
{"id":18219,"date":"2026-07-04T11:08:03","date_gmt":"2026-07-04T09:08:03","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/?p=18219"},"modified":"2026-07-04T12:02:33","modified_gmt":"2026-07-04T10:02:33","slug":"zakazac-banderyzmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/2026\/07\/04\/zakazac-banderyzmu\/","title":{"rendered":"Zakaza\u0107 &#8222;banderyzmu&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p>Stepan Bandera zosta\u0142 zamordowany w Niemczech przez sowieckiego funkcjonariusza KGB w 1955 r. Ukrai\u0144ska Armia Powsta\u0144cza wtedy jeszcze walczy\u0142a z armi\u0105 rosyjsk\u0105, ale by\u0142a skazana na przegran\u0105: Sowieci i polska armia kontrolowana przez komunist\u00f3w mieli mia\u017cd\u017c\u0105c\u0105 przewag\u0119, a Zach\u00f3d w walki zbrojne za \u017celazn\u0105 kurtyn\u0105 wchodzi\u0107 nie chcia\u0142, a tym bardziej nie chcia\u0142 trzeciej wojny \u015bwiatowej. Dzi\u015b si\u0142y zbrojne niepodleg\u0142ej Ukrainy walcz\u0105, z pomoc\u0105 wolnej Polski, z agresj\u0105 Rosji Putina, a europejskie pa\u0144stwa Zachodu w wi\u0119kszo\u015bci stan\u0119\u0142y po stronie ofiary agresji, a nie agresora.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Z lotu ptaka sytuacja jest niby jasna, ale zm\u0105ci\u0142 j\u0105 konflikt mi\u0119dzy prezydentami obu kraj\u00f3w. Zszed\u0142 szybko z poziomu pa\u0142ac\u00f3w pod strzechy i obaj odnotowali wzrosty poparcia o charakterze nacjonalistycznym. Polska i Ukraina na konflikcie nic nie zyska\u0142y. Zach\u00f3d przypatruje si\u0119 jego eskalacji z niepokojem, a Rosja z nieskrywan\u0105 satysfakcj\u0105: oto polska prawica m\u00f3wi j\u0119zykiem Kremla, a kandydat PiS na premiera grzmi z m\u00f3wnicy sejmowej, \u017ce banderyzm to nazizm w czystej postaci.<\/p>\n\n\n\n<p>Czarnek nie posun\u0105\u0142 si\u0119 tak daleko, by nazwa\u0107 ekip\u0119 Ze\u0142enskiego nazistowsk\u0105, jak wmawia to Rosjanom wojenna propaganda ekipy Putina. Ale PiS popiera projekt zmiany ustawowej zg\u0142oszony na fali histerii &#8222;antybanderowskiej&#8221; przez ekip\u0119 Nawrockiego: zakaza\u0107 w Polsce promowania &#8222;ideologii banderyzmu&#8221; oraz &#8222;k\u0142amstwa wo\u0142y\u0144skiego&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>To podobny absurd co pr\u00f3ba wprowadzenia, za prezydentury Dudy, zakazu swobodnych bada\u0144 naukowych nad Holokaustem. Nie znam \u017cadnego przyk\u0142adu &#8222;promocji ideologii banderyzmu&#8221; w polskiej debacie publicznej. Kto by mia\u0142 j\u0105 promowa\u0107 i po co, skoro cel zasadniczy banderyzmu &#8211; niepodleg\u0142e i suwerenne pa\u0144stwo ukrai\u0144skie &#8211; zosta\u0142 osi\u0105gni\u0119ty. Teraz chodzi o to, by Rosja nie osi\u0105gn\u0119\u0142a swego celu, jakim jest zniszczenie niepodleg\u0142o\u015bci Ukrainy i cz\u0119\u015bciowa odbudowa rosyjskiej strefy wp\u0142ywu w naszej cz\u0119\u015bci Europy.<\/p>\n\n\n\n<p>A zakaz bada\u0144 dotycz\u0105cych Wo\u0142ynia jest tak samo g\u0142upi jak zakaz bada\u0144 nad ludob\u00f3jstwem \u017byd\u00f3w. Historycy polscy i ukrai\u0144scy maj\u0105 obowi\u0105zek, je\u015bli traktuj\u0105 sw\u00f3j zaw\u00f3d powa\u017cnie, dyskutowa\u0107 nad genez\u0105, przebiegiem, skal\u0105 i skutkami tej tragedii. I dyskutuj\u0105 na podstawie \u017ar\u00f3de\u0142 i danych, a nie pod z g\u00f3ry za\u0142o\u017con\u0105 ideologiczn\u0105 tez\u0119 antybanderowsk\u0105. <\/p>\n\n\n\n<p>Zakaz &#8222;k\u0142amstwa wo\u0142y\u0144skiego&#8221; by\u0142by aktem czysto politycznym o mro\u017c\u0105cym skutku dla dalszych dyskusji naukowych. W przypadku Holokaustu nacjonalist\u00f3w uwiera\u0142o dokumentowanie udzia\u0142u Polak\u00f3w w tym ludob\u00f3jstwie. W przypadku Wo\u0142ynia nacjonalistom chodzi o zepchni\u0119cie na margines niewygodnych dla nich temat\u00f3w, takich jak polskie akcje odwetowe na cywilnej ludno\u015bci ukrai\u0144skiej czy przypadki wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania AK z UPA ju\u017c po zbrodni wo\u0142y\u0144skiej, w obronie przed Sowietami.