Obchody 45. rocznicy podpisania porozumie\u0144 sierpniowych przebieg\u0142y wed\u0142ug schematu od lat rz\u0105dz\u0105cego na prawicy: atakowa\u0107 Lecha Wa\u0142\u0119s\u0119 jak Donalda Tuska, obsadzaj\u0105c ich w roli k\u0142amc\u00f3w i zdrajc\u00f3w. Tak si\u0119 niszczy jedno z nielicznych naszych d\u00f3br narodowych: etos pierwszej Solidarno\u015bci, tej z lat 1980-81, tragedii stanu wojennego i awangardy transformacji ustrojowej z realnego socjalizmu w realn\u0105 demokracj\u0119.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
By\u0142em dzia\u0142aczem tej Solidarno\u015bci, odsiedzia\u0142em za to p\u00f3\u0142 roku, trafi\u0142em na czarn\u0105 list\u0119 utrudniaj\u0105c\u0105 znalezienie pracy zgodnej z moim wykszta\u0142ceniem i kwalifikacjami nauczycielskimi (przed powstaniem NSZZ Solidarno\u015b\u0107 pracowa\u0142em jako polonista i anglista w jednym z przemyskich lice\u00f3w). Lubi\u0142em t\u0119 prac\u0119, ale bez wahania w\u0142\u0105czy\u0142em si\u0119 w pokojow\u0105 rewolucj\u0119 najpierw na szczeblu szko\u0142y i regionu, p\u00f3\u017aniej, jako delegat na I Krajowy Zjazd Zwi\u0105zku i wsp\u00f3\u0142pracownik niezale\u017cnej agencji informacyjnej „AS\u201d, na szczeblu krajowym.<\/p>\n\n\n\n
To by\u0142 dla mnie wspania\u0142y czas. Do dzi\u015b uwa\u017cam, \u017ce wspania\u0142y tak\u017ce dla Polski. Zebrane wtedy do\u015bwiadczenia inspirowa\u0142y mnie patriotycznie i obywatelsko. Szok stanu wojennego utwierdzi\u0142 mnie w prze\u015bwiadczeniu, \u017ce \u00f3wczesny system jest niereformowalny i musi by\u0107 zast\u0105piony, je\u015bli Polska ma i\u015b\u0107 naprz\u00f3d. Nie spodziewa\u0142em si\u0119, \u017ce zmiana nast\u0105pi za mojego \u017cycia, ale wierzy\u0142em, \u017ce nadejdzie. Okaza\u0142em si\u0119 cz\u0142owiekiem ma\u0142ej wiary, bo nast\u0105pi\u0142a w nieca\u0142\u0105 dekad\u0119. Polska odzyska\u0142a pe\u0142n\u0105 suwerenno\u015b\u0107, spo\u0142ecze\u0144stwo odzyska\u0142o niemalowane prawa i swobody, mogli\u015bmy decydowa\u0107 o przysz\u0142o\u015bci pa\u0144stwa i nas wszystkich w wolnej debacie publicznej i uczciwych wyborach.<\/p>\n\n\n\n
Dla mnie by\u0142o to r\u00f3wnie wa\u017cne jak poprawa poziomu \u017cycia, mojego, rodziny i ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. Liczy\u0142em si\u0119 z tym, \u017ce transformacja \u2013 bezprecedensowa, bo nikt przed nami nie zmieni\u0142 po wojnie w naszej cz\u0119\u015bci Europy zarazem ustroju politycznego i systemu gospodarczego \u2013 nie b\u0119dzie spacerkiem po r\u00f3\u017cach. Wywo\u0142a napi\u0119cia i ostre spory.<\/p>\n\n\n\n
Przewidywa\u0142em, \u017ce wystawi Zwi\u0105zek na ci\u0119\u017ckie pr\u00f3by, bo realny kapitalizm, u nas nazwany spo\u0142eczn\u0105 gospodark\u0105 rynkow\u0105, uderzy w oczekiwania wyniesione z PRL, \u017ce pa\u0144stwo ma by\u0107 nadal dostawc\u0105 wszelkich us\u0142ug publicznych na \u017cyczenie obywateli. Od Zwi\u0105zku demokratyczna w\u0142adza oczekiwa\u0142a roztoczenia parasola ochronnego nad transformacj\u0105 polityczn\u0105 i gospodarcz\u0105 (pakietem reform Balcerowicza), a zwi\u0105zkowcy oczekiwali, \u017ce zostan\u0105 spe\u0142nione postulaty z sierpnia 1980 r. Nie m\u00f3wiono wtedy o rynku, tylko o samorz\u0105dno\u015bci w stylu jugos\u0142owia\u0144skim. <\/p>\n\n\n\n
Na tym tle rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 ewolucja „Solidarno\u015bci\u201d w III RP w stron\u0119 populistycznej prawicy. PiS zaw\u0142aszczy\u0142 Zwi\u0105zek i zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 na nowo histori\u0119 Solidarno\u015bci. Usuni\u0119to z tej narracji pozytywn\u0105 rol\u0119 Wa\u0142\u0119sy, gda\u0144skich i warszawskich \u015brodowisk liberalno-lewicowych w jej powstaniu, rozwoju i przetrwaniu po 13 grudnia.<\/p>\n\n\n\n
