
{"id":17360,"date":"2025-10-17T23:56:06","date_gmt":"2025-10-17T21:56:06","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/?p=17360"},"modified":"2025-10-18T00:24:38","modified_gmt":"2025-10-17T22:24:38","slug":"czystka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/2025\/10\/17\/czystka\/","title":{"rendered":"Czystka"},"content":{"rendered":"\n<p>Ponury znak czasu, w jakim \u017cyjemy. W Krakowie odwo\u0142ano spotkanie publiczne z literack\u0105 noblistk\u0105 Hert\u0105 M\u00fcller. Bo organizatorzy &#8211; Mi\u0119dzynarodowe Centrum Kultury i Cricoteka &#8211; obawiali si\u0119, \u017ce propalesty\u0144scy dzia\u0142acze i propalesty\u0144skie dzia\u0142aczki zak\u0142\u00f3c\u0105 spotkanie. Wybitnej pisarce zaproponowano zamiast spotkania na \u017cywo nagranie z ni\u0105 rozmowy. Noblistka nie opowiedzia\u0142a jak dot\u0105d na t\u0119 propozycj\u0119 i przesta\u0142a odbiera\u0107 telefony od organizator\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Daj\u0119 ni\u017cej kilka wypowiedzi, kt\u00f3re lepiej ni\u017c ja bym to zrobi\u0142 reaguj\u0105 na ten akt uleg\u0142o\u015bci wobec nagonki.<\/p>\n\n\n\n<p>Monika Sznajderman, wydawczyni polskich przek\u0142ad\u00f3w M\u00fcller, <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/100050684520498\/posts\/pfbid02Vu9hJr7xT89zxtehEqiWhFapBfgcGUwiSXzg3H8KAhtUf5Kzyrzmjzqh2ZuupGsDl\/?\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.facebook.com\/100050684520498\/posts\/pfbid02Vu9hJr7xT89zxtehEqiWhFapBfgcGUwiSXzg3H8KAhtUf5Kzyrzmjzqh2ZuupGsDl\/?\">pisze na FB<\/a>:<\/p>\n\n\n\n<p>Jako polska wydawczyni wybitnej pisarki, laureatki Nagrody Nobla Herty M\u00fcller jestem bardzo przykro zaskoczona decyzj\u0105 dw\u00f3ch powa\u017cnych publicznych krakowskich instytucji: Cricoteki i Mi\u0119dzynarodowego Centrum Kultury o odwo\u0142aniu spotkania z artystk\u0105, kt\u00f3re mia\u0142o si\u0119 odby\u0107 dzisiaj w Krakowie. &#8222;Z przykro\u015bci\u0105 informujemy, \u017ce spotkanie z Hert\u0105 M\u00fcller (&#8230;) zostaje odwo\u0142ane z przyczyn niezale\u017cnych&#8221; &#8211; poinformowa\u0142y na swoich stronach internetowych O\u015brodek Dokumentacji Sztuki Tadeusza Kantora Cricoteka i Mi\u0119dzynarodowe Centrum Kultury w Krakowie. C\u00f3\u017c, nie wydaje mi si\u0119, by rzeczywi\u015bcie sta\u0142o si\u0119 to z przyczyn niezale\u017cnych od organizatora &#8211; to by\u0142a przecie\u017c ich &#8211; organizator\u00f3w &#8211; suwerenna decyzja, i to oni s\u0105 za ni\u0105 &#8211; a nie jakie\u015b nieznane bli\u017cej przyczyny &#8211; odpowiedzialni. Chyba nale\u017ca\u0142oby raczej przyzna\u0107: my, publiczne instytucje, dla kt\u00f3rych jednym z cel\u00f3w powinna by\u0107 swobodna mi\u0119dzynarodowa wymiana my\u015bli, cho\u0107 mamy mo\u017cliwo\u015bci i \u015brodki, by zapewni\u0107 artystom bezpiecze\u0144stwo, nie chcemy tego zrobi\u0107. Wolimy umy\u0107 r\u0119ce i nie nara\u017ca\u0107 si\u0119 na krytyk\u0119, co z tego, \u017ce zamykaj\u0105c tym samym przestrze\u0144 do