Pod\u0142ama\u0142em si\u0119 po lekturze ,,Rzeczpospolitej”, gdzie p\u00f3\u0142roczne zestawienia bestseller\u00f3w og\u0142osi\u0142 Andrzej Rostocki. Wyniki nie sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w zborn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Gdyby kto\u015b chcia\u0142 si\u0119 dowiedzie\u0107, jakim typem spo\u0142ecze\u0144stwa s\u0105 Polacy, ich ulubione lektury mu w tym raczej nie pomog\u0105.<\/p>\n
W kategorii literatura pi\u0119kna prym wiedzie ,,Zapalniczka” Joanny Chmielewskiej, potem Manuela Gretkowska z ,,Kobiet\u0105 i m\u0119\u017cczyznami”, a trzeci jest ,,Najgorszy” Waldemara \u0141ysiaka. C\u00f3\u017c, Chmielewskiej i\u00a0 \u0141ysiaka nie czytam, Gretkowsk\u0105 owszem. Dalej w pierwszej dziesi\u0105tce \u0141ysiak przeplata si\u0119 z Kapu\u015bci\u0144skim.<\/p>\n
<\/p>\n
Z literatury obcej Polacy najch\u0119tniej si\u0119gali po ,,Pachnid\u0142o” Sueskinda, ,,Czarownic\u0119 z Portobello” Coelho i ,,Dzieci Huerina” Tolkiena, noblista Orhan Pamuk z ,,Nazywam si\u0119 Czerwie\u0144” jest dziesi\u0105ty. Zn\u00f3w nie ma tu chyba wi\u0119kszych zaskocze\u0144, tak\u017ce w por\u00f3wnaniu z innymi krajami, Sueskind i Celho to przeboje globalne. A 25 tys. sprzedanego Pamuka mo\u017ce nawet pozytywnie zaskakiwa\u0107. W obu kategoriach wyrobione gusty literackie mieszaj\u0105 si\u0119 z supermarketow\u0105 tandet\u0105.<\/p>\n
Co uderza, to mniej wp\u0142yw filmu (,,Pachnid\u0142o” by\u0142o niedawno w kinach reklamowane jako wyrafinowana erotyka) na zakupy ksi\u0105\u017ckowe, a bardziej prawie ca\u0142kowite rozmijanie si\u0119 krytyki literackiej z wyborami szerszej publiczno\u015bci. Ta sama ,,Rzepa” drukuje co weekend ksi\u0105\u017ckowe rekomendacje wybitnych i bardzo r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105 politycznie, zainteresowaniami i gustami zawodowych po\u017ceraczy ksi\u0105\u017cek. Na listach bestseller\u00f3w polecenia te prawie\u00a0nie istniej\u0105.<\/p>\n
Tak jak w polityce i kulturze Polacy s\u0105 drastycznie podzieleni na establishment i ,,underclass\u0119”, a jedni z drugimi si\u0119 chyba w og\u00f3le nie komunikaj\u0105. Ja bym to zrozumia\u0142 na rynku tak ogromnym jak ameryka\u0144ski, ale w 40-milionowej Polsce, z jej wci\u0105\u017c silnym i zdrowym snobizmem na\u00a0uczestnictwo w kulturze wy\u017cszej, jednak troch\u0119 mnie zbija z panta\u0142yku.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n
Szokiem mo\u017ce by\u0107 – zw\u0142aszcza dla czytaj\u0105cego establishmentu – czo\u0142\u00f3wka ostatniej kategorii: literatury faktu. Najwi\u0119kszym hitem ostatnich miesi\u0119cy (800 tys. egzemplarzy!) okaza\u0142o si\u0119 ,,\u015awiadectwo” – rozmowa rzeka z kardynalem Dziwiszem. Drugi jest ks. Isakowicz-Zaleski z ,,Ksi\u0119\u017cmi wobec bezpieki”, a trzecie –\u00a0wymagaj\u0105ce dzie\u0142o teologiczne ,,Jezus z Nazaretu” Benedykta XVI.<\/p>\n
Te trzy ksi\u0105\u017cki sprzeda\u0142y si\u0119 razem w ponad milionie egzemplarzy, co znacznie przekracza \u015brednie dla literatury pi\u0119knej polskiej i zagranicznej. W pierwszej dziesi\u0105tce faktu zn\u00f3w pojawia si\u0119, a\u017c trzy razy, mniejszy Ziemkiewicz, czyli \u0141ysiak, s\u0105 te\u017c rozmowy rzeki z Bartoszewskim i Kapu\u015bci\u0144skim. Niby znow ta sama tendencja do mieszania rzeczy warto\u015bciowych z pamfletami, ale jak to sklei\u0107 z tr\u00f3jk\u0105 medalist\u00f3w? Czy kupuj\u0105cy Dziwisza i Benedykta kupuj\u0105 te\u017c Isakowicza i \u0141ysiaka? By\u0142by to jaki\u015b europejski fenomen: Polak nie jest klerykalny, ale najch\u0119tniej czyta ludzi Ko\u015bcio\u0142a! Wyja\u015bnienie mo\u017ce by\u0107 te\u017c prozaiczne: kardyna\u0142 Dziwisz opowiada du\u017co o Janie Pawle II, a Papie\u017c Polak to wci\u0105\u017c najlepiej sprzedaj\u0105cy si\u0119 wytw\u00f3r wsp\u00f3\u0142czesnej polskiej kultury.<\/p>\n
Wychodzi z tego wszystkiego, \u017ce jest u nas mniej wi\u0119cej tak samo kiepsko jak w innych masowych demokracjach telewizyjnych. Czytamy na chybi\u0142 trafi\u0142, nie uznajemy autorytet\u00f3w, kt\u00f3re by nas mia\u0142y prowadzi\u0107 za r\u0119k\u0119 przez kr\u00f3lestwo s\u0142\u00f3w i idei, interesujemy si\u0119 \u017cyciem publicznym ale raczej opisywanym przez partyzant\u00f3w a nie z dystansu, a nerwy leczymy sobie ,,pachnid\u0142ami” egzotyki i ,,\u015bwiadectwami” \u015bwi\u0119to\u015bci. Hm, mo\u017ce te listy sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 jednak w pewn\u0105 logiczn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pod\u0142ama\u0142em si\u0119 po lekturze ,,Rzeczpospolitej”, gdzie p\u00f3\u0142roczne zestawienia bestseller\u00f3w og\u0142osi\u0142 Andrzej Rostocki. Wyniki nie sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w zborn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. Gdyby kto\u015b chcia\u0142 si\u0119 dowiedzie\u0107, jakim typem spo\u0142ecze\u0144stwa s\u0105 Polacy, ich ulubione lektury mu w tym raczej nie pomog\u0105. W kategorii literatura pi\u0119kna prym wiedzie ,,Zapalniczka” Joanny Chmielewskiej, potem Manuela Gretkowska z ,,Kobiet\u0105 i m\u0119\u017cczyznami”, a […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/237"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=237"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/237\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=237"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=237"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=237"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}