
{"id":18263,"date":"2026-07-14T15:54:59","date_gmt":"2026-07-14T13:54:59","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/?p=18263"},"modified":"2026-07-14T21:33:07","modified_gmt":"2026-07-14T19:33:07","slug":"powtorka-z-faszyzmu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/2026\/07\/14\/powtorka-z-faszyzmu\/","title":{"rendered":"Powt\u00f3rka z faszyzmu"},"content":{"rendered":"\n<p>Cztery pa\u0144stwa postkomunistyczne zosta\u0142y przyj\u0119te do Unii Europejskiej, cho\u0107 w przesz\u0142o\u015bci rz\u0105dzili w nich faszy\u015bci: S\u0142owacja, W\u0119gry, Chorwacja, Rumunia. W Ukrainie faszy\u015bci nigdy nie rz\u0105dzili. Mimo to nacjonalistyczna prawica, a nawet wicepremier Kosiniak Kamysz grozi Ukrainie, \u017ce &#8222;z Bander\u0105 do Unii nie wejdzie&#8221;. Pogr\u00f3\u017cki nacjonalist\u00f3w odk\u0142adam na bok, bo po nich niczego rozumnego si\u0119 nie spodziewam. Nad pogr\u00f3\u017ck\u0105 Kosiniaka ubolewam, bo zdradza tak\u0105 sam\u0105 ignorancj\u0119 (lub z\u0142\u0105 wol\u0119 motywowan\u0105 interesem politycznym) co skrajna prawica.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p>Kto jak kto, ale wiceszef obecnego rz\u0105du i minister obrony powinien nie tylko wa\u017cy\u0107 s\u0142owa co do unijnych aspiracji Ukrainy, ale te\u017c odrobi\u0107 lekcj\u0119 z historii i unijnych kryteri\u00f3w stawianych pa\u0144stwom, kt\u00f3re chc\u0105 do niej przyst\u0105pi\u0107. Te kryteria ich przesz\u0142o\u015bci nie pomijaj\u0105, ale skupiaj\u0105 si\u0119 na tym, co teraz, i na przysz\u0142o\u015bci. Polityk\u0119 historyczn\u0105 pozostawiaj\u0105 w gestii pa\u0144stw kandyduj\u0105cych. I s\u0142usznie, bo prawie ka\u017cde pa\u0144stwo europejskie ma jakie\u015b szkielety w szafie i do nich nale\u017cy, jak si\u0119 z tym upora\u0107. Francja mia\u0142a kolaboracyjny re\u017cim Petaina, Niemcy wiadomo, W\u0142ochy mia\u0142y Mussoliniego, Iberia autorytarne re\u017cimy Salazara i Franco. Holandia wyda\u0142a swych obywateli pochodzenia \u017cydowskiego na zag\u0142ad\u0119, Norwegia mia\u0142a re\u017cim Quilslinga.<\/p>\n\n\n\n<p>Jego nazwisko sta\u0142o si\u0119 synonimem polityka wspieraj\u0105cego naje\u017ad\u017ac\u00f3w na w\u0142asny kraj. Szwecja, Irlandia, Szwajcaria ustawi\u0142y si\u0119 podczas wojny na wygodnych pozycjach neutralnych i robi\u0142y na wojnie znakomite interesy. I co? Wszystkie te kraje albo s\u0105 pe\u0142noprawnymi cz\u0142onkami wsp\u00f3lnoty europejskiej, albo z ni\u0105 blisko wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>A teraz rzut oka na t\u0119 czw\u00f3rk\u0119 faszystowsk\u0105 w naszej cz\u0119\u015bci Europy. R\u00f3wnie\u017c trzy pa\u0144stwa ba\u0142tyckie kolaborowa\u0142y z Niemcami w wojnie przeciwko Sowietom i w eksterminacji swych obywateli narodowo\u015bci \u017cydowskiej. <\/p>\n\n\n\n<p>S\u0142owacja, przyj\u0119ta wraz z Polsk\u0105 w 2004 r., musia\u0142a si\u0119 t\u0142umaczy\u0107 z rehabilitacji niekt\u00f3rych przyw\u00f3dc\u00f3w faszystowskiego pa\u0144stwa ks. Tiso. Tamtejsza prawica w niepodleg\u0142ej demokratycznej S\u0142owacji przedstawia\u0142a go jako m\u0119czennika walki z komunizmem. W\u0119gry (cz\u0142onek UE od 2004 r.) mia\u0142y w szafie szkielet Horthy&#8217;ego, kt\u00f3ry wys\u0142a\u0142 na pomoc III Rzeszy wojsko w\u0119gierskie na front wschodni, i faszystowski ruch strza\u0142okrzy\u017cowc\u00f3w. Rumunia (akcesja 2007) pr\u00f3bowa\u0142a w negocjacjach pomniejsza\u0107 udzia\u0142 faszystowskiego re\u017cimu Antonescu w Holokau\u015bcie. Wys\u0142a\u0142 na front wschodni 30 dywizji przeciwko Sowietom, przez pewien czas zaj\u0119ta przez wojsko rumu\u0144skie Odessa nosi\u0142a nazw\u0119 Antonescu.