Ko\u015bci\u00f3\u0142 tym razem u progu Wszystkich \u015awi\u0119tych uderza w\u2026 Halloween. Komu przeszkadza zabawa importowana z USA? Tym samym, kt\u00f3rym przeszkadza inny kulturowy import z Ameryki \u2013 walentynki.
\n
\nWytacza si\u0119 ci\u0119\u017ckie dzia\u0142a: \u017ce to poga\u0144stwo, \u017ce obce, nie nasze. Niby w obronie naszej to\u017csamo\u015bci i tradycji, ale w istocie z ignorancji i instynktownej niech\u0119ci do wszystkiego, co nowe w spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n
Halloween \u2013 anglosaski odpowiednik \u015bwi\u0119ta zmar\u0142ych \u2013 ma pochodzenie celtyckie, przedchrze\u015bcija\u0144skie. Jest w Ameryce importem z arcykatolickiej Irlandii. Irlandzcy imigranci przywie\u017ali te swoje celtycko-katolickie zaduszki do Nowego \u015awiata.<\/p>\n
Halloween sta\u0142 si\u0119 elementem kultury ameryka\u0144skiej, tak\u017ce tej masowej, i t\u0105 drog\u0105 sta\u0142 si\u0119 elementem masowej kultury globalnej. Wida\u0107 ma w sobie jaki\u015b uniwersalizm \u2013 ludowy, zabawowy, ale trafiaj\u0105cy do ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie, oczywi\u015bcie z wyj\u0105tkiem kraj\u00f3w ideologicznie antyameryka\u0144skich i antyzachodnich, cho\u0107 i tu s\u0105 wyj\u0105tki, np. Chiny czy Rosja.<\/p>\n
Ale elementy \u201epoga\u0144skie” badacze zidentyfikowali ju\u017c dawno temu tak\u017ce w najwi\u0119kszych \u015bwi\u0119tach chrze\u015bcija\u0144skich: Bo\u017cym Narodzeniu i \u015bwi\u0119tach wielkanocnych. Ko\u015bci\u00f3\u0142 na\u0142o\u017cy\u0142 Bo\u017ce Narodzenie na \u201epoga\u0144skie”, czyli po prostu przedchrze\u015bcija\u0144skie \u015bwi\u0119towanie zimowego (u nas) zr\u00f3wnania dnia z noc\u0105.<\/p>\n
Z kolei misteria odrodzeniowe znane by\u0142y w religii greckiej i perskiej. Walentynki maj\u0105 natomiast korze\u0144 chrze\u015bcija\u0144ski. Nawi\u0105zuj\u0105 do m\u0119czennika \u015bw. Walentego z czas\u00f3w rzymskich, ale i tam mo\u017cna si\u0119 doszuka\u0107 \u015bladu staro\u017cytnego \u015bwi\u0119ta \u201epoga\u0144skiego” – luperkali\u00f3w.<\/p>\n
A nasze ulubione \u201eandrzejki” to ju\u017c czyste poga\u0144stwo: ostentacyjne potwierdzenie wiary w sprawcz\u0105\u00a0 moc wr\u00f3\u017cbiarstwa. I co? I nic, andrzejki by\u0142y, s\u0105 i b\u0119d\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 naszej masowej kultury, i nic im nie zagra\u017ca, a znany mi wybitny ksi\u0105dz filozof religii, nosz\u0105cy imi\u0119 Andrzej, go\u015bci\u0142 nieraz na andrzejkach urz\u0105dzanych w gronie jego przyjaci\u00f3\u0142. To jest postawa du\u017co skuteczniejsza ni\u017c ciskanie ideologicznych grom\u00f3w.<\/p>\n
Ciskaj\u0105cy gromy na\u015bladuj\u0105 ameryka\u0144skich fundamentalist\u00f3w, kt\u00f3rzy w Stanach podobnie tropi\u0105 poga\u0144stwo. Ale dwie trzecie Amerykan\u00f3w, ponad podzia\u0142ami religijnymi, uwa\u017ca Halloween za fajn\u0105 zabaw\u0119 i nic sobie nie robi z tych pomruk\u00f3w pozbawionych poczucia humoru i dystansu.<\/p>\n
Drugi element obecnej kampanii przeciw Halloween jest te\u017c ci\u0119\u017cki, ale zas\u0142uguje na wi\u0119cej uwagi. Chodzi o to, by polska m\u0142odzie\u017c umia\u0142a \u015bwi\u0119towa\u0107 to, co na \u015bwi\u0119towanie zas\u0142uguje. Mog\u0119 si\u0119 z tym zgodzi\u0107, ale pytam kaznodziei: a czemu nie umie? Je\u015bli nie umie, to znaczy, \u017ce nie zadba\u0142 o to dom rodzinny, szko\u0142a i parafia.<\/p>\n
R\u00f3wnie wa\u017cne jest to, by w dyskusji o tym, co \u201enasze” i godne \u015bwi\u0119towania, wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 podstawowe fakty. Polskie dzieciaki maj\u0105 wi\u0119cej rozumu ni\u017c nasi puryta\u0144scy kaznodzieje. Pobawi\u0105 si\u0119 w duchy, a nast\u0119pnego dnia id\u0105 z rodzin\u0105 na cmentarze pali\u0107 znicze, jak ka\u017ce tradycja. I na pewno nie maj\u0105 z tym problemu.<\/p>\n
Rozumiej\u0105, jaki jest porz\u0105dek wa\u017cno\u015bci. Dynia to zabawa, odczarowywanie \u015bmierci, pradawny kult przodk\u00f3w. My mamy nasze \u201edziady” (Mickiewicz!), Halloween mo\u017ce nam zagra\u017ca\u0107 tylko w wyobra\u017ani rodzimych fundamentalist\u00f3w ko\u015bcielnych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ko\u015bci\u00f3\u0142 tym razem u progu Wszystkich \u015awi\u0119tych uderza w\u2026 Halloween. Komu przeszkadza zabawa importowana z USA? Tym samym, kt\u00f3rym przeszkadza inny kulturowy import z Ameryki \u2013 walentynki.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3276"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3276"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3276\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3282,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3276\/revisions\/3282"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3276"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3276"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3276"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}