W dniu ataku Osamy na USA wszyscy byli\u015bmy Amerykanami, nawet Rosjanie, a co dopiero my, Polacy, wychowani na micie the American Dream. Tamtego dnia pracowa\u0142em ju\u017c w „Polityce” i mieszka\u0142em s\u0142u\u017cbowo w Warszawie. Zadzwoniono do mnie z TVN, bym pom\u00f3g\u0142 im relacjonowa\u0107, co si\u0119 dzieje. Retransmitowali na \u017cywo CNN. Gdy zawali\u0142a si\u0119 druga wie\u017ca, zgodnym ch\u00f3rem wszyscy dziennikarze powtarzali, \u017ce ogl\u0105damy prawdziwy koniec XX w. Ale dzi\u015b?<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Dzi\u015b patrzymy na drog\u0119 Ameryki od Busha juniora po Trumpa z mieszanymi uczuciami. To, co wtedy dla ludzi Zachodu by\u0142o zderzeniem cywilizacji zachodniej z muzu\u0142ma\u0144skim fundamentalizmem nienawidz\u0105cym Zachodu, dzi\u015b nabiera innych znacze\u0144. Fundamentalizm Osamy i Pa\u0144stwa Islamskiego zosta\u0142 okie\u0142zany, ale wyr\u00f3s\u0142 nowy wr\u00f3g zachodniej cywilizacji wolno\u015bci i praw cz\u0142owieka: Rosja Putina i patriarchy Cyryla i jej pi\u0105te kolumny w demokracjach liberalnych.<\/p>\n\n\n\n
Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od ataku i odpowiedzi na atak: przep\u0119dzenia talib\u00f3w, wydania wojny terrorowi. A sko\u0144czy\u0142o powrotem talib\u00f3w do w\u0142adzy po 25 latach. Warto by\u0142o? Amerykanie maj\u0105 tu pierwsze s\u0142owo. Ilu z nich broni\u0142oby sensu odwetowych i prewencyjnych ekspedycji zbrojnych Zachodu i USA na Bliskim Wschodzie i w Azji Centralnej po atakach Osamy na Ameryk\u0119? Ju\u017c doros\u0142o ca\u0142e pokolenie Amerykan\u00f3w i muzu\u0142man\u00f3w urodzonych po zawaleniu si\u0119 wie\u017c WTC i cz\u0119\u015bci Pentagonu.<\/p>\n\n\n\n
Wielu m\u0142odych Amerykan\u00f3w zg\u0142osi\u0142o si\u0119 do wojska, by pom\u015bci\u0107 ofiary ataku i powstrzyma\u0107 poch\u00f3d d\u017cihadu przez \u015bwiat. Wielu zgin\u0119\u0142o lub dozna\u0142o trwa\u0142ego kalectwa na wojnach w Iraku i Afganistanie. Co czuli, patrz\u0105c na ewakuacj\u0119 Amerykan\u00f3w i Afga\u0144czyk\u00f3w z nimi wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych z Kabulu? Starszym mog\u0142y si\u0119 przypomnie\u0107 sceny ucieczki Amerykan\u00f3w z Sajgonu, ko\u0144cz\u0105ce kl\u0119sk\u0105 wojn\u0119 w Wietnamie, tak jak kl\u0119sk\u0105 zako\u0144czy\u0142a si\u0119 wojna z talibami.<\/p>\n\n\n\n
Oczywi\u015bcie reakcja na ataki 11 wrze\u015bnia by\u0142a nieunikniona, ale czy g\u0142\u0119boko przemy\u015blana w sensie implikacji dalekosi\u0119\u017cnych? Bo wprawdzie upad\u0142 re\u017cim Saddama, a Afganistan przez d\u0142ugie lata po przep\u0119dzeniu mu\u0142\u0142y Omara i talib\u00f3w przypomina\u0142 wzgl\u0119dnie normalne pa\u0144stwo, cho\u0107by w kwestii przywr\u00f3cenia kobietom i dziewcz\u0119tom praw obywatelskich, na czele z edukacj\u0105 i prac\u0105 zawodow\u0105. Co z tego, kiedy dzi\u015b zn\u00f3w wr\u00f3ci\u0142o talibskie \u015bredniowiecze. Po co zgin\u0119li wszyscy, kt\u00f3rzy przegnali talib\u00f3w? Okropnie przygn\u0119biaj\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n
A co s\u0105dzi\u0107 o zaproszeniu do unijnej Brukseli delegacji talib\u00f3w na rozmowy o ewentualnej readmisji Afga\u0144czyk\u00f3w nieudokumentowanych w UE? To cz\u0119\u015b\u0107 szerszego planu zaostrzenia zasad przyjmowania imigrant\u00f3w do Unii, a mnie by si\u0119 marzy\u0142o, by Bruksela zamiast albo przy okazji tych rozm\u00f3w przypomnia\u0142a talibom o prawach kobiet. B\u0119d\u0105 ignorowa\u0107 takie przypomnienia, lecz powinni je us\u0142ysze\u0107 wsz\u0119dzie na Zachodzie. Lecz to tylko dygresja.<\/p>\n\n\n\n
