
{"id":17580,"date":"2026-01-14T18:22:58","date_gmt":"2026-01-14T17:22:58","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/?p=17580"},"modified":"2026-01-15T02:37:18","modified_gmt":"2026-01-15T01:37:18","slug":"iranski-koktajl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/2026\/01\/14\/iranski-koktajl\/","title":{"rendered":"Rozdarty perski dywan"},"content":{"rendered":"\n<p>Gdzie jest radykalna propalesty\u0144ska lewica zachodnia, gdy re\u017cim ajatollach\u00f3w zabija tysi\u0105cami w\u0142asnych obywateli, kt\u00f3rzy maj\u0105 go do\u015b\u0107? Dlaczego milczy g\u0142ucho, gdy wcze\u015bniej tak g\u0142o\u015bno protestowa\u0142a w obronie ludno\u015bci cywilnej w Strefie Gazy? Bo Izrael jest wrogiem Iranu, a wr\u00f3g ich wroga jest ich sojusznikiem?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Donald Trump zach\u0119ca protestuj\u0105cych, by mimo brutalno\u015bci re\u017cimu dalej wychodzili na ulice i zapewnia, \u017ce ameryka\u0144ska pomoc dla nich nadchodzi. Oby nadesz\u0142a, nim re\u017cim zacznie wiesza\u0107 schwytanych ju\u017c uczestnik\u00f3w protest\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Jeden z nich, zaledwie dwudziestoletni, mia\u0142 zosta\u0107 stracony po dwu dniach od aresztowania, czyli bez uczciwego procesu. Zreszt\u0105 nawet gdyby taki urz\u0105dzono, to i tak wyrok by\u0142by z g\u00f3ry przes\u0105dzony, bo w Iranie nie ma i nie by\u0142o demokracji i praworz\u0105dno\u015bci w rozumieniu zachodnim.<\/p>\n\n\n\n<p>W m\u0142odo\u015bci czyta\u0142em z przej\u0119ciem ksi\u0105\u017ck\u0119 Ryszarda Kapu\u015bci\u0144skiego o upadku szacha Rezy Pahlawiego. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, odwiedzi\u0142 on PRL na zaproszenie \u00f3wczesnych w\u0142adz polskich. Iran udzieli\u0142 schronienia podczas drugiej wojny \u015bwiatowej Polkom i Polakom, w tym wielu sierotom, wypuszczonym z Zwi\u0105zku Sowieckiego. Wcale nie taki ten Iran obcy, jak si\u0119 nam w Polsce mo\u017ce zdawa\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Wyczuwa\u0142em drugie dno: ostrze\u017cenie, a mo\u017ce prorocz\u0105 intuicj\u0119 Autora, \u017ce tak\u017ce re\u017cimy typu sowieckiego mog\u0105 upa\u015b\u0107, gdy miarka si\u0119 przebierze i ludzie wyjd\u0105 na ulice, bo tak \u017cy\u0107 dalej nie mog\u0105.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Upadek prozachodniego re\u017cimu szacha by\u0142 spektakularny. Z emigracji w Pary\u017cu przylecia\u0142 do Teheranu po zwyci\u0119stwie rewolucji brodaty, odziany w czarn\u0105 szat\u0119 duchowny szyicki, jeden autokrata zbieg\u0142 na Zach\u00f3d, drugi przej\u0105\u0142 totaln\u0105 w\u0142adz\u0119.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>To, co mog\u0142o si\u0119 niezorientowanym wydawa\u0107 rewolucj\u0105 narodow\u0105, spe\u0142niaj\u0105c\u0105 marzenia ludu, okaza\u0142o si\u0119 z biegiem czasu systemem jeszcze bardziej brutalnym i niesprawiedliwym. Kolejne zrywy przeciwko niemu by\u0142y krwawo t\u0142umione, podobnie jak zrywy narodowe przeciwko komunizmowi w Polsce.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Ka\u017cdy ko\u0144czy\u0142 si\u0119 prze\u015bladowaniami i ofiarami \u015bmiertelnymi, tak jak w Iranie. R\u00f3wnie\u017c dzisiaj szanse obalenia re\u017cimu nie wydaj\u0105 si\u0119 wielkie, cho\u0107 skala protest\u00f3w jest bezprecedensowa, podobnie jak brutalno\u015b\u0107 si\u0142 bezpiecze\u0144stwa.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W Iranie, wieloetnicznym i wielokulturowym, nie uda\u0142o si\u0119 stworzy\u0107 odpowiednika naszej Solidarno\u015bci z lat osiemdziesi\u0105tych. Protesty uliczne nie wystarcz\u0105, gdy nie maj\u0105 przyw\u00f3dc\u00f3w i programu. Emigracja polityczna jest skonfliktowana.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p>Zach\u00f3d nie wie, kogo popiera\u0107. Ma jednak narz\u0119dzia nie tylko militarne, by wesprze\u0107 protesty w samym Iranie, jak cho\u0107by sankcje na dygnitarzy i funkcjonariuszy re\u017cimu czy odwo\u0142anie ambasador\u00f3w z Teheranu, ale po nie nie si\u0119ga. To te\u017c rodzaj niegodnego milczenia.<\/p>\n\n\n\n<p>Mieszkaj\u0105cy w USA syn obalonego szacha zapowiada, \u017ce wr\u00f3ci do Iranu i do\u0142\u0105czy do protest\u00f3w. Widzia\u0142em filmik, w kt\u00f3rym jeden z protestuj\u0105cych trzyma\u0142 nad g\u0142ow\u0105 niewielkie zdj\u0119cie syna szacha. By\u0142by to rechot historii, gdyby to on zosta\u0142 przyw\u00f3dc\u0105 obecnych protest\u00f3w i przej\u0105\u0142 w\u0142adz\u0119 po mu\u0142\u0142ach.&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gdzie jest radykalna propalesty\u0144ska lewica zachodnia, gdy re\u017cim ajatollach\u00f3w zabija tysi\u0105cami w\u0142asnych obywateli, kt\u00f3rzy maj\u0105 go do\u015b\u0107? Dlaczego milczy g\u0142ucho, gdy wcze\u015bniej tak g\u0142o\u015bno protestowa\u0142a w obronie ludno\u015bci cywilnej w Strefie Gazy? Bo Izrael jest wrogiem Iranu, a wr\u00f3g ich wroga jest ich sojusznikiem?&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17580"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17580"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17580\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17585,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17580\/revisions\/17585"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17580"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17580"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17580"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}