Nie do\u015b\u0107, \u017ce agresja Rosji nie ustaje, a nawet si\u0119 nasila, w Ukrainie podnosz\u0105 si\u0119 g\u0142osy, by mimo stanu wojennego zorganizowa\u0107 zaleg\u0142e wybory prezydenckie. Ze\u0142enski znalaz\u0142 si\u0119 pod presj\u0105 obywatelsk\u0105. Zaszkodzi\u0142y mu afery korupcyjne w jego otoczeniu i przetasowania w rz\u0105dzie, w szczeg\u00f3lno\u015bci dymisja popularnego m\u0142odego ministra obrony Fedorowa. Na ulice wyleg\u0142y t\u0142umy domagaj\u0105ce si\u0119 przywr\u00f3cenia go na stanowisko. Ze\u0142enski zdymisjonowa\u0142 nast\u0119pc\u0119 Fedorowa, ale jego samego nie przywr\u00f3ci\u0142. Fedorow mia\u0142by szanse wygra\u0107 wybory prezydenckie, Ze\u0142enski niekoniecznie, cho\u0107 wci\u0105\u017c ma silne poparcie spo\u0142eczne i pewno by wygra\u0142 w pierwszej turze.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
W tajniki i zawi\u0142o\u015bci polityki ukrai\u0144skiej czasu wojny si\u0119 nie wg\u0142\u0119biam, ale dylemat: organizowa\u0107 wybory podczas wojny czy czeka\u0107 z nimi, p\u00f3ki wojna si\u0119 nie zako\u0144czy, w pa\u0144stwach demokratycznych zdarzy\u0142 si\u0119 nie jeden raz i r\u00f3\u017cnie go rozwi\u0105zywano.<\/p>\n\n\n\n
Wolne i uczciwe wybory to znak rozpoznawczy demokracji jako formy organizacji pa\u0144stwa i spo\u0142ecze\u0144stwa. Musz\u0105 odbywa\u0107 si\u0119 cyklicznie wed\u0142ug kalendarza i dawa\u0107 wyborcom szans\u0119 wymiany w\u0142adzy lub przed\u0142u\u017cenia jej mandatu.Widmo utraty w\u0142adzy powinno motywowa\u0107 rz\u0105dz\u0105cych do dzia\u0142a\u0144 odpowiedzialnych i korzystnych dla pa\u0144stwa i obywateli. Ten bicz nie zawsze dzia\u0142a i wtedy mamy kryzys systemowy, jak dzi\u015b w Polsce mi\u0119dzy o\u015brodkiem prezydenckim a rz\u0105dem i w Ameryce Trumpa. Jednak mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce zamiast pr\u00f3b za\u017cegnania kryzysu dochodzi do jego wzmo\u017cenia. Na przyk\u0142ad takiego jak „wybory kopertowe” u nas podczas pandemii.<\/p>\n\n\n\n
\u00d3wczesna w\u0142adza chcia\u0142a je przeprowadzi\u0107 zgodnie z kalendarzem, ale nie licz\u0105c si\u0119 ani z trudno\u015bciami prawno-administracyjnymi, ani, co wa\u017cniejsze, z zagro\u017ceniami, na jakie nara\u017ca\u0142a wyborc\u00f3w. I tu jest pies pogrzebany: wybory musz\u0105 by\u0107 nie tylko uczciwe i wolne, lecz tak\u017ce bezpieczne. A wybory podczas zarazy albo wojny nie s\u0105 bezpieczne ani dla organizator\u00f3w, ani dla wyborc\u00f3w. Dlatego podczas ostatniej wielkiej wojny wybory parlamentarne przypadaj\u0105ce w Wielkiej Brytanii na 1940 r. prze\u0142o\u017cono i przeprowadzono w 1945, gdy wojna dobieg\u0142a ko\u0144ca. Pod niemieckimi bombami spadaj\u0105cymi na miasta brytyjskie organizacja wybor\u00f3w o czasie by\u0142a po prostu niemo\u017cliwa technicznie, logistycznie, humanitarnie i politycznie.<\/p>\n\n\n\n
Teraz z takim wyzwaniem musi si\u0119 zmierzy\u0107 Ukraina. Nie ma luksusu, jaki podczas wojny mieli Amerykanie: gdy po izolacjonistycznych wahaniach do\u0142\u0105czyli w ko\u0144cu do Aliant\u00f3w, wojna nie zagrozi\u0142a jednak ich terytorium. Wys\u0142ani na front japo\u0144ski i europejski ameryka\u0144scy \u017co\u0142nierze walczyli i gin\u0119li, ale w ich pa\u0144stwie \u017cycie toczy\u0142o si\u0119 wzgl\u0119dnie normalnie, a nie pod bombami i w systemie kartkowym, jak w Brytanii. I wybory prezydenckie w 1944 r. odby\u0142y si\u0119 w Stanach zgodnie z kalendarzem. Spe\u0142nia\u0142y wszystkie warunki potrzebne do ich przeprowadzenia. Wygra\u0142 demokrata Roosevelt. Szcz\u0119\u015bliwy kraj, kt\u00f3ry wielkiej wojny nie do\u015bwiadczy\u0142 na swoim terytorium i mo\u017ce praktykowa\u0107 demokracj\u0119, cho\u0107 toczy wojn\u0119 daleko od siebie.<\/p>\n\n\n\n
