Nie wiem, jak dosz\u0142o do tego, \u017ce przed uchwalaniem ustawy zawieraj\u0105cej zakaz uboju rytualnego, nie zauwa\u017cono, \u017ce zawiera ona bomb\u0119 z op\u00f3\u017anionym zap\u0142onem. Bomba w\u0142a\u015bnie wybuch\u0142a.<\/p>\n
<\/p>\n
Protesty \u017cydowskie s\u0105 zdecydowane. Mo\u017ce nas razi\u0107 ton, ale wa\u017cne jest meritum. Szczeg\u00f3lnie nie spodoba\u0142o si\u0119 (tak\u017ce premierowi) zdanie, \u017ce uchwalona ustawa szkodzi procesowi przywracania \u017cycia \u017cydowskiego w Polsce. Ja bym tej opinii nie bagatelizowa\u0142.<\/p>\n
Zakaz mo\u017ce by\u0107 postrzegany jako gest nieprzyjazny wobec spo\u0142eczno\u015bci \u017cydowskiej w Polsce (i muzu\u0142ma\u0144skiej r\u00f3wnie\u017c). W ca\u0142ej Unii Europejskiej, pr\u00f3cz, od minionego pi\u0105tku, Polski, tylko w Szwecji ub\u00f3j jest zakazany. Jak to pogodzi\u0107 nie tylko z duchem i liter\u0105 prawa europejskiego, ale te\u017c z ustaw\u0105 o stosunku pa\u0144stwa do gmin wyznaniowych \u017cydowskich (czy muzu\u0142ma\u0144skich), dopuszczaj\u0105c\u0105 ub\u00f3j?<\/p>\n
Taki defekt nie powinien by\u0142 si\u0119 zdarzy\u0107 centrum legislacyjnemu przy rz\u0105dzie i parlamencie. Nawet je\u015bli obie mniejszo\u015bci nie zg\u0142asza\u0142y ostatnio zainteresowania powstaj\u0105cym projektem w\u0142a\u015bnie uchwalonej ustawy. Mniejszo\u015bci prawa nie stanowi\u0105, nie na nich spoczywa obowi\u0105zek troszczenia si\u0119 o dobr\u0105 jako\u015b\u0107 legislacji.<\/p>\n
Krytyka ze strony \u017cydowskiej ma w tle histori\u0119. Czy prawodawcy sprawdzili, jak to by\u0142o dawniej z ubojem rytualnym w Polsce? Polscy muzu\u0142manie, potomkowie Tatar\u00f3w w s\u0142u\u017cbie Rzeczypospolitej, swobodnie praktykowali ub\u00f3j przez wieki. Podobnie mniejszo\u015b\u0107 \u017cydowska. Ale sytuacja si\u0119 zmieni\u0142a pod koniec II Rzeczypospolitej.<\/p>\n
Or\u0119downikiem zakazu uboju rytualnego sta\u0142 si\u0119 ks. prof. Stanis\u0142aw Trzeciak, zagorza\u0142y antysemita. Postawi\u0142 na swoim. Zakaz uchwalono. Obowi\u0105zywa\u0142 dalej po wojnie, w Polsce Ludowej, a\u017c do przyj\u0119cia w 1997 r. wspomnianej ustawy reguluj\u0105cej stosunki pa\u0144stwo-gminy \u017cydowskie.<\/p>\n
Dlatego wiadomo\u015b\u0107 z Polski, \u017ce zakaz zn\u00f3w obowi\u0105zuje (je\u015bli obowi\u0105zuje, bo jak wspomnia\u0142em sytuacja prawna jest niejasna), m\u00f3g\u0142 po stronie \u017cydowskiej wywo\u0142a\u0107 ponure skojarzenia. Z pewno\u015bci\u0105 intencje ustawodawcy nie by\u0142y antysemickie, ale nie zadbano dostatecznie, by unikn\u0105\u0107 takich interpretacji w \u015bwiecie \u017cydowskich.<\/p>\n
To nie rabini strzelili sobie w stop\u0119, wyra\u017caj\u0105c swoje zaniepokojenie, to polski prawodawca nie do\u0142o\u017cy\u0142 dostatecznych stara\u0144, by do takich krytyk w og\u00f3le nie dosz\u0142o.<\/p>\n
Z mojej (liberalnej, w Polsce ma\u0142o znanej i nierozumianej) perspektywy nie ma znaczenia, ile os\u00f3b czuj\u0105cych si\u0119 \u017bydami czy muzu\u0142manami, trzyma si\u0119 wielowiekowej tradycji w kwestii czysto\u015bci rytualnej spo\u017cywanego mi\u0119sa.<\/p>\n
\u00a0Nawet gdyby to byli pojedynczy ludzie, demokracja liberalna musi chroni\u0107 ich prawa, w tym przypadku prawo do praktykowania swej religii wed\u0142ug tradycyjnych zasad.\u00a0Jednocze\u015bnie jestem za zakazem takich praktyk wynikaj\u0105cych z religii, kt\u00f3re\u00a0s\u0105 sprzeczne\u00a0z prawem przyj\u0119tym w Polsce i innych krajach demokratycznych. \u00a0\u00a0<\/p>\n
Sam pi\u0119tnowanie i karanie okrucie\u0144stwa wobec zwierz\u0105t zdecydowanie popieram. Cho\u0107 argumenty wolno\u015bciowe (i gospodarcze) uwa\u017cam za bardzo istotne, to nie przes\u0142aniaj\u0105 mi one problemu etycznego, jakim jest zadawanie przez ludzi cierpienia zwierz\u0119tom. Mam wi\u0119c osobisty k\u0142opot, bo ceni\u0119 i warto\u015bci liberalne, i humanitarne, i empati\u0119.<\/p>\n
Czy jest miejsce na kompromis? Wydaje mi si\u0119, \u017ce tym wyj\u015bciem jest dopuszczenie na zasadzie wyj\u0105tku (jako\u015b nadzorowany) uboju rytualnego na\u00a0u\u017cytek os\u00f3b religijnych. Pa\u0144stwo nie ma moim zdaniem prawa zmusza\u0107 ludzi do jedzenia mi\u0119sa, kt\u00f3rego zakazuje im je\u015b\u0107 ich religia. Tak samo nie ma prawa zmusza\u0107 ludzi do zmiany nawyk\u00f3w \u017cywieniowych (nawet je\u015bli inni ich nie aprobuj\u0105).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nie wiem, jak dosz\u0142o do tego, \u017ce przed uchwalaniem ustawy zawieraj\u0105cej zakaz uboju rytualnego, nie zauwa\u017cono, \u017ce zawiera ona bomb\u0119 z op\u00f3\u017anionym zap\u0142onem. Bomba w\u0142a\u015bnie wybuch\u0142a.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2054"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2054"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2054\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2056,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2054\/revisions\/2056"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2054"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2054"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2054"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}