Ma racj\u0119 marsza\u0142ek Ho\u0142ownia: cztery miesi\u0105ce kampanii prezydenckiej to d\u0142ugi marsz. Wszystko si\u0119 mo\u017ce wydarzy\u0107. Czemu Ho\u0142ownia tak postanowi\u0142, to jego tajemnica. Mo\u017ce w imi\u0119 demokracji? Bo chyba szczerze wierzy, \u017ce im wi\u0119cej kandydat\u00f3w i d\u0142u\u017csza kampania, tym lepiej dla naszej demokracji. Nie jestem pewien, czy tu te\u017c ma racj\u0119. D\u0142uga kampania i nat\u0142ok kandydat\u00f3w mo\u017ce znudzi\u0107 i zdemobilizowa\u0107 wyborc\u00f3w. A je\u015bli ton jej nadadz\u0105 Nawrocki, Mentzen i Braun, to niech nas r\u0119ka boska broni.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
U progu oficjalnej kampanii media pompuj\u0105 temat „Trzaskowskiemu spada, Nawrockiemu ro\u015bnie”. Od rana do nocy cytuj\u0105 sonda\u017c ma\u0142o znanej sonda\u017cowni Opinia24 i bardziej znanego CBOS. W obu dystans mi\u0119dzy g\u0142\u00f3wnymi pretendentami si\u0119 zmniejsza. Wed\u0142ug CBOS Trzaskowski mo\u017ce liczy\u0107 na 35 proc. poparcia w pierwszej turze, a Nawrocki na 31. To r\u00f3\u017cnica 4 proc., zbli\u017cona ju\u017c do granicy b\u0142\u0119du pomiaru.<\/p>\n\n\n\n
Czy to znaczy, \u017ce powt\u00f3rzy si\u0119 katastrofa Komorowskiego i Trzaskowskiego w poprzednich rywalizacjach o prezydentur\u0119? Trzaskowski i Komorowski nie ponie\u015bli kl\u0119ski totalnej, ale politycznie liczy si\u0119 tylko to, \u017ce przegrali, dzi\u0119ki czemu Andrzej Duda m\u00f3g\u0142 pilnowa\u0107 \u017cyrandola przez dziesi\u0119\u0107 lat. Prawdopodobnie kandydaci PO przegrali, bo ich sztaby nie korzysta\u0142y z us\u0142ug firm targetuj\u0105cych i profiluj\u0105cych wyborc\u00f3w tak intensywnie jak PiS.<\/p>\n\n\n\n
Mantra, \u017ce wybory wygrywa si\u0119 w Ko\u0144skich, to ju\u017c antyk. Wybory wygrywa si\u0119 w social mediach. Udzielaj\u0105 si\u0119 na nich zar\u00f3wno klasa ludowa, jak i elity. Zestarza\u0142a si\u0119 te\u017c inna mantra – \u017ce kto ma telewizj\u0119, ten ma w\u0142adz\u0119. Dzi\u015b nale\u017ca\u0142oby powiedzie\u0107, \u017ce kto ma najwi\u0119ksze platformy cyfrowe, ten mo\u017ce nagina\u0107 przy pomocy algorytm\u00f3w wynik wybor\u00f3w po swoim uwa\u017caniu. Demokracje europejskie s\u0105 szczeg\u00f3lnie zagro\u017cone przez cybergigant\u00f3w, a dodatkowo przez boj\u00f3wki cybernetyczne, kt\u00f3rymi kieruj\u0105 rz\u0105dy autorytarne lub skrajnie prawicowe si\u0142y polityczne.<\/p>\n\n\n\n
Jest ca\u0142kiem mo\u017cliwe, \u017ce je\u017cd\u017cenie kandydat\u00f3w po wszystkich powiatach w tej sytuacji to strata czasu. Wysi\u0142ek trzeba skupi\u0107 na autentyczno\u015bci przekazu i osobowo\u015bci. Ale pewno\u015bci nie ma, \u017ce to wystarczy, bo demokratyczne wybory to operacja tak skomplikowana, \u017ce niemo\u017cliwa ani do ca\u0142kowitego zmanipulowania, ani do ca\u0142kowitego wyre\u017cyserowania. Dlatego PiS przegra\u0142 wybory w 2023 r., cho\u0107 liczbowo je wygra\u0142. Kolejna mantra, \u017ce ka\u017cdy g\u0142os si\u0119 liczy, akurat odpowiada prawdzie. Tyle \u017ce im wi\u0119ksza frekwencja, tym trudniej przewidzie\u0107 finalny wynik.<\/p>\n\n\n\n
Wed\u0142ug CBOS p\u00f3j\u015bcie do wybor\u00f3w deklaruje a\u017c 89 proc. pytanych, w tym 76 proc. „na 99 procent”. A wi\u0119c u progu kampanii \u017cadnej prognozy nikt na serio proponowa\u0107 nie mo\u017ce, bo nie ma po temu dostatecznych danych. Zwykle czerpie si\u0119 je z poprzednich wybor\u00f3w, lecz dzi\u015b polityka to lotne piaski. Co by\u0142o, a nie jest, nie pisze si\u0119 w rejestr. Wyborc\u00f3w mo\u017ce nagle co\u015b rozgniewa\u0107 albo zachwyci\u0107 i nast\u0119puje nag\u0142y zwrot akcji. Milionowe zasi\u0119gi rujnuj\u0105 plan sztabu.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli co\u015b jest bardzo prawdopodobne, to tylko to, \u017ce b\u0119dzie druga tura, do kt\u00f3rej przejd\u0105 Trzaskowski i Nawrocki. I tak kolejny raz stan\u0105 przeciw sobie PO i PiS. Pozostali pretendenci graj\u0105 w drugiej i trzeciej lidze o przys\u0142owiow\u0105 marchewk\u0119, czyli zaznaczenie swojej obecno\u015bci w polityce, a nie o w\u0142adz\u0119. Mog\u0105 jednak, ale nie musz\u0105, apelowa\u0107 do swoich wyborc\u00f3w o poparcie dla Trzaskowskiego albo Nawrockiego w drugiej turze. Nie wiadomo jednak, czy ich apele odnios\u0105 skutek. Wielu tych wyborc\u00f3w mo\u017ce zosta\u0107 w domu.<\/p>\n\n\n\n