debaty. Dyrektorka Cricoteki Natalia Zarzecka pisze, \u017ce nie chcia\u0142aby, &#8222;aby wizyta w Krakowie wywo\u0142a\u0142a u pisarki cierpienie i stres&#8221;. Herta M\u00fcller nie jest dzieckiem &#8211; jest dojrza\u0142\u0105, niezwykle dzieln\u0105, ci\u0119\u017cko do\u015bwiadczon\u0105 przez totalitaryzm osob\u0105, kt\u00f3ra z\u0142o zna od podszewki, bo m\u0142odo\u015b\u0107 sp\u0119dzi\u0142a w komunistycznej Rumunii i cierpia\u0142a prze\u015bladowania przez jedn\u0105 z najstraszniejszych s\u0142u\u017cb wewn\u0119trznych, jak\u0105 by\u0142a Securitate. Nie boi si\u0119 wyst\u0119powa\u0107 publicznie i m\u00f3wi\u0107 rzeczy niepopularnych. Organizatorzy doprawdy przesadzili nieco z trosk\u0105 o Ni\u0105 &#8211; chyba \u017ce jednak to nie o Ni\u0105 &#8211; jej dobrostan i bezpiecze\u0144stwo &#8211; tak naprawd\u0119 chodzi?<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0142os zabiera <a href=\"https:\/\/www.facebook.com\/100050684520498\/posts\/pfbid02Vu9hJr7xT89zxtehEqiWhFapBfgcGUwiSXzg3H8KAhtUf5Kzyrzmjzqh2ZuupGsDl\/\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/www.facebook.com\/100050684520498\/posts\/pfbid02Vu9hJr7xT89zxtehEqiWhFapBfgcGUwiSXzg3H8KAhtUf5Kzyrzmjzqh2ZuupGsDl\/\">dobrze znany mi\u0142o\u015bnikom literatury &#8222;Lektor&#8221;<\/a> z Tygodnika\u00a0Powszechnego:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8222;Nie lubi\u0119 sam robi\u0107 czystek, ale po haniebnej aferze z odwo\u0142aniem krakowskiego spotkania z Hert\u0105 M\u00fcller pod wp\u0142ywem gr\u00f3\u017ab ze strony propalesty\u0144skich i antyizraelskich \u015brodowisk prosi\u0142bym moich fejsowych znajomych, kt\u00f3rzy nie dostrzegaj\u0105 w tym niczego z\u0142ego, o odznajomienie si\u0119. Przypominam: Herta M\u00fcller jest Niemk\u0105 z Rumunii, \u015bwietn\u0105 pisark\u0105 i laureatk\u0105 Nobla, z do\u015bwiadczeniem \u017cycia w dyktatorskim kraju z najokrutniejsz\u0105 spo\u015br\u00f3d kraj\u00f3w komunistycznych s\u0142u\u017cb\u0105 specjaln\u0105 (Securitate). Uwa\u017ca, \u017ce Izrael ma prawo do istnienia oraz \u017ce w Europie, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d lewicy, na nowo rozkwita antysemityzm. Mia\u0142a zreszt\u0105 m\u00f3wi\u0107 o czym\u015b zupe\u0142nie innym &#8211; o powinowactwach z Kantorem w kwestii stosunku do przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<p>Rezygnacja z jej przyjazdu i spos\u00f3b, w jaki to zrobiono, budzi wstyd. Mam nadziej\u0119, \u017ce w\u0142adze miasta i instytucje pa\u0144stwa &#8211; pisarka mia\u0142a by\u0107 go\u015bciem Cricoteki i Mi\u0119dzynarodowego Centrum Kultury &#8211; jako\u015b zareaguj\u0105. Tch\u00f3rzliwe milczenie naprawd\u0119 si\u0119 nie op\u0142aci.<\/p>\n\n\n\n<p>Renata Lis przypomina, \u017ce: &#8222;W pewnym mie\u015bcie w Polsce dzia\u0142acze propalesty\u0144scy zak\u0142\u00f3cili niedawno obchody rocznicy likwidacji getta, w wyniku tej akcji straci\u0142a prac\u0119 dyrektorka instytucji samorz\u0105dowej odpowiedzialnej za organizacj\u0119&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Beata Lewkowicz r\u00f3wnie\u017c nie owija w bawe\u0142n\u0119:\u00a0&#8222;Odwo\u0142anie spotkania z Hert\u0105 M\u00fcller to kompromitacja nie tylko Cricoteki, ale ca\u0142ego krakowskiego \u015brodowiska kulturalnego.