<\/p>\n\n\n\n<p>Nacjonalistom polskim nie podoba si\u0119 banderyzm, cho\u0107 to te\u017c nacjonalizm, tylko ukrai\u0144ski. Nacjonalistom polskim podoba si\u0119 kult Narodowych Si\u0142 Zbrojnych, kt\u00f3re pod koniec wojny ewakuowa\u0142y si\u0119 z terytorium Polski pod ochron\u0105 hitlerowskiego Wehrmachtu. Historia brygady \u015bwi\u0119tokrzyskiej NSZ jest zbie\u017cna z histori\u0105 UPA pod tym wzgl\u0119dem: kolaborowali z Niemcami przeciwko Sowietom w walce o niepodleg\u0142o\u015b\u0107. <\/p>\n\n\n\n<p>Gdy Morawiecki jako premier RP sk\u0142ada\u0142 kwiaty na mogi\u0142ach NSZ-owc\u00f3w w tym samym Monachium, gdzie sowiecki agent zamordowa\u0142 Bander\u0119 i gdzie zosta\u0142 on pochowany (do dzi\u015b proch\u00f3w nie przeniesiono do Ukrainy), polska prawica broni\u0142a go, bo przecie\u017c NSZ walczy\u0142o z komunizmem. Dok\u0142adnie to samo mo\u017cna powiedzie\u0107 o UPA. A bojowcy NSZ mordowali \u017byd\u00f3w tak samo jak UPA.<\/p>\n\n\n\n<p>Chyba nikt nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce eskalacja konfliktu przez ekip\u0119 Nawrockiego i przez parti\u0119 Kaczy\u0144skiego ma pom\u00f3c jej wr\u00f3ci\u0107 do w\u0142adzy w przysz\u0142ym roku. Jak zawsze u nich cel polityczny usprawiedliwia u\u017cycie wszelkich \u015brodk\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych mobliizacji elektoratu, a nie rozwi\u0105zaniu problemu, jakim w tym przypadku jest &#8222;deeskalacja&#8221; \u015brodkami dyplomatycznymi konfliktu wok\u00f3\u0142 decyzji Ze\u0142enskiego o &#8222;bohaterach UPA&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Tymczasem w\u0142a\u015bnie na tym, a nie na aspekcie wyborczym i w Polsce, i w Ukrainie, powinny si\u0119 skupi\u0107 czynniki rz\u0105dz\u0105ce w obu pa\u0144stwach. Tego oczekiwa\u0142bym po premierze Tusku, ministrach spraw zagranicznych i obrony w jego rz\u0105dzie, bo po PiS i Nawrockim nie spodziewam si\u0119 niczego dobrego w tej sprawie (jak i w innych). Na razie poprawy nie wida\u0107, cho\u0107 Tusk, Ze\u0142enski, Sikorski i Sybiha pr\u00f3buj\u0105 kryzys os\u0142abi\u0107 w ostatnich dniach w swych wypowiedziach publicznych i spotkaniach twarz\u0105 w twarz. <\/p>\n\n\n\n<p>Co z tego? Polscy deputowani Parlamentu Europejskiego z prawicowo-konserwatywnej grupy EKR z\u0142o\u017cyli wniosek o uchwalenie przez PE rezolucji pot\u0119piaj\u0105cej ludob\u00f3jcze zbrodnie UPA. Zapewne projekt nie przejdzie, bo kwestie polityki historycznej s\u0105 w UE domen\u0105 pa\u0144stw narodowych.  Ale sam pomys\u0142 oczywi\u015bcie uderza w obecne dyplomatyczne zabiegi maj\u0105ce ostudzi\u0107 polityczne emocje po obu stronach.  Mam nadziej\u0119, \u017ce polska reprezentacja w Europejskiej Partii Ludowej nie przy\u0142o\u017cy r\u0119ki do tej kolejnej prowokacji antyukrai\u0144skiej w imi\u0119 fa\u0142szywie rozumianego patriotyzmu.  <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Stepan Bandera zosta\u0142 zamordowany w Niemczech przez sowieckiego funkcjonariusza KGB w 1955 r. Ukrai\u0144ska Armia Powsta\u0144cza wtedy jeszcze walczy\u0142a z armi\u0105 rosyjsk\u0105, ale by\u0142a skazana na przegran\u0105: Sowieci i polska armia kontrolowana przez komunist\u00f3w mieli mia\u017cd\u017c\u0105c\u0105 przewag\u0119, a Zach\u00f3d w walki zbrojne za \u017celazn\u0105 kurtyn\u0105 wchodzi\u0107 nie chcia\u0142, a tym bardziej nie chcia\u0142 trzeciej wojny [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18219"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18219"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18219\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18234,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18219\/revisions\/18234"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}