\u017cytku publicznego, tak konfesyjnych, jak i niezwi\u0105zanych z \u017cadn\u0105 instytucj\u0105 wyznaniow\u0105, np. na stowarzyszenia ateistyczne lub zajmuj\u0105ce si\u0119 niekonfesyjn\u0105 duchowo\u015bci\u0105. Podoba mi si\u0119 ta sugestia. Ale czy poparliby j\u0105 nasi politycy, poza lewic\u0105, raczej w\u0105tpi\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Autorzy tekstu w \u201eGW\u201d dr Rafa\u0142 Junos i dr Piotr Krajewski niczego nie przes\u0105dzaj\u0105. Przedstawiaj\u0105 r\u00f3\u017cne warianty uporz\u0105dkowania na nowo, po likwidacji Funduszu Ko\u015bcielnego, systemu finansowania zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych w Polsce. Rozumiem ich tok my\u015blenia tak, \u017ce co do zasady to obywatele, a nie bud\u017cet pa\u0144stwa, powinni wzi\u0105\u0107 na siebie ich finansowanie, je\u015bli czuj\u0105 si\u0119 z nimi szczerze i \u015bwiadomie zwi\u0105zani.<\/p>\n\n\n\n
Istnieje w demokratycznym \u015bwiecie wiele mechanizm\u00f3w dotycz\u0105cych tej sprawy. W Niemczech Ko\u015bcio\u0142y katolicki i ewangelicki utrzymuj\u0105 si\u0119 z dodatkowych wp\u0142at od wiernych, a nie z odpisu od PIT. We W\u0142oszech z odpisu od PIT w wysoko\u015bci 0,8 proc. W USA, gdzie obowi\u0105zuje \u015bcis\u0142y rozdzia\u0142 pa\u0144stwa od religii instytucjonalnej, ci\u0119\u017car utrzymania bliskich wiernym jakichkolwiek wyzna\u0144 bior\u0105 na siebie oni sami.<\/p>\n\n\n\n
W ka\u017cdym pa\u0144stwie demokratycznym konfesje mog\u0105 dorabia\u0107 na swoje potrzeby w rozmaity spos\u00f3b, np. zak\u0142adaj\u0105c biznesy, byle legalnie i transparentnie. Na rynku nieruchomo\u015bci albo rolniczym. Z przejrzysto\u015bci\u0105 w biznesie, jak wiadomo, bywa jednak r\u00f3\u017cnie. Zw\u0142aszcza w Ameryce znane s\u0105 bulwersuj\u0105ce przyk\u0142ady milionowych malwersacji z udzia\u0142em religijnych celebryt\u00f3w, nie tylko chrze\u015bcija\u0144skich. Powstaj\u0105 tam co rusz nowe Ko\u015bcio\u0142y, niekt\u00f3re si\u0119 zakorzeniaj\u0105, inne upadaj\u0105, nieraz w atmosferze skandal\u00f3w finansowych i obyczajowych.<\/p>\n\n\n\n
W Europie taki „wolny rynek religijny” te\u017c funkcjonuje, i to na coraz wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119, dzi\u0119ki internetowi i globalizacji w ka\u017cdej dziedzinie. Ale z powod\u00f3w historycznych pa\u0144stwa europejskie, a tym bardziej tradycyjne zwi\u0105zki wyznaniowe, maj\u0105 niewielk\u0105 ochot\u0119 na t\u0119 „wolnoamerykank\u0119”. Trzy g\u0142\u00f3wne konfesje chrze\u015bcija\u0144skie – katolicka, protestancka i prawos\u0142awna – zabiegaj\u0105 o przychylno\u015b\u0107 zar\u00f3wno pa\u0144stwa, jak i wiernych. Ta przychylno\u015b\u0107 si\u0119 jednak wyczerpuje w miar\u0119 post\u0119p\u00f3w dechrystianizacji i odchodzenia od Ko\u015bcio\u0142\u00f3w i wiary w demokratycznych spo\u0142ecze\u0144stwach europejskich.<\/p>\n\n\n\n
Laicyzacja dociera i do nas. To wywo\u0142uje w instytucjach wyznaniowych rosn\u0105cy niepok\u00f3j o bezpiecze\u0144stwo materialne. Gdy ludzie zrywaj\u0105 wi\u0119zi z Ko\u015bcio\u0142em, to raczej nie b\u0119d\u0105 na niego p\u0142aci\u0107. Tak si\u0119 dzieje w Niemczech, gdzie corocznie dziesi\u0105tki tysi\u0119cy katolik\u00f3w i protestant\u00f3w formalnie wyst\u0119puje z Ko\u015bcio\u0142\u00f3w z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w, np. oburzenia pedofilami i chronienia ich przez w\u0142adze ko\u015bcielne, ale te\u017c po to, by zaoszcz\u0119dzi\u0107 na wydatkach, gdy rosn\u0105 koszty \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
