Czcz\u0119 powsta\u0144c\u00f3w za walk\u0119 o wolno\u015b\u0107 i Powstanie jako mit narodowy. Ojciec, \u017co\u0142nierz AK, zosta\u0142 aresztowany przez gestapo w czerwcu 1944 r. Przeszed\u0142 przez Pawiak i Szucha, jednym z ostatnich przed powstaniem transport\u00f3w zosta\u0142 wywieziony do obozu Gross Rosen, sk\u0105d wyzwolili go Rosjanie. Nie us\u0142ysza\u0142em od ojca z\u0142ego s\u0142owa o Powstaniu, cho\u0107 mo\u017ce uwa\u017ca\u0142, \u017ce jestem za m\u0142ody na powa\u017cn\u0105 rozmow\u0119 na ten temat. Nie lubi\u0119 takich spekulacji, ale to ca\u0142kiem mo\u017cliwe, \u017ce aresztowanie uratowa\u0142o ojcu \u017cycie, cho\u0107 za cen\u0119 tortur i obozowej gehenny. Tak czy owak, do\u017cy\u0142 niemal mojej matury.<\/p>\n
W liceum w Zabrzu, gdzie j\u0105 zdawa\u0142em, nie by\u0142o mowy o dyskusjach o najnowszej historii Polski. Bo o czym tu dyskutowa\u0107: Katy\u0144 by\u0142 zbrodni\u0105 niemieck\u0105, Powstanie – polityczn\u0105 zbrodni\u0105 sanacyjnych elit II RP, kt\u00f3re przechowa\u0142y si\u0119 pod okupacj\u0105 i na emigracji, Polska Ludowa- suwerennym aktem sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej i historycznej. Niecenzurowan\u0105, niewypaczon\u0105 przez propagand\u0119 wiedz\u0119 o najnowszej polskiej historii zwyk\u0142y ucze\u0144 prowincjonalnego liceum m\u00f3g\u0142 zdoby\u0107 g\u0142\u00f3wnie w domu, je\u015bli starsi chcieli i potrafili z nim o tym rozmawia\u0107.<\/p>\n
<\/p>\n
Ale je\u015bli chcieli, to kontrast mi\u0119dzy wersj\u0105 oficjaln\u0105 a prywatno-rodzinn\u0105 by\u0142 tak szokuj\u0105cy, \u017ce m\u0142ody cz\u0142owiek nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 nie buntowa\u0107. Odrzuca\u0142 prawie wszystko. Re\u017cimow\u0105 krytyk\u0119 Powstania Warszawskiego tak\u017ce. A je\u015bli mia\u0142 troch\u0119 szcz\u0119\u015bcia, to w okresie schy\u0142kowym PRL m\u00f3g\u0142 te\u017c przeczyta\u0107 kronik\u0119 Powstania pi\u00f3ra W\u0142adys\u0142awa Bartoszewskiego i u\u015bwiadomi\u0107 sobie, o jakim dramacie, na jak\u0105 skal\u0119, m\u00f3wimy. I zn\u00f3w doznawa\u0142o si\u0119 szoku, bo nawet wielki ,,Kana\u0142” Wajdy tego nie pokazywa\u0142.<\/p>\n
Dzi\u015b, nie wyrzekaj\u0105c si\u0119 mego prywatnego kultu powstania jako zrywu do wolno\u015bci, musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce obraz jest jeszcze bardziej skomplikowany ni\u017c mi si\u0119 wydawa\u0142o. Mam swoje k\u0142opoty z Powstaniem, swoje wa\u017cne\u00a0pytania: 1. czy nie nale\u017ca\u0142o zako\u0144czy\u0107 walk wcze\u015bniej i czy na pewno nie by\u0142o to politycznie i wojskowo mo\u017cliwe? 2. czy nie nale\u017ca\u0142o w trakcie walk tak zmieni\u0107 koncepcji powstania, by redukowa\u0107 straty cywilne i w\u015br\u00f3d powsta\u0144c\u00f3w? 3. czemu w filmach dokumentalnych na temat Powstania tak rzadko daje si\u0119 g\u0142os nie-komunistycznym krytykom Powstania i \u017co\u0142nierzom Powstania (sam znam takich), kt\u00f3rzy walczyli do ko\u0144ca ale na pomy\u015ble Powstania nie zostawiaj\u0105 suchej nitki? Czy pokazanie takich ludzi w czymkolwiek podwa\u017ca moralne cnoty powsta\u0144c\u00f3w? Czy nie czas traktowa\u0107 my\u015bl\u0105cych ludzi (i samych siebie) troch\u0119 powa\u017cniej ni\u017c za PRL?\u00a0 5. Ilekro\u0107 chodz\u0119 po Warszawie, nie mog\u0119 oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce tkanka miasta zosta\u0142a wskutek zniszcze\u0144 powsta\u0144czych nieodwracalnie pozrywana i jest to jednak przera\u017caj\u0105ce tyle lat po wojnie. 6. Czy obecna ,,moda na Powstanie” przetrwa wyborcz\u0105 przegran\u0105 PiS-u? Czym w istocie jest ta moda?\u00a0Czego naprawd\u0119 ona uczy? 7. Czy rzeczywi\u015bcie trzeba z Powstania Warszawskiego robi\u0107 ju\u017c jakie\u015b narodowe Powstanie Sierpniowe? Zostawmy sierpie\u0144\u00a0Solidarno\u015bci. 8.\u00a0Jak wiarygodna jest polityka historyczna w kwestii Powstania – czy nie ma ra\u017c\u0105cej sprzeczno\u015bci mi\u0119dzy na codzie\u0144 konfrontacyjn\u0105 i anatagonizuj\u0105c\u0105 polityk\u0105 braci Kaczy\u0144skich a usi\u0142owaniem uczynienia z Powstania czynnika jedno\u015bci moralno-politycznej narodu?<\/p>\n
