W samolocie z Los Angeles do Warszawy czytam o dramatycznym spadku zaufania do polityk\u00f3w w Wielkiej Brytanii, kolebce nowo\u017cytnej demokracji parlamentarnej, ojczy\u017anie klasycznego liberalizmu. A wi\u0119c nie tylko nasza m\u0142oda demokracja ma k\u0142opot z klas\u0105 polityczn\u0105. Ale to kiepskie pocieszenie.<\/p>\n
Wed\u0142ug sonda\u017cu cytowanego w Daily Mail z 16 listopada, a\u017c czterech na dziesi\u0119ciu\u00a0wyborc\u00f3w\u00a0brytyjskich jest tak zniesmaczonych polityk\u0105, \u017ce nie wyklucza niep\u00f3j\u015bcia do nast\u0119pnych wybor\u00f3w. Nie maj\u0105 na kogo g\u0142osowa\u0107, cho\u0107 czuj\u0105 si\u0119 zaniepokojeni sytuacj\u0105 w kraju w kontek\u015bcie swych osobistych perspektyw na dobre czy cho\u0107by zno\u015bne \u017cycie.<\/p>\n
Wyborcy poni\u017cej trzydziestki s\u0105 niezadowoleni nie tylko z partii g\u0142\u00f3wnego nurtu, ale te\u017c z mniejszych monotematycznych partii protestu, jak antyeuropejska UKIP czy Zieloni. Ponad p\u00f3\u0142 wieku temu, w 1950 r., do wybor\u00f3w posz\u0142o na Wyspach prawie 84 proc. uprawnionych, w 2010 r.\u00a0– 65 proc. (te\u017c nie\u017ale w por\u00f3wnaniu z Polsk\u0105, ale znacznie mniej jak na demokracj\u0119 brytyjsk\u0105).\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n
Coraz cz\u0119\u015bciej s\u0142yszymy, \u017ce w \u015bwiecie zachodnim ro\u015bnie w si\u0142\u0119 skrajna prawica, \u017ceruj\u0105ca na takich uczuciach rozczarowania polityk\u0105 i wielopartyjn\u0105 demokracj\u0105. Ciesz\u0105 si\u0119 z tego oczywi\u015bcie przeciwnicy i wrogowie demokracji, a martwi\u0105 jej zwolennicy, w tym zwolennicy liberalizmu. Liberalizm zwykle jest mniej popularny ni\u017c nacjonalizm czy socjalizm, ale bez liberalizmu rozumianego jako ochrona s\u0142usznych praw, swob\u00f3d i prywatno\u015bci jednostki, nie ma demokracji.<\/p>\n