Tego luksusu nie ma Ukraina. Rosyjskie bomby, rakiety i drony codziennie zabijaj\u0105 nie tylko \u017co\u0142nierzy, ale i osoby cywilne. Niszcz\u0105 budynki mieszkalne, galerie handlowe, zabytki klasy \u015bwiatowej, stacje kolejowe, elektrownie. Rosja nie ma problemu z \u0142amaniem praw wojny. Putin nie odpuszcza i grozi pa\u0144stwom wspieraj\u0105cym walk\u0119 Ukrainy z Rosj\u0105. Ostatnio Brytanii i Francji, nieprzerwanie Polsce i pa\u0144stwom ba\u0142tyckim. Jak w takich warunkach mia\u0142yby przebiega\u0107 wybory w Ukrainie? Trudno sobie wyobrazi\u0107, \u017ce mog\u0142yby spe\u0142ni\u0107 wszystkie warunki potrzebne, by uzna\u0107 je wolne, uczciwe i bezpieczne. Zarzuty na tym tle od razu by si\u0119 pojawi\u0142y na scenie politycznej, a propaganda kremlowska by je nag\u0142a\u015bnia\u0142a. C\u00f3\u017c, decyzja nale\u017cy do Ukrainy, ale s\u0105dz\u0119, \u017ce Churchill odradza\u0142by Ze\u0142enskiemu zgod\u0119 na wybory w re\u017cimie stanu wojennego. Nie tylko dlatego, \u017ce \u0142aska wyborc\u00f3w na pstrym koniu je\u017adzi, o czym sam si\u0119 przekona\u0142, gdy przegra\u0142 wybory w 1945 r.<\/p>\n\n\n\n
R\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce zm\u0119czenie wojn\u0105 w pi\u0105tym roku jej trwania niesie wielkie ryzyko, \u017ce wybory zdestabilizuj\u0105 i tak ju\u017c ma\u0142o stabiln\u0105 sytuacj\u0119 w polityce ukrai\u0144skiej. Ze\u0142enski jest dla mnie postaci\u0105 szekspirowsk\u0105. Cokolwiek powiedz\u0105 jego krytycy, trzeba uzna\u0107, \u017ce zrobi\u0142 wiele dla Ukrainy. Zaczyna\u0142 jako populista, sta\u0142 si\u0119 rozpoznawaln\u0105 w ca\u0142ym \u015bwiecie twarz\u0105 m\u0119\u017cnego oporu napadni\u0119tego pa\u0144stwa i narodu. Nie ka\u017cdy prezydent zda\u0142by w tak tragicznej sytuacji egzamin z przyw\u00f3dztwa. On zda\u0142, bo Ukraina wci\u0105\u017c walczy i nie rezygnuje ze swych ambicji do\u0142\u0105czenia do Zachodu mimo protest\u00f3w Rosji. Ze\u0142enski ma prawo og\u0142osi\u0107 wybory dopiero wtedy, gdy bomby przestan\u0105 spada\u0107 na Ukrain\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nie do\u015b\u0107, \u017ce agresja Rosji nie ustaje, a nawet si\u0119 nasila, w Ukrainie podnosz\u0105 si\u0119 g\u0142osy, by mimo stanu wojennego zorganizowa\u0107 zaleg\u0142e wybory prezydenckie. Ze\u0142enski znalaz\u0142 si\u0119 pod presj\u0105 obywatelsk\u0105. Zaszkodzi\u0142y mu afery korupcyjne w jego otoczeniu i przetasowania w rz\u0105dzie, w szczeg\u00f3lno\u015bci dymisja popularnego m\u0142odego ministra obrony Fedorowa. Na ulice wyleg\u0142y t\u0142umy domagaj\u0105ce si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-18427","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gra-w-klasy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18427","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18427"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18427\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18439,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18427\/revisions\/18439"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18427"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18427"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}