Kryzys w Zimbabwe i sprawa bu\u0142garskich piel\u0119gniarek zakladniczek Kadafiego zn\u00f3w przypomnia\u0142y o Afryce. Bo tragedia Darfuru ju\u017c spowszednia\u0142a. Nigdy nie by\u0142em w Afryce, ale czyta\u0142em i rozmawia\u0142em o Afryce od wczesnej m\u0142odo\u015bci, mo\u017ce\u00a0 ,,W pustyni i w puszczy” i ,,\u015aniegi Kilimand\u017caro” maj\u0105 w tym sw\u00f3j udzia\u0142. Jako\u015b nie ci\u0105gnie mnie tam jecha\u0107, cho\u0107 wielu m\u00f3wi, \u017ce nic nie dor\u00f3wna pi\u0119knu Afryki Po\u0142udniowej czy Kenii.<\/p>\n
Afryka jest ch\u0142opcem do bicia w zachodnich dyskusjach o imperializmie, europocentryzmie, globalizmie, wolnym handlu, skutecznej pomocy mi\u0119dzynarodowej, strukturze spo\u0142ecze\u0144stw nowoczesnych i pierwotnych i o czym tam jeszcze. Bywa wyrzutem sumienia i trampolin\u0105 popularno\u015bci dla polityk\u00f3w (Blair) i rockmen\u00f3w (Bono), ale tak naprawd\u0119 jest chyba ofiar\u0105 naszej niewiedzy i stereotyp\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
Prasa przypomnia\u0142a ostatnio o Januszu Walusiu, Polskim emigrancie z pokolenia Solidarno\u015bci, kt\u00f3ry w 1993 r. zastrzeli\u0142 z zimn\u0105 krwi\u0105 czarnego lidera komunist\u00f3w w RPA, Haniego. Walu\u015b to taka klasyczna i chcia\u0142oby si\u0119 rzec -surrealna ofiara polskich nami\u0119tno\u015bci i stereoptyp\u00f3w. Jakie mentalne bezdro\u017ca mog\u0142y poprowadzi\u0107 Walusia w kierunku tej odra\u017caj\u0105cej zbrodni?\u00a0<\/p>\n
Co to znaczy Afryka? To 57 pa\u0144stw, jak\u017ce je wrzuca\u0107 do jednego wora! Jak powr\u00f3wna\u0107 demokracj\u0119 i kapitalizm RPA z anarchi\u0105 Somalii, albo dyktatur\u0119 Kadafiego z dyktatur\u0105 Mugabego? Ameryka\u0144skie pismo politologiczne Foreign Policy og\u0142osi\u0142o w\u0142a\u015bnie ,,indeks pa\u0144stw dysfunkcjonalnych”. W pierwszej dziesi\u0105tce osiem pa\u0144stw afryka\u0144skich: Sudan (nr 1), Somalia, Zimbabwe, Czad, Wybrze\u017ce Ko\u015bci S\u0142oniowej, Demokratyczna Republika Kongo, Gwinea, Republika Afryki \u015arodkowej. Du\u017co, bardzo du\u017co, ale nawet je\u015bli doliczy\u0107 jeszcze kilka pa\u0144stw w ca\u0142ej 50-tce, b\u0119dzie to jednak niewielka cz\u0119\u015b\u0107 kontynentu. Inne pa\u0144stwa Afryki jako\u015b daj\u0105 rad\u0119. \u00a0\u00a0<\/p>\n
Katastrofa Zimbabawe to w og\u00f3le wielki temat, godny Kapu\u015bci\u0144skiego, Wojtka Jagielskiego czy Wojciecha Albi\u0144skiego – bardzo ciekawego pisarza polsko-po\u0142udniowoafryka\u0144skiego. Celowo wymieniam polskie nazwiska, bo tak si\u0119 z\u0142o\u017cy\u0142o, \u017ce polski czytelnik czerpie wiedz\u0119 o Afryce g\u0142\u00f3wnie od tych polskich autor\u00f3w, rzeczywi\u015bcie wybitnych (dodaj\u0119 jeszcze Adama Leszczy\u0144skiego z Gazety Wyborczej, zw\u0142aszcza za ksi\u0105\u017ck\u0119 o AIDS w Afryce). Mo\u017ce szkoda, \u017ce nasi pisarze nie podj\u0119li tematu Walusia. A jeszcze wi\u0119ksza szkoda, \u017ce o ile wiem wydaje si\u0119 u nas ma\u0142o autor\u00f3w z samej Afryki.<\/p>\n