W\u0142a\u015bnie wys\u0142ucha\u0142em w TVP3 rozmowy z prezydentem Kaczy\u0144skim o Powstaniu. Ca\u0142kiem sensownej, ale jednak LK nie m\u00f3g\u0142 nie kopn\u0105\u0107 poprzednika: jak to si\u0119 sta\u0142o,pyta\u0142 do kamery, \u017ce 50-lecia Powstania nie \u015bwi\u0119towano tak uroczy\u015bcie jak nale\u017ca\u0142o? Czy nie dlatego, \u017ce to by\u0142oby nie w smak powi\u0105zanym z nim udziom dawnego re\u017cimu? I tak ,,bitwa o Warszaw\u0119” zn\u00f3w okaza\u0142a si\u0119 bitw\u0105 o wyborc\u00f3w.<\/p>\n
PS. Za posty ,,afryka\u0144skie” dzi\u0119kuj\u0119 Jacobsky’emu, Zbyszkowi, Paulowi R.. ,,Bobola”- widz\u0119, \u017ce trzeba jak najpro\u015bciej: spekulowa\u0142em, \u017ce gdyby w Europie przed II w.\u015bw. istnia\u0142y formy wsp\u00f3\u0142pracy typu wsp\u00f3\u0142czesnej UE, nie dosz\u0142oby do tragedii na tak\u0105 skal\u0119; Pan niby w polemice rozwin\u0105\u0142 wyw\u00f3d szczerze m\u00f3wi\u0105c obrzydliwy pod wzgl\u0119dem stylu (,,populacja niearyjska”) i wymowy. Podobnie beznadziejne wydaje mi si\u0119 dalsze wa\u0142kowanie tematu mocarstwa kulturalnego PRL. Autorzy niekt\u00f3rych najnowszych wpis\u00f3w w obronie PRL kojarz\u0105 mi si\u0119 jak najgorzej z funkcjonariuszami Polski Ludowej, z kt\u00f3rymi chc\u0105c nie chc\u0105c musia\u0142em mie\u0107 do czynienia przez prawie 20 lat doros\u0142ego \u017cycia. Nigdy nie zrozumieli, \u017ce co innego Polska jako ojczyzna a co innego system polityczny tej ojczy\u017anie narzucony, czyli PRL,\u00a0po\u0142\u0105czenie komunizmu z nacjonalizmem. Z tego, \u017ce w ojczy\u017anie by\u0142y dobre rzeczy i chwile, nie wynika, \u017ce system by\u0142 dobry. Prawie wszystko w dziedzinie kultury, co warto\u015bciowe, powsta\u0142o w PRL nie dzi\u0119ki systemowi i w\u0142adzy, lecz przeciwko niemu lub dzi\u0119ki fortelom, jak u\u015bpi\u0107 czujno\u015b\u0107 towarzyszy, cenzury i bezpieki. Por\u00f3wnywanie Polski po 1989 r. z systemem PRL uwa\u017cam za \u017cenuj\u0105ce i intelektualnie dyskwalifikuj\u0105ce. Do Pary\u017ca wyjecha\u0142em na miesi\u0105c w 1986 r. – po raz pierwszy w \u017cyciu dosta\u0142em paszport na Zach\u00f3d, mia\u0142em 34 lata. W styczniu 1982 r. kapitan bezpieki, kt\u00f3ry wi\u00f3z\u0142 mnie skutego\u00a0do o\u015brodka internowania, o\u015bwiadczy\u0142: gdybym m\u00f3g\u0142, to takich jak ty zastrzeli\u0142bym na miejscu. Nikt mnie nie nawr\u00f3ci na kult Polski Ludowej ani na socjalizm (cho\u0107 szanuj\u0119 socjalist\u00f3w demokrat\u00f3w). Tak samo jak nie nawr\u00f3ci mnie na nacjonalizm. Dlatego jestem libera\u0142em, ani lewicowym, ani prawicowym, tylko demokratycznym i\u00a0centrowym.\u00a0I dlatego mog\u0142em przez 11 lat pracowa\u0107 w Tygodniku Powszechnym, a od prawie ju\u017c o\u015bmiu w Polityce. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Czcz\u0119 powsta\u0144c\u00f3w za walk\u0119 o wolno\u015b\u0107 i Powstanie jako mit narodowy. Ojciec, \u017co\u0142nierz AK, zosta\u0142 aresztowany przez gestapo w czerwcu 1944 r. Przeszed\u0142 przez Pawiak i Szucha, jednym z ostatnich przed powstaniem transport\u00f3w zosta\u0142 wywieziony do obozu Gross Rosen, sk\u0105d wyzwolili go Rosjanie. Nie us\u0142ysza\u0142em od ojca z\u0142ego s\u0142owa o Powstaniu, cho\u0107 mo\u017ce uwa\u017ca\u0142, \u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/225"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=225"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/225\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=225"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=225"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=225"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}