W tej wersji, ca\u0142kowicie sprzecznej z faktami historycznymi, na ojca za\u0142o\u017cyciela „Solidarno\u015bci\u201d wykreowano Lecha Kaczy\u0144skiego i jego \u015brodowisko. A Zwi\u0105zek kupi\u0142 t\u0119 manipulacj\u0119, staj\u0105c si\u0119 „przystawk\u0105\u201d obozu Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego. W realiach III RP Solidarno\u015b\u0107 nie mog\u0142a by\u0107 tym, czym by\u0142a w PRL, skurczy\u0142a si\u0119 liczebnie, a model gospodarki, w przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci prywatnej, ogranicza\u0142 jej wp\u0142ywy i atrakcyjno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Zwi\u0105zek, aby przetrwa\u0107, postawi\u0142 na upolitycznienie po linii prawicowej. Oferuje poparcie polityczne dla PiS w swoich strukturach i na zewn\u0105trz. Z „moj\u0105\u201d Solidarno\u015bci\u0105 nie ma nic wsp\u00f3lnego. Sta\u0142 si\u0119 pasem transmisyjnym pisowskiej i prawicowej ideologii do \u015brodowisk pracowniczych, kt\u00f3re kontroluje. Czy im to s\u0142u\u017cy w ich walkach o swoje prawa? Na pewno s\u0142u\u017cy zwi\u0105zkowej wierchuszce i etatowym dzia\u0142aczom. Mog\u0105 brylowa\u0107 w Republice i innych pisowskich mediach, lansowa\u0107 si\u0119 na salonach pisowskiej elity, szturmowa\u0107 Sejm, zamyka\u0107 drzwi przed prawdziwymi legendami „Solidarno\u015bci\u201d.<\/p>\n\n\n\n
To czyni ich partyjnym zwi\u0105zkiem zawodowym, podobnym co do natury do centrali zwi\u0105zkowej kontrolowanej w PRL przez PZPR. Tylko ideologia jest inna. Moja Solidarno\u015b\u0107 by\u0142a pluralistyczna. W gorsecie zwi\u0105zku zawodowego, bo tylko taka by\u0142a wtedy opcja, skupia\u0142a ludzi lewicy, centrum i raczkuj\u0105cej wtedy prawicy o bardzo r\u00f3\u017cnych biografiach ideowych, ale sprzymierzonych w oporze przeciwko monopartyjnej dyktaturze, narzucaj\u0105cej wtedy swoj\u0105 jedynie s\u0142uszn\u0105 ideologi\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Na pierwszym zje\u017adzie „Solidarno\u015bci\u201d obserwowa\u0142em zafascynowany, jak rodzi\u0142a si\u0119 „przeddemokracja\u201d. W wyborach przewodnicz\u0105cego Zwi\u0105zku nie g\u0142osowa\u0142em na Wa\u0142\u0119s\u0119, tylko na Andrzeja Gwiazd\u0119, wtedy antykomunistycznego radyka\u0142a, dzi\u015b noszonego na r\u0119kach przez prawic\u0119. Gorzka ironia. Debaty zamienia\u0142y si\u0119 w polemiki polityczne mi\u0119dzy zwi\u0105zkow\u0105 prawic\u0105 a \u015brodowiskiem Komitetu Obrony Robotnik\u00f3w. Czu\u0142em si\u0119 jak w Sejmie niepodleg\u0142ej Rzeczpospolitej.<\/p>\n\n\n\n
Dalek\u0105 drog\u0119 przesz\u0142a „Solidarno\u015b\u0107\u201d, gubi\u0105c z up\u0142ywem lat sw\u00f3j etos solidarno\u015bci przez ma\u0142e s. C\u00f3\u017c, wysz\u0142o inaczej, ni\u017c si\u0119 spodziewano. Lecz w mojej ocenie dorobek pierwszej Solidarno\u015bci i jej pocz\u0105tkowych lat w niepodleg\u0142ej ju\u017c Polsce nie zosta\u0142 przekre\u015blony i zmarnowany doszcz\u0119tnie. Wci\u0105\u017c sami decydujemy o naszej przysz\u0142o\u015bci. W tym sensie posierpniowa Solidarno\u015b\u0107 wygra\u0142a. S\u0119k w tym, jak korzystamy z „nieszcz\u0119snego daru wolno\u015bci\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Obchody 45. rocznicy podpisania porozumie\u0144 sierpniowych przebieg\u0142y wed\u0142ug schematu od lat rz\u0105dz\u0105cego na prawicy: atakowa\u0107 Lecha Wa\u0142\u0119s\u0119 jak Donalda Tuska, obsadzaj\u0105c ich w roli k\u0142amc\u00f3w i zdrajc\u00f3w. Tak si\u0119 niszczy jedno z nielicznych naszych d\u00f3br narodowych: etos pierwszej Solidarno\u015bci, tej z lat 1980-81, tragedii stanu wojennego i awangardy transformacji ustrojowej z realnego socjalizmu w realn\u0105 […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17232"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17232"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17232\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17240,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17232\/revisions\/17240"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17232"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17232"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17232"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}