W sobot\u0119 ogl\u0105da\u0142em w BBC wywiad z wschodz\u0105c\u0105 gwiazd\u0105 literatury nigeryjskiej, przemi\u0142\u0105, inteligentn\u0105 i pi\u0119kn\u0105 Chimamand\u0105 Ngozi Adichie. Ma 29 lat, a napisa\u0142a powie\u015b\u0107 o wojnie domowej w Biafrze w latach 60! Kocham Afryk\u0119 – m\u00f3wi – ale nienawidz\u0119 stereotyp\u00f3w na temat Afryki. Pomoc naturalnie si\u0119 przyda, ale taka, ktora trafi do naprawd\u0119 jej potrzebuj\u0105cych. Bardzo mnie to zaintrygowa\u0142o: ro\u015bnie nowe pokolenie Afryka\u0144czyk\u00f3w, dobrze wykszta\u0142cone, bywa\u0142e w \u015bwiecie, patriotyczna ale bez sentyment\u00f3w do utopii ideologicznych. Afryka ma przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n
PS. Dzi\u0119kuj\u0119 ,,andrzejowi.jerzemu”, ,,januszowi”, ,tss” za uwag\u0119 o blokowaniu w PRL dost\u0119pu do osi\u0105gni\u0119\u0107 nowoczesnej psychologii. ,,Lex”, ,,minuteman” – radz\u0119 wybra\u0107 si\u0119 do kt\u00f3rejkolwiek ksi\u0119garni ,,taniej ksi\u0105\u017cki” lub sprawdzi\u0107 ceny na gie\u0142dach w Internecie. ,,Qba” – doprawdy, nie dyskutowali\u015bmy o fachowcach i elitach i o tych, co w PRL chcieli si\u0119 uczy\u0107 i mogli, tylko i istocie PRL-owskiego systemu kulturalnego, kt\u00f3ry by\u0142 \u015bci\u015ble podporz\u0105dkowany interesom w\u0142adzy politycznej, a przez to g\u0142\u0119boko wypacza\u0142 stan wiedzy i obraz kultury narodowej i \u015bwiatowej (tego dotyczy\u0142y moje s\u0142owa, \u017ce klasyka w groszowych wydaniach nikogo nie obchodzi\u0142a, to znaczy nie zagra\u017ca\u0142a \u00f3wczesnym elitom w\u0142adzy, podejmuj\u0105c tematy nie uniwersalne, lecz konkretne, tu i teraz, jak na przyk\u0142ad literatura emigracyjna, prawie w ca\u0142o\u015bci w Polsce Ludowej zakazana w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce pokazywa\u0142a przemilczan\u0105 stron\u0119 komunistycznej rzeczywisto\u015bci). Dzi\u015b, cokolwiek powiemy o cenach i jako\u015bci przek\u0142ad\u00f3w (faktycznie, gorszej ni\u017c w PRL), mo\u017cna sobie u nas kupi\u0107 na przyk\u0142ad neo-leninist\u0119 \u017bi\u017cka, ,,czerwon\u0105 ksi\u0105\u017ceczk\u0105” Krytyki Politycznej czy antyameryka\u0144skie manifesty Chomsky’ego, a nie tylko papie\u017ca i Ziemkiewicza. ,,Bobola” – prosz\u0119 czyta\u0107 ze zrozumieniem: Liga Narod\u00f3w (kt\u00f3rej Rzesza nie by\u0142a zreszt\u0105 cz\u0142onkiem, o ile si\u0119 nie myl\u0119) to by\u0142 pre-ONZ, a nie pre-Unia Europejska, instytucja zupe\u0142nie inaczej pomy\u015blana i zorganizowana. ,,grzes” – trafna uwaga, faktycznie czasem pisz\u0119 ,,my” na zasadzie troch\u0119 ,,plemiennej”, ale Anglicy te\u017c tak maj\u0105, a ja jestem (umiarkowanym) anglofilem.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kryzys w Zimbabwe i sprawa bu\u0142garskich piel\u0119gniarek zakladniczek Kadafiego zn\u00f3w przypomnia\u0142y o Afryce. Bo tragedia Darfuru ju\u017c spowszednia\u0142a. Nigdy nie by\u0142em w Afryce, ale czyta\u0142em i rozmawia\u0142em o Afryce od wczesnej m\u0142odo\u015bci, mo\u017ce\u00a0 ,,W pustyni i w puszczy” i ,,\u015aniegi Kilimand\u017caro” maj\u0105 w tym sw\u00f3j udzia\u0142. Jako\u015b nie ci\u0105gnie mnie tam jecha\u0107, cho\u0107 wielu m\u00f3wi, […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/223"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=223"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/223\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=223"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=223"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=223"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}