Na koniec naszej politycznej maj\u00f3wki us\u0142yszeli\u015bmy, \u017ce przy Pa\u0142acu na Krakowskim Przedmie\u015bciu powo\u0142ano kolejn\u0105 rad\u0119, tym razem o nowej konstytucji. To projekt niepowa\u017cny, wi\u0119c o nim p\u00f3\u017aniej. Nasza maj\u00f3wka warta jest wi\u0119kszej uwagi ni\u017c prowokacje wymierzone w Tuska. <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Ot\u00f3\u017c nasza maj\u00f3wka polityczno-patriotyczna: \u015bwi\u0119to ludzi pracy, \u015bwi\u0119to flagi pa\u0144stwowej i narodowe \u015bwi\u0119to konstytucji uchwalonej 3 maja ponad dwa wieki temu, to przedziwna sekwencja, w kt\u00f3rej odnajdziemy \u015blady wa\u017cnych wydarze\u0144 promieniuj\u0105cych do dzisiaj, czasem radioaktywnie. <\/p>\n\n\n\n
1 maja zaw\u0142aszczy\u0142 komunizm. Po jego upadku zarz\u0105dza\u0142 nim Ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki, kt\u00f3ry jego patronem uczyni\u0142 cie\u015bl\u0119, opiekuna Jezusa. Resztki lewicy urz\u0105dza\u0142y nadal pochody, jakby nie dostrzegaj\u0105c, \u017ce jej spo\u0142eczna baza, proletariat, odchodzi nieodwo\u0142alnie do historii. A „prekariat” w r\u00f3\u017cnych odmianach najch\u0119tniej pracowa\u0142by mniej i zdalnie. <\/p>\n\n\n\n
Dzie\u0144 Flagi, pomys\u0142 zapomnianego dzia\u0142acza Platformy Obywatelskiej, energicznie popierany przez Jana Rokit\u0119, niedosz\u0142ego „premiera z Krakowa” z ambicjami prezydenckimi, zakorzeni\u0142 si\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3re w PRL chodzi\u0142o w pochodach pod czerwonymi szturm\u00f3wkami i flagami polskimi, lecz god\u0142em pa\u0144stwowym by\u0142 w\u00f3wczas bezkoronny orze\u0142 piastowski. Zakorzeni\u0142 si\u0119, podobnie jak kokardy i przypinki w kolorach bia\u0142ym i czerwonym, cho\u0107 te barwy zosta\u0142y oficjalnie uznane za narodowe dopiero w 1831 r. przez autonomiczny Sejm Kr\u00f3lestwa Polskiego, kt\u00f3rego w\u0142adc\u0105 by\u0142 car imperialnej Rosji. <\/p>\n\n\n\n
Rzadko m\u00f3wi si\u0119 o tym, \u017ce to niby polskie pa\u0144stwo od cara Aleksandra dosta\u0142o swoj\u0105 konstytucj\u0119, uwa\u017can\u0105 za liberaln\u0105, nad kt\u00f3r\u0105 pracowa\u0142 zesp\u00f3\u0142 ksi\u0119cia Adama Czartoryskiego, przez niekt\u00f3rych typowanego na kr\u00f3la Polski. W pierwszym artykule tej ustawy o ustroju pa\u0144stwa napisano jasno, \u017ce Kr\u00f3lestwo Polskie jest na zawsze po\u0142\u0105czone z Cesarstwem Rosyjskim. Nawet w PRL tak daleko komunistyczna w\u0142adza nie posz\u0142a, cho\u0107 oba twory by\u0142y satelitami Rosji. <\/p>\n\n\n\n
Tw\u00f3r „kr\u00f3lewski” funkcjonowa\u0142 siedem lat, po przegranym powstaniu listopadowym car Miko\u0142aj narzuci\u0142 „kongres\u00f3wce” nowy „statut organiczny”, wkr\u00f3tce zreszt\u0105 zawieszony: trawienie odr\u0119bnego pa\u0144stwa i narodu sz\u0142o opornie. <\/p>\n\n\n\n
„Witaj Maj, Pi\u0119kny Maj\/ U Polak\u00f3w b\u0142ogi raj”, \u015bpiewali Polacy na rocznicowych uroczysto\u015bciach w Polsce odrodzonej po 123 latach rozbior\u00f3w. Sama konstytucja przetrwa\u0142a niespe\u0142na p\u00f3\u0142tora roku i zosta\u0142a uniewa\u017cniona wsp\u00f3lnym wysi\u0142kiem tzw. konfederacji targowickiej (konstytucja zakazywa\u0142a szlacheckich konfederacji) i imperialnej Rosji. <\/p>\n\n\n\n
