
{"id":16479,"date":"2025-01-15T15:25:20","date_gmt":"2025-01-15T14:25:20","guid":{"rendered":"https:\/\/szostkiewicz.blog.polityka.pl\/?p=16479"},"modified":"2025-01-16T10:41:37","modified_gmt":"2025-01-16T09:41:37","slug":"haski-dylemat-tuska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/2025\/01\/15\/haski-dylemat-tuska\/","title":{"rendered":"Haski dylemat Tuska"},"content":{"rendered":"\n<p>W sonda\u017cu IBRiS nieco ponad po\u0142owa pytanych negatywnie oceni\u0142a stanowisko rz\u0105du w sprawie udzielenia ochrony przedstawicielom Izraela przybywaj\u0105cym na obchody 80. rocznicy oswobodzenia wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu Auschwitz-Birkenau. Sonda\u017c uwa\u017cam za niedorzeczny w \u015bwietle fakt\u00f3w. Je\u015bli chodzi\u0142o w nim o to, czy Polska powinna aresztowa\u0107 premiera Netanjahu, to w rz\u0105dowej uchwale jego nazwisko nie pada. Nie wiemy, jak ostatecznie zachowa\u0142oby si\u0119 pa\u0144stwo polskie, gdyby premier Izraela przyby\u0142 do naszego kraju.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Natomiast ochrona i bezpiecze\u0144stwo oficjalnych delegacji zagranicznych, w tym izraelskiej, na terytorium RP to obowi\u0105zek, a nie \u0142aska ze strony pa\u0144stwa polskiego. Tak samo jak inne pa\u0144stwa maj\u0105 obowi\u0105zek zapewni\u0107 ochron\u0119 i bezpiecze\u0144stwo delegacji polskiej na swoim terytorium. Na dodatek na obchody Netanjahu si\u0119 nie wybiera. Izrael ma reprezentowa\u0107 minister jego rz\u0105du.<\/p>\n\n\n\n<p>Spraw\u0119 aresztowania Netanjahu forsuje przeciwko Tuskowi prawica. Nie chodzi tu o Netanjahu. To pretekst do atakowania Tuska. Niestety, do prawicy do\u0142\u0105czy\u0142a Magdalena Biejat, kandydatka Lewicy do prezydentury. Tak jak Mentzen, ten od &#8222;\u017byd\u00f3w w Polsce nie chcemy&#8221;, pyta\u0142a drwi\u0105co, czy je\u015bli mo\u017cemy go\u015bci\u0107 zbrodniarza wojennego Netanjahu, to czemu nie zbrodniarza wojennego Putina. Demagogiczny chwyt retoryczny w \u015bwietle fakt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale mamy w tej sprawie g\u0142osy powa\u017cniejsze i wcale nie z obozu populistycznej i skrajnej prawicy. Powa\u017cni prawnicy i publicy\u015bci m\u00f3wi\u0105 o &#8222;ob\u0142udzie libera\u0142\u00f3w&#8221;, kt\u00f3rzy chc\u0105 odbudowa\u0107 rz\u0105dy prawa, a zapowiadaj\u0105, \u017ce nie aresztuj\u0105 Netanjahu, gdyby pojawi\u0142 si\u0119 w Polsce, mimo \u017ce nakaz jego aresztowania wyda\u0142 haski Trybuna\u0142 Karny uznawany przez pa\u0144stwo polskie. I temu nale\u017cy si\u0119 bli\u017cej przyjrze\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Spraw\u0119 Netanjahu wrzuci\u0142 do obiegu publicznego odchodz\u0105cy prezydent Duda. Domaga\u0142 si\u0119 &#8222;listu \u017celaznego&#8221; dla premiera Izraela, gdyby przeby\u0142 do Polski, czyli po\u015brednio to Duda zach\u0119ca\u0142 do z\u0142amania prawa mi\u0119dzynarodowego, ale atakuje si\u0119 Tuska. Duda wiedzia\u0142, \u017ce to presja polityczna wymuszaj\u0105ca reakcj\u0119 rz\u0105du Tuska. \u015awiadomie postawi\u0142 premiera przed dylematem: reagowa\u0107 czy przemilcze\u0107 zaczepk\u0119 prezydenta? Jego list do Tuska m\u00f3g\u0142 by\u0107 te\u017c adresowany do Trumpa, najwi\u0119kszego politycznego przyjaciela Netanjahu. Mo\u017ce Duda liczy\u0142, \u017ce zach\u0119ci Trumpa do jakiej\u015b formy poparcia dla kandydata PiS na prezydenta, Nawrockiego?