
{"id":18191,"date":"2026-06-27T14:43:17","date_gmt":"2026-06-27T12:43:17","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/?p=18191"},"modified":"2026-06-27T14:43:17","modified_gmt":"2026-06-27T12:43:17","slug":"chwala-donkiszotom","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/2026\/06\/27\/chwala-donkiszotom\/","title":{"rendered":"Chwa\u0142a donkiszotom"},"content":{"rendered":"\n<p>Opowie\u015b\u0107 Cervantesa to jeden z chwalebnych mit\u00f3w za\u0142o\u017cycielskich nowo\u017cytno\u015bci. Odklejony od rzeczywisto\u015bci szlachcic z Manczy przeobra\u017ca si\u0119 wraz z swym giermkiem w symbol ,,kontrastu mi\u0119dzy poezj\u0105 a proz\u0105 \u017cycia &#8211; napisa\u0142 nasz wybitny leksykograf W\u0142adys\u0142aw Kopali\u0144ski. ,,Mania Don Kiszota jest cech\u0105 wszystkich reformator\u00f3w niezrozumianych przez wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, ludzi cnotliwych i m\u0105drych, kt\u00f3rych wyst\u0119pne i zdemoralizowane spo\u0142ecze\u0144stwo uwa\u017ca za ob\u0142\u0105kanych&#8221;. <\/p>\n\n\n\n<p>W polityce ,,proz\u0105&#8221; jest dzi\u015b wykpiwanie cn\u00f3t ludzkich i obywatelskich, zdrowych odruch\u00f3w sprzeciwu wobec z\u0142a. A to one s\u0105 ,,poezj\u0105&#8221;, my\u015bleniem i dzia\u0142aniem pod pr\u0105d, w opozycji do dominuj\u0105cej dzi\u015b populistycznej narracji, \u017ce ,,czarne jest bia\u0142e, a bia\u0142e czarne&#8221;. Ten sprzeciw nie jest wyrazem s\u0142abo\u015bci, jak chc\u0105 nam wm\u00f3wi\u0107 populi\u015bci, lecz dowodem ,,si\u0142y bezsilnych&#8221;.  Tej si\u0142y, kt\u00f3ra kierowa\u0142a dysydentami w bloku sowieckim, od ZSRR przez KOR i inne \u015brodowiska \u00f3wczesnej opozycji antykomunistycznej w Polsce po ich odpowiednik\u00f3w w W\u0119grzech i Czechos\u0142owacji. <\/p>\n\n\n\n<p>Byli w mniejszo\u015bci, prze\u015bladowani przez tajne s\u0142u\u017cby, znies\u0142awiani przez re\u017cimowe media nadzorowane przez w\u0142adz\u0119, traktowani z nieufno\u015bci\u0105 przez spo\u0142ecze\u0144stwo jako ,,prowokatorzy&#8221; i ,,agenci zagraniczni&#8221;.               Pochodzili nie tylko ze \u015brodowisk inteligenckich, ale i klasy ludowej. Kiedy pojawi\u0142a si\u0119 historyczna szansa zmiany ustroju na demokratyczny, wykorzystali j\u0105 bez wahania. Dzia\u0142ali w duchu tego, co nazwano ,,etyk\u0105 odpowiedzialno\u015bci&#8221;. Prezydentem Czechos\u0142owacji zosta\u0142 wi\u0119ziony wcze\u015bniej Vaclav Havel, premierem Polski &#8211; Tadeusz Mazowiecki, a jej prezydentem Lech Wa\u0142\u0119sa, pierwszy przyw\u00f3dca Solidarno\u015bci. Ci donkiszoci ko\u0144ca XX wieku pope\u0142nili na swych urz\u0119dach b\u0142\u0119dy, a jednak podwaliny, kt\u00f3re po\u0142o\u017cyli, przetrwa\u0142y do dzisiaj. <\/p>\n\n\n\n<p>Czy przetrwaj\u0105 czasy obecne, w kt\u00f3rych ton nadaj\u0105 populi\u015bci, nacjonali\u015bci, skrajna prawica, a nawet faszy\u015bci, spychaj\u0105c do defensywy si\u0142y demokratyczne? Patrz\u0119 na t\u0119 sytuacj\u0119 z pewnego dystansu. Mam swoje lata, do\u015bwiadczenie \u017cyciowe, d\u0142ug\u0105 i niewybi\u00f3rcz\u0105 pami\u0119\u0107. Sam by\u0142em jako student ,,donkiszotem&#8221;, marzycielem o Polsce wolnej i demokratycznej. Moje marzenie si\u0119 spe\u0142ni\u0142o szybciej ni\u017c si\u0119 spodziewa\u0142em. Cieszy\u0142em si\u0119, zaanga\u017cowa\u0142em po stronie transformacji. <\/p>\n\n\n\n<p>Teraz na stoicki dystans, przywilej wieku dojrza\u0142ego, nie ma jednak miejsca, bo zn\u00f3w nadszed\u0142 czas pr\u00f3by. Nawrocki jako prezydent, Czarnek jako kandydat na nast\u0119pc\u0119 Tuska, to wyzwanie, jakiego te\u017c si\u0119 nie spodziewa\u0142em, ale w sensie negatywnym. Nie spodziewa\u0142em si\u0119, \u017ce na Nawrockiego zag\u0142osuj\u0105 miliony. Znam oczywi\u015bcie wyja\u015bnienia socjolog\u00f3w i polityk\u00f3w, dlaczego woleli Nawrockiego ni\u017c Trzaskowskiego i jakie b\u0142\u0119dy pope\u0142niaj\u0105 demokraci. Wiem, \u017ce to si\u0119 dzieje nie tylko w Polsce i jak\u0105 rol\u0119 odgrywa w tym Trump, a jak\u0105 Putin. <\/p>\n\n\n\n<p>A jednak  faszyzm, brutalna si\u0142a, zamordyzm zn\u00f3w s\u0105 dla wielu bardziej atrakcyjne ni\u017c rozmem\u0142ana i rozgadana demokracja. Dlatego chwa\u0142a wsp\u00f3\u0142czesnym donkiszotom w polityce, kulturze i spo\u0142ecze\u0144stwie, kt\u00f3rzy stawiaj\u0105 czo\u0142o tym ponurym zakusom budowy ,,nowego, wspania\u0142ego \u015bwiata&#8221;. Ja wol\u0119 stary, niedoskona\u0142y, ale demokratyczny na dobre i z\u0142e. Lepszego jak dot\u0105d nikt nie stworzy\u0142. Dla niego nie ma zno\u015bnej alternatywy.         <\/p>\n\n\n\n<p>                 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Opowie\u015b\u0107 Cervantesa to jeden z chwalebnych mit\u00f3w za\u0142o\u017cycielskich nowo\u017cytno\u015bci. Odklejony od rzeczywisto\u015bci szlachcic z Manczy przeobra\u017ca si\u0119 wraz z swym giermkiem w symbol ,,kontrastu mi\u0119dzy poezj\u0105 a proz\u0105 \u017cycia &#8211; napisa\u0142 nasz wybitny leksykograf W\u0142adys\u0142aw Kopali\u0144ski. ,,Mania Don Kiszota jest cech\u0105 wszystkich reformator\u00f3w niezrozumianych przez wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107, ludzi cnotliwych i m\u0105drych, kt\u00f3rych wyst\u0119pne i zdemoralizowane spo\u0142ecze\u0144stwo [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18191"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18191"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18191\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18194,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18191\/revisions\/18194"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18191"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18191"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18191"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}