<\/p>\n\n\n\n<p>Spotkanie z noblistk\u0105 zosta\u0142o anulowane na skutek presji ze strony propalesty\u0144skich aktywist\u00f3w, co stanowi cios w samo serce wolno\u015bci s\u0142owa. M\u00fcller od lat jest symbolem odwagi cywilnej, pisark\u0105, kt\u00f3ra nie boi si\u0119 m\u00f3wi\u0107 rzeczy trudnych. Tym bardziej szokuj\u0105ce jest, \u017ce w wolnym kraju, w mie\u015bcie o takiej tradycji intelektualnej jak Krak\u00f3w, organizatorzy dali si\u0119 zastraszy\u0107 sympatykom terroryzmu.<\/p>\n\n\n\n<p>Czego tak naprawd\u0119 si\u0119 obawiano? Histerycznych wrzask\u00f3w i machania klapkiem? Czy naprawd\u0119 nie mo\u017cna by\u0142o wynaj\u0105\u0107 podstawowej ochrony albo zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 o wsparcie do policji? Czyli teraz o polskiej kulturze i polityce b\u0119d\u0105 decydowa\u0107 zwolennicy Hamasu i terroryst\u00f3w? Mam rozumie\u0107, \u017ce Omar Faris jest p.o. prezydenta Krakowa?<\/p>\n\n\n\n<p>To, \u017ce instytucja artystyczna ulega presji, zamiast wolno\u015bci broni\u0107, jest szczeg\u00f3lnie absurdalne w przypadku Herty M\u00fcller, kt\u00f3ra prze\u017cy\u0142a re\u017cim cenzury w Rumunii i ryzykowa\u0142a w\u0142asne \u017cycie, by m\u00f3wi\u0107 prawd\u0119 o totalitaryzmie. Autorka, kt\u00f3ra ca\u0142e \u017cycie walczy\u0142a z milczeniem narzucanym przez w\u0142adz\u0119, zosta\u0142a uciszona w demokratycznym Krakowie. I jeszcze t\u0142umaczy si\u0119 to ch\u0119ci\u0105 zapewnienia jej komfortu. Fuj. Wstyd\u017acie si\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Tch\u00f3rzostwo i koniunkturalizm by\u0142y zawsze zab\u00f3jcze dla kultury i sztuki&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Ja doda\u0142bym tylko, \u017ce to wszystko dzieje si\u0119 tak nied\u0142ugo po \u015bmierci Mariana Turskiego.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ponury znak czasu, w jakim \u017cyjemy. W Krakowie odwo\u0142ano spotkanie publiczne z literack\u0105 noblistk\u0105 Hert\u0105 M\u00fcller. Bo organizatorzy &#8211; Mi\u0119dzynarodowe Centrum Kultury i Cricoteka &#8211; obawiali si\u0119, \u017ce propalesty\u0144scy dzia\u0142acze i propalesty\u0144skie dzia\u0142aczki zak\u0142\u00f3c\u0105 spotkanie. Wybitnej pisarce zaproponowano zamiast spotkania na \u017cywo nagranie z ni\u0105 rozmowy. Noblistka nie opowiedzia\u0142a jak dot\u0105d na t\u0119 propozycj\u0119 i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17360"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17360"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17360\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17366,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17360\/revisions\/17366"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}