<\/p>\n\n\n\n<p>Podpuszczanie Tuska nic Dudy nie kosztuje, za to pozwala jego obozowi ciu\u0142a\u0107 punkty w otoczeniu Trumpa.<\/p>\n\n\n\n<p>Haski dylemat to sprawa powa\u017cna prawnie, politycznie i moralnie. Nie Polska go stworzy\u0142a, tylko nakaz wydany przez haski trybuna\u0142, ale Polska ten trybuna\u0142 uznaje jako jedno ze \u017ar\u00f3de\u0142 prawa mi\u0119dzynarodowego. Do niedawna polski prawnik kierowa\u0142 jego pracami. W tle mamy konflikt wywo\u0142any przez napa\u015b\u0107 Hamasu na Izrael. I zbrojn\u0105 odpowied\u017a na ten atak ze strony Izraela na rozkaz Netanjahu. Ten konflikt wymaga zaj\u0119cia stanowiska tak\u017ce przez Polsk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Tusk jest dojrza\u0142ym politykiem i my\u015bli przede wszystkim politycznie. Zw\u0142aszcza \u017ce jest szefem rz\u0105du koalicyjnego, w kt\u00f3rym sprawa Netanjahu raczej nie jest spoiwem. Zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 z tego dylematu i ewentualnych skutk\u00f3w decyzji o aresztowaniu albo zignorowaniu nakazu. W obu przypadkach te skutki by\u0142yby nieprzewidywalne. Mo\u017cna jednak przypuszcza\u0107, \u017ce aresztowanie demokratycznie wybranego premiera Izraela, przybywaj\u0105cego na uroczysto\u015b\u0107 do obozu Auschwitz-Birkenau, gdzie Niemcy zg\u0142adzili milion os\u00f3b pochodzenia \u017cydowskiego, zrujnowa\u0142oby stosunki polsko-izraelskie i polsko-ameryka\u0144skie. USA nie zg\u0142osi\u0142y akcesu do haskiego trybuna\u0142u, s\u0105 sojusznikiem Izraela, a Netanjahu ma poparcie Donalda Trumpa, kt\u00f3ry za pi\u0119\u0107 dni ponownie obejmie urz\u0105d prezydenta. Tusk na szcz\u0119\u015bcie nie musia\u0142 podejmowa\u0107 decyzji w sprawie Netanjahu.<\/p>\n\n\n\n<p>Polska po 1989 r. odbudowa\u0142a relacje z pa\u0144stwem Izrael zerwane w 1967 pod naciskiem sowieckim przez w\u0142adze PRL. Mimo r\u00f3\u017cnic w ocenie polityki wojennej Netanjahu w spo\u0142ecze\u0144stwie izraelskim i w diasporze \u017cydowskiej na \u015bwiecie, zgadzaj\u0105 si\u0119 one co do prawa Izraela do samoobrony przed zewn\u0119trzn\u0105 agresj\u0105 i do jego istnienia. Aresztowanie Netanjahu w Polsce musia\u0142oby by\u0107 odebrane w spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej jako akt nieprzyjazny.<\/p>\n\n\n\n<p>Z kolei niewykonanie nakazu MTK narazi\u0142oby Polsk\u0119 na krytyk\u0119 w tej cz\u0119\u015bci opinii publicznej w kraju i na \u015bwiecie, kt\u00f3ra oczekuje przestrzegania prawa mi\u0119dzynarodowego, w tym respektowania nakaz\u00f3w MTK. W por\u00f3wnaniu z wyzwaniem, jakim jest odbudowa praworz\u0105dno\u015bci po o\u015bmiu latach rz\u0105d\u00f3w PiS, sprawa nakazu to nie jest najwi\u0119kszy problem stoj\u0105cy przed demokratycznym rz\u0105dem. Zw\u0142aszcza \u017ce Polska nie musi podejmowa\u0107 decyzji, czy wykona\u0107 nakaz aresztowania. Taki jest dzisiaj podstawowy fakt polityczny. Reszta to spekulacje i dywagacje.