Mia\u0142em pi\u0119\u0107 lat, kiedy podpisano traktat rzymski. U brytyjskiego korespondenta BBC Willeya czytam, \u017ce po ceremonii sygnatariusze pojechali na specjaln\u0105 audiencj\u0119 do papie\u017ca. (Pomy\u015ble\u0107, \u017ce dzi\u015b wzmianka o chrze\u015bcija\u0144skim dziedzictwie Europy jest nie do przyj\u0119cia w sk\u0105din\u0105d buduj\u0105cej Deklaracji Berli\u0144skiej). W\u0142ochy by\u0142y wtedy biednym krajem rolniczym, prawie po\u0142owa ludno\u015bci nie umia\u0142a czyta\u0107 i pisa\u0107. Przez centrum Rzymu p\u0119dzono kozy, imigranci ze wsi mieszkali w budach pod staro\u017cytnymi akweduktami.<\/p>\n
Mo\u017ce i Polska doczeka podobnego cudu jak W\u0142osi: przejdzie do pierwszej ligi za 20-30 lat. Gazety w Londynie w og\u00f3le o podpisaniu traktatu nie napisa\u0142y. Nie uzna\u0142y tego za „newsa”. Nie wiem, jak by\u0142o wtedy z pras\u0105 polsk\u0105. Kiedy wiele lat p\u00f3\u017aniej, w 1979, odby\u0142y si\u0119 pierwsze wybory do Parlamentu Europejskiego, a ja by\u0142em ju\u017c nauczycielem, nie przypominam sobie w mediach PRL wzmianki o tych wyborach. Ale nawet gdyby radio, telewizja i prasa Polski Ludowej o tym si\u0119 rozpisa\u0142a, co by to zmieni\u0142o? W kraju za \u017celazn\u0105 kurtyn\u0105 wybory do europarlamentu mog\u0142y si\u0119 wydawa\u0107 tak\u0105 sam\u0105 abstrakcj\u0105 jak wolne wybory do Sejmu.<\/p>\n
Wczoraj TVN nada\u0142a dokument Marii Zmarz-Koczanowicz „Dworzec Gda\u0144ski” o przymusowych wyjazdach polskich Zyd\u00f3w po marcu 1968. Bohaterowie filmu \u015bwietn\u0105 polszczyzn\u0105 m\u00f3wi\u0105, \u017ce czuli si\u0119 Polakami, Polakami \u017cydowskiego pochodzenia, i nie mogli zrozumie\u0107, dlaczego maj\u0105 wyje\u017cd\u017ca\u0107. Gdyby nie by\u0142o podzia\u0142u Europy,\u00a0Marzec by si\u0119 nie zdarzy\u0142. Tak samo jak inne Polskie Miesi\u0105ce\u00a0– Sierpie\u0144 nie by\u0142by potrzebny.<\/p>\n
Mia\u0142em 34 lata, kiedy podpisano „jednolity akt europejski” – plan przej\u015bcia do wsp\u00f3lnego rynku. Pierwszy w \u017cyciu wydano mi paszport na Zach\u00f3d – na miesi\u0105c do Belgii i Francji. Na lotnisku w Brukseli zobaczy\u0142em u\u015bmiechni\u0119tych \u017co\u0142nierzy NATO – bia\u0142ych i czarnych Amerykan\u00f3w. I gromadk\u0119 chasyd\u00f3w. Kupili\u015bmy z \u017con\u0105 kilogram banan\u00f3w, usiedli\u015bmy na \u0142awce na ma\u0142ym placyku w centrum miasta. Jedli\u015bmy z poczuciem winy, \u017ce tak od razu ca\u0142e kilo.<\/p>\n
Na 50-lecie Wsp\u00f3lnoty Europejskiej francuska stacja TV France 24 zleci\u0142a ankiet\u0119, co o przysz\u0142o\u015bci Unii my\u015bl\u0105 Francuzi, Niemcy, W\u0142osi, Brytyjczycy, Hiszpani i Amerykanie\u00a0– czy Unia b\u0119dzie za 50 lat? Nie wysz\u0142o hurra-optymistycznie, ale te\u017c nie beznadziejnie. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 odpowiedzia\u0142a, \u017ce Unia dotrwa do 2057 roku, \u017ce nadal b\u0119dzie euro i \u017ce angielski b\u0119dzie dalej lingua franca zjednoczonej Europy, kt\u00f3rej cz\u0142onkami b\u0119d\u0105 te\u017c Rosja i Turcja, oraz \u017ce religi\u0105 przewa\u017caj\u0105c\u0105 nadal b\u0119dzie chrze\u015bcija\u0144stwo (a\u017c 20 proc. Francuz\u00f3w i Niemc\u00f3w przewiduje, \u017ce jednak islam).<\/p>\n
A zatem status quo. Tak\u017ce polityczne: wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie wyobra\u017ca sobie Unii za 50 lat jako Stan\u00f3w Zjednoczonych Europy. Ale ankietowani w krajach p\u00f3\u0142nocy s\u0105dz\u0105, \u017ce za 50 lat poziom \u017cycia si\u0119 pogorszy, za to po\u0142udniowcy – Hiszpanie i W\u0142osi – w wi\u0119kszo\u015bci s\u0105 zdania przeciwnego: b\u0119dzie jeszcze lepiej. Szkoda, \u017ce nie pytano w krajach, kt\u00f3re do\u0142\u0105czy\u0142y po zburzeniu muru berli\u0144skiego. Jestem\u00a0pewien, \u017ce przynajmniej Polska okaza\u0142aby si\u0119 krajem Po\u0142udnia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mia\u0142em pi\u0119\u0107 lat, kiedy podpisano traktat rzymski. U brytyjskiego korespondenta BBC Willeya czytam, \u017ce po ceremonii sygnatariusze pojechali na specjaln\u0105 audiencj\u0119 do papie\u017ca. (Pomy\u015ble\u0107, \u017ce dzi\u015b wzmianka o chrze\u015bcija\u0144skim dziedzictwie Europy jest nie do przyj\u0119cia w sk\u0105din\u0105d buduj\u0105cej Deklaracji Berli\u0144skiej). W\u0142ochy by\u0142y wtedy biednym krajem rolniczym, prawie po\u0142owa ludno\u015bci nie umia\u0142a czyta\u0107 i pisa\u0107. Przez […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=165"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/165\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=165"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=165"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=165"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}