W Polsce wszelkie pr\u00f3by zmiany sposobu finansowania dzia\u0142alno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego, podejmowane przed laty cho\u0107by przez bp. Pieronka, gdy by\u0142 sekretarzem Konferencji Episkopatu Polski, si\u0119 nie powiod\u0142y. N\u0119kany w PRL politycznie i ekonomicznie KRK wypracowa\u0142 metody obchodzenia n\u0119kaj\u0105cych przepis\u00f3w, a jednocze\u015bnie m\u00f3g\u0142 liczy\u0107 na wsparcie mas wiernych, tak\u017ce finansowe i budowlane. Komuna pad\u0142a, stare nawyki ko\u015bcielne trzymaj\u0105 si\u0119 mocno: niech\u0119\u0107 do szerszego ujawniania wszelkich danych, w tym finansowych, obrona przed przejrzysto\u015bci\u0105 pod has\u0142em „atak\u00f3w” na Ko\u015bci\u00f3\u0142 i wiar\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Po zmianie ustroju Ko\u015bci\u00f3\u0142 szybko i sprawnie odbudowywa\u0142 sw\u0105 pozycj\u0119 materialn\u0105 i polityczn\u0105 pod rz\u0105dami kolejnych ekip, w tym lewicy. Cz\u0119\u015b\u0107 klasy politycznej, zw\u0142aszcza prawicowa, hojnie \u0142o\u017cy\u0142a na potrzeby Ko\u015bcio\u0142a, uwa\u017caj\u0105c to wr\u0119cz za obowi\u0105zek patriotyczny. W szczeg\u00f3\u0142y nie wnikano, chyba \u017ce pod presj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego. Tak powsta\u0142o imperium o. Rydzyka. <\/p>\n\n\n\n
Dzi\u015b, po zmianie w\u0142adzy politycznej, na Fundusz Ko\u015bcielny przewidziano w bud\u017cecie pa\u0144stwa na 2025 wydatek wi\u0119kszy ni\u017c w roku bie\u017c\u0105cym (275 mln wobec 257 mln). Wszyscy wiemy, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142 ma jednak du\u017co wi\u0119ksze przychody. Autorzy wspomnianego tekstu szacuj\u0105 je na 2 mld z\u0142. Wicepremier Kosiniak-Kamysz powiedzia\u0142, \u017ce zast\u0105pienie Funduszu Ko\u015bcielnego odpisem podatkowym, by\u0107 mo\u017ce w wysoko\u015bci 1,5 proc., bardzo mu si\u0119 podoba. A strumie\u0144 bud\u017cetowych pieni\u0119dzy dla Ko\u015bcio\u0142a mo\u017ce pop\u0142yn\u0105\u0107 znacznie szerzej ni\u017c w rygorze Funduszu. Cho\u0107by ze \u015brodk\u00f3w UE.<\/p>\n\n\n\n
I to jest temat wart rzeczowej debaty publicznej. W\u0105tpi\u0119 jednak, czy w przewidywalnej przysz\u0142o\u015bci znajdzie si\u0119 wola polityczna do wprowadzenia u nas modelu belgijskiego. Mnie wydaje si\u0119 on sprawiedliwy i adekwatny do obecnej ca\u0142kiem zmienionej rzeczywisto\u015bci w por\u00f3wnaniu do okresu komuny i pierwszych lat transformacji ustrojowej. KRK nie chce, ale powinien si\u0119 z tym pogodzi\u0107. Ma ci\u0119\u017ckie grzechy na sumieniu: pedofili\u0119, korupcj\u0119, alians z prawic\u0105. Nie mo\u017ce oczekiwa\u0107 przywilej\u00f3w. Za przychylno\u015b\u0107 pa\u0144stwa nie dzi\u0119kuje, do grzech\u00f3w si\u0119 przyznaje, \u017c\u0105da wi\u0119cej d\u00f3br, poparcia i promocji.<\/p>\n\n\n\n
A przecie\u017c wypisa\u0142 na feretronach „preferencyjn\u0105 opcj\u0119 na rzecz ubogich”, a nie na rzecz mo\u017cnych i bogatych. Ewangelia rzeczywi\u015bcie jest, m\u00f3wi\u0105c wsp\u00f3\u0142czesnym j\u0119zykiem, manifestem r\u00f3wno\u015bci i sprawiedliwo\u015bci w spo\u0142ecze\u0144stwie, ale i w Ko\u015bciele. Pa\u0142ace s\u0105 potrzebne u nas biskupom, lecz nie wiernym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Szykuje si\u0119 zast\u0105pienie Funduszu Ko\u015bcielnego odpisem od podatku PIT. To majstersztyk marketingu politycznego, uwa\u017caj\u0105 dwaj polscy ekonomi\u015bci. Bo zadowoleni b\u0119d\u0105 i katolicy, i wyborcy oczekuj\u0105cy likwidacji funduszu, a Ko\u015bcio\u0142y przynajmniej przez pewien czas b\u0119d\u0105 mia\u0142y regularne przychody. Autorzy artyku\u0142u w „GW\u201d proponuj\u0105 pod rozwag\u0119 rozwi\u0105zanie kwestii finansowania Ko\u015bcio\u0142a na wz\u00f3r belgijski.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11936,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16199"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16199"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16199\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16212,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16199\/revisions\/16212"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11936"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16199"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16199"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}