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale jest inny wa\u017cny fakt: napa\u015b\u0107 Hamasu na Izrael i zbrojna odpowied\u017a Izraela na t\u0119 agresj\u0119 podzieli\u0142a opini\u0119 publiczn\u0105 na \u015bwiecie, w samym Izraelu i w Polsce. Z przykro\u015bci\u0105 obserwuj\u0119, jak podzieli\u0142a nawet osoby, kt\u00f3re ceni\u0119 za ich dorobek naukowy i tw\u00f3rczy i za dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 na rzecz edukacji i dialogu na trudne tematy naszej historii. <\/p>\n\n\n\n<p>Haski trybuna\u0142 wyda\u0142 nakaz aresztowania premiera Netanjahu pod zarzutem zbrodni wojennych. Polska podpisa\u0142a dokument ustanawiaj\u0105cy ten trybuna\u0142, musi respektowa\u0107 jego orzeczenia. Jednocze\u015bnie chce utrzymywa\u0107 dobre relacje z pa\u0144stwem Izraelem i Izraelczykami, wielu z nich ma korzenie na ziemiach polskich. Tusk da\u0142 publicznie do zrozumienia, \u017ce Polska nie zmieni swojej linii: ka\u017cdemu obywatelowi Izraela i ka\u017cdej oficjalnej delegacji izraelskiej gwarantuje bezpiecze\u0144stwo i ochron\u0119. Ani deklaracja Tuska, ani uchwa\u0142a rz\u0105du nie narusza prawa mi\u0119dzynarodowego. Naruszy\u0142oby je ewentualne zignorowanie nakazu MTK, gdyby Netanjahu pojawi\u0142 si\u0119 w Polsce.<\/p>\n\n\n\n<p>Poparcie prawa Izraela do istnienia i samoobrony nie oznacza hurtowego poparcia dla polityki rz\u0105du Netanjahu. Polska uznaje Autonomi\u0119 Palesty\u0144sk\u0105, ale to nie oznacza hurtowego poparcia dla walk frakcyjnych o w\u0142adz\u0119 mi\u0119dzy Palesty\u0144czykami, w szczeg\u00f3lno\u015bci nie oznacza poparcia dla przemocy jako metody walki o pe\u0142noprawne pa\u0144stwo palesty\u0144skie. <\/p>\n\n\n\n<p>Protesty w demokracjach zachodnich, w tym w Polsce, przeciwko polityce Netanjahu s\u0105 cz\u0119sto jawnie antysemickie i ekstremalnie antyizraelskie. Gdy dochodzi do takiej radykalizacji, pa\u0144stwo polskie nie mo\u017ce by\u0107 &#8222;neutralne&#8221; dyplomatycznie. Przez ponad 30 lat odbudowujemy relacje dyplomatyczne i mi\u0119dzyludzkie z Izraelem i spo\u0142eczno\u015bci\u0105 \u017cydowsk\u0105. Papie\u017c Wojty\u0142a by\u0142 rzecznikiem pojednania polsko-\u017cydowskiego. Ugrupowania demokratyczne popar\u0142y wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Izraelem na wielu polach, w tym rzetelnej edukacji o naszej wsp\u00f3lnej, tysi\u0105cletniej historii. Jej momentach chwalebnych i tragicznych.<\/p>\n\n\n\n<p>Pami\u0119\u0107 o zag\u0142adzie dokonanej na naszych wsp\u00f3\u0142obywatelach pochodzenia \u017cydowskiego zobowi\u0105zuje ludzi dobrej woli do walki z antysemityzmem i nienawi\u015bci\u0105 do Izraela. Izrael nie ko\u0144czy si\u0119 na Netanjahu. Polska nie ko\u0144czy si\u0119 na Kaczy\u0144skim i skrajnej prawicy. Jeden i drugi odejd\u0105 z polityki, za to spraw\u0119 pojednania, przyja\u017ani i wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy naszymi pa\u0144stwami i narodami przejm\u0105 kolejne pokolenia polityk\u00f3w i obywateli.