W odpowiedzi na akcj\u0119 w Wenezueli Rosja pot\u0119pi\u0142a ingerencj\u0119 naruszaj\u0105c\u0105 suwerenno\u015b\u0107 niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa i kart\u0119 ONZ, a Korea P\u00f3\u0142nocna wystrzeli\u0142a seri\u0119 rakiet balistycznych. To znaczy, \u017ce na satrapiach akcja Trumpa zrobi\u0142a wra\u017cenie.\u00a0<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Rosja, naje\u017ad\u017aca na Ukrain\u0119, nie ma prawa wytyka\u0107 najazdu Amerykan\u00f3w na Caracas, bo sama szykowa\u0142a Ze\u0142enskiemu los dyktatora Maduro. Tyle \u017ce jej nie wysz\u0142o, a Trumpowi tak. Korea Kima, tak jak Iran, mo\u017ce pr\u0119\u017cy\u0107 musku\u0142y, ale obie tyranie dosta\u0142y lekcj\u0119 druzgoc\u0105cej militarnej, operacyjnej i wywiadowczej przewagi USA. W gruncie rzeczy ta lekcja liczy si\u0119 teraz bardziej ni\u017c cokolwiek w polityce mi\u0119dzynarodowej.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Ameryka Trumpa dot\u0105d wzbudza\u0142a w kr\u0119gach politycznych r\u00f3\u017cne uczucia, od niech\u0119ci do zachwytu. Teraz w pa\u0144stwach dyktatorskich wzbudzi\u0142a strach. Je\u015bli Amerykanie bez strat prze\u0142amali wenezuelski system ochronny, wykorzystuj\u0105cy sprz\u0119t rosyjski, to pokazali Kremlowi, \u017ce i z Rosji mogliby uprowadzi\u0107 Putina.<\/p>\n\n\n\n
Dla tyran\u00f3w to sygna\u0142 alarmowy. B\u0119d\u0105 go rozbiera\u0107 na najdrobniejsze elementy, by wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski dotycz\u0105ce w\u0142asnych mo\u017cliwo\u015bci obronnych. Wa\u017cne b\u0119dzie te\u017c to, czy spektakularne porwanie Maduro wymusi „zmian\u0119 re\u017cimu” w Wenezueli i w jaki spos\u00f3b: si\u0142\u0105 czy wskutek ust\u0119pstw ze strony osieroconych chavist\u00f3w, kt\u00f3rzy na razie utrzymali w\u0142adz\u0119. Uderzy\u0107 to jedno, odbudowa\u0107 demokracj\u0119 to drugie.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
W Europie skuteczna akcja Amerykan\u00f3w te\u017c zrobi\u0142a wra\u017cenie. Nikt w gremiach unijnych nie b\u0119dzie \u017ca\u0142owa\u0142 Maduro. Na razie reakcje unijne, w tym Tuska, s\u0105 pow\u015bci\u0105gliwe. Mamy jednak dylemat: czy praworz\u0105dne demokracje europejskie powinny przej\u015b\u0107 do porz\u0105dku nad obaleniem tyrana z pogwa\u0142ceniem prawa mi\u0119dzynarodowego? Powa\u017cne wyzwanie dla elit politycznych i prawniczych.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Lecz niekoniecznie dla 8 mln Wenezuelczyk\u00f3w, kt\u00f3rzy emigrowali z kraju rz\u0105dzonego przez Ch\u00e1veza i Maduro w poszukiwaniu lepszego \u017cycia, i tej cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3ra nie emigrowa\u0142a, ale popar\u0142a antyrz\u0105dow\u0105 opozycj\u0119. Wielu wiadomo\u015b\u0107 o pojmaniu dyktatora przyj\u0119\u0142o nie z oburzeniem, lecz z ulg\u0105, rado\u015bci\u0105 i nadziej\u0105.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Trump wzi\u0105\u0142 odpowiedzialno\u015b\u0107 za rozbudzenie tych nadziei. Je\u015bli nie zdo\u0142a ich zaspokoi\u0107, a w kraju dojdzie do wojny domowej, jak cho\u0107by w Iraku po 2003 r., b\u0119dzie to jego kompromitacj\u0105 w USA i na \u015bwiecie. Pok\u00f3j ustanawiany si\u0142\u0105 dokona\u0142 si\u0119 podczas II wojny \u015bwiatowej.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
W obozie aliant\u00f3w nie by\u0142o protest\u00f3w przeciwko planom zamachu na demokratycznie wybranego Hitlera, a nawet przeciwko masowym bombardowaniom miast niemieckich. Priorytetem by\u0142o obalenia F\u00fchrera i zniszczenie jego ludob\u00f3jczego re\u017cimu. Argument, \u017ce budowa\u0142 autostrady i auta dla mas, nie przewa\u017cy\u0142. Gorzej posz\u0142o z Sowietami, kt\u00f3re do ko\u0144ca zimnej wojny mia\u0142y obro\u0144c\u00f3w w wolnym \u015bwiecie. Ale w by\u0142ej Jugos\u0142awii ani na Bliskim Wschodzie „liberalna interwencja” Zachodu ju\u017c nie odnios\u0142a pe\u0142nego sukcesu.\u00a0<\/p>\n\n\n\n
Jedyna droga skutecznego roz\u0142adowania g\u0142\u0119bokich konflikt\u00f3w nie mo\u017ce ko\u0144czy\u0107 si\u0119 na interwencji zbrojnej. Musi mie\u0107 znacz\u0105ce poparcie w spo\u0142ecze\u0144stwie i jego elitach. Na tym polega\u0142o zwyci\u0119stwo liberalnych demokracji nad komunizmem. Ko\u0144ca historii jednak nie przynios\u0142o. W XXI w. idea liberalna przechodzi kryzys, a g\u0142ow\u0119 podnosz\u0105 si\u0142y antyliberalne.\u00a0Kryzys ma wiele aspekt\u00f3w, pr\u00f3cz ideologicznego tak\u017ce spo\u0142eczny, ekonomiczny i kulturowy.<\/p>\n\n\n\n
To starcie definiuje obecne czasy. Pseudolewicowe i skrajnie prawicowe re\u017cimy autokratyczne s\u0105 wbrew swej propagandzie wrogami wolno\u015bci. Nie wygraj\u0105, je\u015bli znacz\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 ludzi w nich \u017cyj\u0105cych poczuje, \u017ce s\u0105 ofiarami wielkiej manipulacji pod has\u0142em, \u017ce czarne jest bia\u0142e. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W odpowiedzi na akcj\u0119 w Wenezueli Rosja pot\u0119pi\u0142a ingerencj\u0119 naruszaj\u0105c\u0105 suwerenno\u015b\u0107 niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa i kart\u0119 ONZ, a Korea P\u00f3\u0142nocna wystrzeli\u0142a seri\u0119 rakiet balistycznych. To znaczy, \u017ce na satrapiach akcja Trumpa zrobi\u0142a wra\u017cenie.\u00a0<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17555"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17555"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17555\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17562,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17555\/revisions\/17562"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17555"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17555"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17555"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}