Solidarno\u015b\u0107 z Ameryk\u0105 w tamtych dniach zaraz po atakach by\u0142a na Zachodzie autentyczna i spontaniczna. Ponad wszelkimi podzia\u0142ami, na zasadzie empatii. Sceny z Nowego Jorku, Waszyngtonu, Pensylwanii, gdzie roztrzaska\u0142 si\u0119 porwany samolot, kt\u00f3ry mia\u0142 wbi\u0107 si\u0119 w Kapitol, a plan pokrzy\u017cowali bohatersko pasa\u017cerowie – budzi\u0142y nie tylko przera\u017cenie, ale i refleksj\u0119, \u017ce „co\u015b p\u0119k\u0142o, co\u015b si\u0119 sko\u0144czy\u0142o” w polityce \u015bwiatowej. Czas empatii zwykle mija jednak szybko i nadchodzi czas z\u0142ych emocji i teorii spiskowych, kt\u00f3re maj\u0105 ogarn\u0105\u0107 to, co w\u00f3wczas by\u0142o nie do ogarni\u0119cia: jak ten atak w og\u00f3le m\u00f3g\u0142 si\u0119 zdarzy\u0107? Jak tak mog\u0142y zawie\u015b\u0107 wszelkie s\u0142u\u017cby specjalne? Przecie\u017c w najpot\u0119\u017cniejszym pa\u0144stwie \u015bwiata powinny by\u0142y pierwsze interweniowa\u0107? C\u00f3\u017c, human error<\/em> mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 silniejszy nawet w USA.<\/p>\n\n\n\n Teorii spiskowych by\u0142o wiele: antysemicka (\u017ce to Mossad), oczywi\u015bcie, antysystemowa, te\u017c oczywi\u015bcie – \u017ce to tajny „rz\u0105d \u015bwiatowy” pr\u00f3buje tak przej\u0105\u0107 kontrol\u0119 nad Amerykanami. Trudno bowiem zwyk\u0142ym obywatelom, a tak\u017ce elitom, przyj\u0105\u0107 do wiadomo\u015bci, \u017ce to seria zaniecha\u0144 i zaniedba\u0144 na r\u00f3\u017cnych szczeblach machiny pa\u0144stwowej skumulowa\u0142a si\u0119 w najwi\u0119kszej tego rodzaju tragedii w historii Stan\u00f3w Zjednoczonych. Okaza\u0142y si\u0119 i bezbronne, i niezdolne do zapobie\u017cenia \u015bmierciono\u015bnemu spiskowi. Osama wybra\u0142 \u015bwiadomie cele ataku: symbole pot\u0119gi finansowej (WTC), militarnej (Pentagon) i ideologicznej (demokracja konstytucyjna). Ale nawet on pewno by nie wymy\u015bli\u0142, \u017ce ten sam Kapitol, kt\u00f3ry chcia\u0142 zetrze\u0107 z powierzchni ziemi, zaatakuj\u0105 pewnego dnia sami Amerykanie pod przewodem Trumpa ow\u0142adni\u0119tego obsesj\u0105 na punkcie Bidena, kt\u00f3ry mia\u0142 mu ukra\u015b\u0107 zwyci\u0119stwo wyborcze. Nic nie pomog\u0105 zakl\u0119cia MAGA, je\u015bli nar\u00f3d zaatakuje wirus samozniszczenia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W dniu ataku Osamy na USA wszyscy byli\u015bmy Amerykanami, nawet Rosjanie, a co dopiero my, Polacy, wychowani na micie the American Dream. Tamtego dnia pracowa\u0142em ju\u017c w „Polityce” i mieszka\u0142em s\u0142u\u017cbowo w Warszawie. Zadzwoniono do mnie z TVN, bym pom\u00f3g\u0142 im relacjonowa\u0107, co si\u0119 dzieje. Retransmitowali na \u017cywo CNN. Gdy zawali\u0142a si\u0119 druga wie\u017ca, zgodnym […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-18510","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gra-w-klasy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18510"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18510\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18518,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18510\/revisions\/18518"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18510"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}