Ostatni kr\u00f3l Stanis\u0142aw Poniatowski przeszed\u0142 na stron\u0119 buntu przeciw konstytucji, s\u0142aba ju\u017c w\u00f3wczas Rzeczpospolita przegra\u0142a wojn\u0119 w jej obronie z Rosj\u0105 i zosta\u0142a wymazana z politycznej mapy Europy. „B\u0142ogi raj” zako\u0144czy\u0142 si\u0119 marszem pogrzebowym: „chocia\u017c kwit\u0142 pi\u0119kny Maj\/rozszarpano biedny kraj”.<\/p>\n\n\n\n
Natchnieniem dla autor\u00f3w konstytucji by\u0142y idee o\u015bwiecenia, rewolucji francuskiej i ameryka\u0144skiej – jedynej w historii, kt\u00f3ra po zwyci\u0119stwie zaprowadzi\u0142a demokracj\u0119, a nie now\u0105 despoti\u0119, jak bolszewicka, nazistowska czy maoistyczna. By\u0142a dzie\u0142em \u00f3wczesnej polskiej elity „liberalnej”, pr\u00f3b\u0105 modernizacji niewydolnego szlacheckiego pa\u0144stwa polsko-litewskiego.<\/p>\n\n\n\n
To by\u0142o anatem\u0105 nie do przyj\u0119cia przez \u00f3wczesn\u0105 magnack\u0105 oligarchi\u0119, zatwardzia\u0142ych konserwatyst\u00f3w w uprzywilejowanej od wiek\u00f3w warstwie szlacheckiej i Ko\u015bciele, cho\u0107 konstytucja katolicyzmowi nada\u0142a status religii pa\u0144stwowej, a za konwersj\u0119 na inne wyznanie chcia\u0142a surowo kara\u0107. Wesp\u00f3\u0142 w zesp\u00f3\u0142 pr\u00f3b\u0119 modernizacji, wzmocnienia i odblokowania potencja\u0142u rozwojowego kolosa, jakim by\u0142a Rzeczpospolita Obojga Narod\u00f3w – o trzecim, rusi\u0144skim, nie my\u015blano po partnersku – powstrzymano si\u0142\u0105. <\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli zgodzimy si\u0119, \u017ce nic w historii nie ginie, tak jak dzi\u015b w internecie; \u017ce jest ona mimo wszystkich kl\u0119sk i katastrof ci\u0105g\u0142o\u015bci\u0105, „d\u0142ugim trwaniem”, wielowiekowym procesem politycznym, cywilizacyjnym i kulturowym, to mo\u017cna na dzieje konstytucji spojrze\u0107 jako na wydarzenie definiuj\u0105ce nasz\u0105 histori\u0119 narodow\u0105 i pa\u0144stwow\u0105: w tym, co z\u0142e i co dobre. <\/p>\n\n\n\n
Zatem – jako na buduj\u0105cy przyk\u0142ad patriotycznej troski o „dobro wsp\u00f3lne” (cho\u0107 pa\u0144szczyzny nie znios\u0142a ca\u0142kowicie) w elitach i jako na ostrze\u017cenie przed egoizmem i za\u015blepieniem w innych wp\u0142ywowych kr\u0119gach i stronnictwach, kt\u00f3re uwa\u017ca\u0142y jedynie siebie za rdzennie polskie i do cna patriotyczne, odmawiaj\u0105c tego samego reformatorom. A sko\u0144czy\u0142o si\u0119 przegran\u0105 i reformator\u00f3w, i si\u0142 pragn\u0105cych zachowa\u0107 status quo<\/em>, czyli pa\u0144stwo tylko dla siebie. <\/p>\n\n\n\n Upadek niezawis\u0142ego pa\u0144stwa naznaczy\u0142 nasz\u0105 dalsz\u0105 histori\u0119. Konstytucja Trzeciego Maja sta\u0142a si\u0119 jednak symbolem polskich aspiracji niepodleg\u0142o\u015bciowych i w tym sensie pozosta\u0142a \u017cywa. <\/p>\n\n\n\n Oficjalne obchody kolejnych rocznic jej uchwalenia by\u0142y mo\u017cliwe