<\/p>\n\n\n\n<p>Chorwacja (przyj\u0119ta w 2013 r.) by\u0142a podczas negocjacji intensywnie przepytywana o stosunek w\u0142adz i obywateli do faszystowskiego katolickiego re\u017cimu ustasz\u00f3w, &#8222;oczyszczaj\u0105cych&#8221; kraj z \u017byd\u00f3w, Serb\u00f3w i Rom\u00f3w. Po wojnie Tiso i Antonescu zostali straceni, Horthy zmar\u0142 na wygnaniu, Paveli\u0107, w\u00f3dz ustasz\u00f3w, uciek\u0142 z pomoc\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, zmar\u0142 w Madrycie, postrzelony przez agenta komunistycznej Jugos\u0142awii.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas negocjacji akcesyjnych z t\u0105 czw\u00f3rk\u0105 skupiono si\u0119 przede wszystkim na kryteriach kopenhaskich: stabilny system demokratyczny, rz\u0105dy prawa, ochrona praw mniejszo\u015bci. Oceniano stan rzeczy w tych g\u0142\u00f3wnych dziedzinach. W przypadku S\u0142owacji, Chorwacji i W\u0119gier oczekiwano zabezpieczenia praw mniejszo\u015bci narodowych i pluralizmu politycznego. W przypadku Rumunii rzetelnej dyskusji o okresie wojennym i wprowadzenia edukacji na temat Zag\u0142ady oraz reformy s\u0105downictwa i zgniecenia korupcji. Wszystkie cztery pa\u0144stwa zosta\u0142y ostatecznie przyj\u0119te do UE. <\/p>\n\n\n\n<p>Od Ukrainy r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one tym, \u017ce maj\u0105 ponur\u0105 i krwaw\u0105 histori\u0119 re\u017cim\u00f3w faszystowskich. Ukraina takiej historii nie ma jako pa\u0144stwo, bo po raz pierwszy w swych dziejach jest w pe\u0142ni niepodleg\u0142ym i suwerennym pa\u0144stwem dopiero od 1991 r., w kt\u00f3rym skrajni nacjonali\u015bci, neofaszy\u015bci czy na\u015bladowcy metod nazistowskich nigdy dot\u0105d nie rz\u0105dzili. Temat Stepana Bandery i bohater\u00f3w UPA jest cz\u0119\u015bci\u0105 ukrai\u0144skiej polityki historycznej &#8211; Unia przygl\u0105da si\u0119, zaniepokojona konfliktem na tym tle mi\u0119dzy Polsk\u0105 i Ukrain\u0105 &#8211; ale nie jest ideologi\u0105 pa\u0144stwow\u0105. T\u0105 ideologi\u0105 jest obrona i rozw\u00f3j pa\u0144stwa ukrai\u0144skiego m.in. poprzez do\u0142\u0105czenie do UE i NATO.<\/p>\n\n\n\n<p>Takie same by\u0142y cele Polski, gdy przyst\u0119powa\u0142a do negocjacji akcesyjnych. My te\u017c, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 pa\u0144stw regionu, mieli\u015bmy przed wojn\u0105 si\u0142y faszystowskie i chwalc\u00f3w Hitlera, ale nie mieli\u015bmy kolaboracyjnego re\u017cimu podczas wojny, tylko nasze pa\u0144stwo podziemne. Mieli\u015bmy pogromy na \u017bydach przed, w ci\u0105gu i po wojnie. Mieli\u015bmy za komuny czystki etniczne i pa\u0144stwowe kampanie nienawi\u015bci do przedwojennych elit i do powojennej opozycji demokratycznej i niepodleg\u0142o\u015bciowej. A jednak nikt nam nie grozi\u0142, \u017ce z NSZ nie wejdziemy do Unii.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cztery pa\u0144stwa postkomunistyczne zosta\u0142y przyj\u0119te do Unii Europejskiej, cho\u0107 w przesz\u0142o\u015bci rz\u0105dzili w nich faszy\u015bci: S\u0142owacja, W\u0119gry, Chorwacja, Rumunia. W Ukrainie faszy\u015bci nigdy nie rz\u0105dzili. Mimo to nacjonalistyczna prawica, a nawet wicepremier Kosiniak Kamysz grozi Ukrainie, \u017ce &#8222;z Bander\u0105 do Unii nie wejdzie&#8221;. Pogr\u00f3\u017cki nacjonalist\u00f3w odk\u0142adam na bok, bo po nich niczego rozumnego si\u0119 nie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18263"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18263"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18263\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18275,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18263\/revisions\/18275"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18263"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18263"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18263"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}