Czy zatem wyborcy Trzaskowskiego, a zw\u0142aszcza jego sztab i mocodawcy, na czele z Tuskiem, powinni si\u0119 niepokoi\u0107? Owszem, ale w takim samym stopniu jak sztab, mocodawcy i wyborcy Nawrockiego. Kampanie obu dopiero si\u0119 rozkr\u0119caj\u0105. Jednemu i drugiemu mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107 trudno\u015b\u0107 prowadz\u0105ca do kl\u0119ski.<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli przewaga Trzaskowskiego b\u0119dzie si\u0119 utrzymywa\u0142a, nawet niewielka, mo\u017ce wygra\u0107. Je\u015bli zmaleje niebezpiecznie, do, powiedzmy, 1 proc., albo je\u015bli Nawrocki wysunie si\u0119 na prowadzenie, zacznie miga\u0107 czerwone \u015bwiat\u0142o alarmowe. Trzaskowski, cho\u0107by si\u0119 dystansowa\u0142 od swego politycznego zaplecza, i tak b\u0119dzie atakowany za wszystko, co zdzia\u0142a\u0142 albo czego „nie dowi\u00f3z\u0142” rz\u0105d Tuska. Nie tylko obecny, ale i przed 2015 r. Nawrocki, cho\u0107by milion razy powtarza\u0142, \u017ce jest kandydatem obywatelskim, nie przekona wyborc\u00f3w „antyPiS”.<\/p>\n\n\n\n
Zadaniem sztabu Trzaskowskiego jest utrzymanie przewagi na mo\u017cliwie bezpiecznym poziomie. Zr\u00f3wnanie si\u0119 z nim Nawrockiego w sonda\u017cach, a tym bardziej wysuni\u0119cie si\u0119 Nawrockiego na prowadzenie, podci\u0119\u0142oby skrzyd\u0142a Trzaskowskiemu. Moment, w kt\u00f3rym Trump zr\u00f3wna\u0142 si\u0119 w sonda\u017cach z Kamal\u0105 Harris, by\u0142 prze\u0142omem prowadz\u0105cym do kl\u0119ski \u015bwietnie pocz\u0105tkowo radz\u0105cej sobie wiceprezydentki. Nie zdo\u0142a\u0142a i nie zd\u0105\u017cy\u0142a si\u0119 wybi\u0107 na niezale\u017cno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Podobne wyzwanie staje przed Trzaskowskim. Czy podkre\u015blanie, \u017ce jest przede wszystkim samorz\u0105dowcem, wystarczy, cho\u0107 ma sens? Mantr\u0119, \u017ce chc\u0105 by\u0107 prezydentem wszystkich Polek i Polak\u00f3w, nawykowo powtarzaj\u0105 przeciwnicy „wojny polsko-polskiej”. A wojna trwa, a ostatnio przybiera na sile. Trwa, bo potrzebuj\u0105 jej g\u0142\u00f3wni kandydaci. Tylko mniejsi pretendenci szczerze chc\u0105 jej zako\u0144czenia, bo starcie Trzaskowski-Nawrocki odwraca od tych mniejszych uwag\u0119 medi\u00f3w i wyborc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Przy obecnej polaryzacji polityki i spo\u0142ecze\u0144stwa nie da si\u0119 by\u0107 prezydentem wszystkich Polak\u00f3w. Nawrocki potrzebuje tej polaryzacji do budowania swej pozycji, Trzaskowski – do obrony pozycji przez odcinanie si\u0119 od obozu Kaczy\u0144skiego. Trzaskowski na sw\u00f3j liberalno-lewicowy wizerunek na\u0142o\u017cy\u0142 maseczk\u0119 centrysty, ale nie prawicowca. To nie wszystkim po stronie demokratycznej wydaje si\u0119 wiarygodne. Ale \u017ceby wygra\u0107, Trzaskowski musi mie\u0107 poparcie szersze ni\u017c tylko w wielkich miastach, lecz tak\u017ce w mniejszych, gdzie progresist\u00f3w jest mniej, a rz\u0105dz\u0105 tradycyjnie pan, w\u00f3jt i pleban.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ma racj\u0119 marsza\u0142ek Ho\u0142ownia: cztery miesi\u0105ce kampanii prezydenckiej to d\u0142ugi marsz. Wszystko si\u0119 mo\u017ce wydarzy\u0107. Czemu Ho\u0142ownia tak postanowi\u0142, to jego tajemnica. Mo\u017ce w imi\u0119 demokracji? Bo chyba szczerze wierzy, \u017ce im wi\u0119cej kandydat\u00f3w i d\u0142u\u017csza kampania, tym lepiej dla naszej demokracji. Nie jestem pewien, czy tu te\u017c ma racj\u0119. D\u0142uga kampania i nat\u0142ok kandydat\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":12099,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16507"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16507"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16507\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16510,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16507\/revisions\/16510"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12099"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}