dopiero w Polsce mi\u0119dzywojennej, zosta\u0142y zakazane w Polsce Ludowej w\u0142a\u015bnie z powodu jej symbolicznego znaczenia. Wolno je by\u0142o \u015bwi\u0119towa\u0107 tylko zaraz po wojnie i w czasie „karnawa\u0142u Solidarno\u015bci”. Skromne i nieliczne obchody pod policyjn\u0105 obserwacj\u0105 zdarza\u0142y si\u0119 dzi\u0119ki nielicznej opozycji prodemokratycznej r\u00f3\u017cnych orientacji polityczno-ideowych, lecz po\u0142\u0105czonej d\u0105\u017ceniem do niepodleg\u0142o\u015bci i poszanowania praw i swob\u00f3d obywatelskich. Wr\u00f3ci\u0142y po 1989 r., ale o lekcjach p\u0142yn\u0105cych z historii naszej pierwszej konstytucji rozmawiamy za ma\u0142o. <\/p>\n\n\n\n Skupiamy si\u0119 na obrz\u0119dzie, celebrze i wywczasach, a mniej na g\u0142\u0119bszej refleksji, zwykle od \u015bwi\u0119ta albo na dora\u017any u\u017cytek w sporze: co dzi\u015b oznacza polsko\u015b\u0107 i patriotyzm, poszanowanie prawa, w tym obecnej konstytucji, demokracja w dzia\u0142aniu, przynale\u017cno\u015b\u0107 do Zachodu, w tym do Unii Europejskiej; gdzie dzi\u015b przebiega granica mi\u0119dzy rywalizacj\u0105 stronnictw politycznych a destrukcj\u0105 debaty publicznej w polityce, mediach i spo\u0142ecze\u0144stwie. <\/p>\n\n\n\n S\u0142owem, co dzi\u015b oznacza „b\u0142ogi raj” dla Polak\u00f3w? Bo chyba nie polityk\u0119 doszcz\u0119tnie spalonej ziemi, na jak\u0105 nastawi\u0142 dzi\u015b PiS Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski. Wypromowany przez niego prezydent og\u0142osi\u0142 w\u0142a\u015bnie, a jak\u017ce – 3 maja roku bie\u017c\u0105cego – sk\u0142ad „rady nowej konstytucji” (m.in. J. Przy\u0142\u0119bska i inne zwi\u0105zane z PiS osoby). Taki sk\u0142ad nie pozwala inicjatywy Nawrockiego traktowa\u0107 powa\u017cnie. Nie b\u0119dzie „nowej” konstytucji, tylko pisowsko-nacjonalistyczno-katolicka. Uszyta pod autorytarny system prezydencki. <\/p>\n\n\n\n Ale spokojnie: jak na razie, dzi\u0119ki obecnej konstytucji, demokratyczno-obywatelskiej, do zmiany ustawy zasadniczej potrzeba wi\u0119kszo\u015bci parlamentarnej, kt\u00f3rej PiS, nawet wraz z dwoma innymi prawicami, nie zdob\u0119dzie. <\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Na koniec naszej politycznej maj\u00f3wki us\u0142yszeli\u015bmy, \u017ce przy Pa\u0142acu na Krakowskim Przedmie\u015bciu powo\u0142ano kolejn\u0105 rad\u0119, tym razem o nowej konstytucji. To projekt niepowa\u017cny, wi\u0119c o nim p\u00f3\u017aniej. Nasza maj\u00f3wka warta jest wi\u0119kszej uwagi ni\u017c prowokacje wymierzone w Tuska.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17913"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17913"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17913\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17929,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17913\/revisions\/17929"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17913"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17913"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17913"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}