<\/p>\n\n\n\n<p>Putina i Netanjahu haski trybuna\u0142 nakaza\u0142 aresztowa\u0107 pod zarzutem zbrodni wojennych. S\u0105 jednak istotne r\u00f3\u017cnice. Netanjahu odpowiedzia\u0142 na agresj\u0119 Hamasu, Putin zaatakowa\u0142 Ukrain\u0119. W Izraelu toczy si\u0119 swobodna, krytyczna dyskusja o wojnie Izraela z Hamasem. Putin dyskusj\u0119 o wojnie, jak\u0105 wyda\u0142 Ukrainie, bezwzgl\u0119dnie t\u0142umi w Rosji. W Izraelu przyw\u00f3dcy trafiaj\u0105 do wi\u0119zienia za udowodnione przest\u0119pstwa, mo\u017ce tam trafi\u0107 tak\u017ce Netanjahu. W Rosji Putin jest ponad wszelkim prawem, za przest\u0119pstwa prawdopodobnie nigdy nie odpowie.<\/p>\n\n\n\n<p>Tak, sprawiedliwe i uczciwie stanowione prawo nale\u017cy szanowa\u0107, moralno\u015b\u0107 Kalego jest z tym nie do pogodzenia. S\u0142usznie demokraci wytykali podw\u00f3jne standardy rz\u0105dom Kaczy\u0144skiego. Jednak lider\u00f3w politycznych i wojskowych rozlicz\u0105 w Izraelu wyborcy i s\u0105dy. A w Gazie kontrolowanej przez Hamas rozliczenie jego polityki jest niemo\u017cliwe, bo od lat nie ma tam wolnych wybor\u00f3w. Ponure dane statystyczne z Gazy podaje \u015bwiatu kontrolowane przez Hamas ministerstwo zdrowia.<\/p>\n\n\n\n<p>Trybuna\u0142 haski wyda\u0142 nakaz aresztowania nie tylko Netanjahu i dow\u00f3dcy wojsk izraelskich, ale te\u017c jednego z lider\u00f3w Hamasu. Podstaw\u0105 by\u0142y zgromadzone dowody przest\u0119pstw obu stron konfliktu. Ich wiarygodno\u015b\u0107 mo\u017cna by ostatecznie oceni\u0107, gdyby dosz\u0142o do procesu oskar\u017conych przed trybuna\u0142em. To ma\u0142o prawdopodobne. A wi\u0119c kapitulacja? Nie, kontynuacja poparcia prawa Izraela do istnienia i samoobrony. A empatia nie mo\u017ce by\u0107 wybi\u00f3rcza. Nale\u017cy si\u0119 niewinnym ofiarom po obu stronach konfliktu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W sonda\u017cu IBRiS nieco ponad po\u0142owa pytanych negatywnie oceni\u0142a stanowisko rz\u0105du w sprawie udzielenia ochrony przedstawicielom Izraela przybywaj\u0105cym na obchody 80. rocznicy oswobodzenia wi\u0119\u017ani\u00f3w obozu Auschwitz-Birkenau. Sonda\u017c uwa\u017cam za niedorzeczny w \u015bwietle fakt\u00f3w. Je\u015bli chodzi\u0142o w nim o to, czy Polska powinna aresztowa\u0107 premiera Netanjahu, to w rz\u0105dowej uchwale jego nazwisko nie pada. Nie wiemy, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9445,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16479"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16479"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16479\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16506,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16479\/revisions\/16506"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9445"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}