{"id":3369,"date":"2015-12-03T15:30:23","date_gmt":"2015-12-03T14:30:23","guid":{"rendered":"http:\/\/szostkiewicz.blog.polityka.pl\/?p=3369"},"modified":"2015-12-04T13:27:35","modified_gmt":"2015-12-04T12:27:35","slug":"narod-i-prawo-kornelowi-morawieckiemu-ku-rozwadze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/2015\/12\/03\/narod-i-prawo-kornelowi-morawieckiemu-ku-rozwadze\/","title":{"rendered":"Nar\u00f3d i prawo. Kornelowi Morawieckiemu ku rozwadze"},"content":{"rendered":"

Mamy w obecnym Sejmie dwie legendy Solidarno\u015bci z jej najlepszych czas\u00f3w. Ob\u00f3z prawicowy obsadzi\u0142 w roli autorytetu moralnego pos\u0142a Kornela Morawieckiego z grupy Kukiza. Opozycja szczyci si\u0119, \u017ce w jej szeregach wyst\u0119puje Henryka Krzywonos. Szkoda mi ich, bo uwik\u0142anie w polityk\u0119 partyjn\u0105 mo\u017ce zniszczy\u0107 ich pozytywny wizerunek.
\n
\nHenryka Krzywonos jest mniej zagro\u017cona. Na razie udziela si\u0119 oszcz\u0119dnie, cho\u0107 z jasnym przekazem: demonta\u017c demokracji nie przejdzie. Ju\u017c zacz\u0119to j\u0105 hejtowa\u0107. Jaki\u015b m\u0119drek napisa\u0142, \u017ce to nie sztuka zatrzyma\u0107 tramwaj. Nie sztuka? Niechby spr\u00f3bowa\u0142. Ale nie dzi\u015b, tylko w 1980 r.<\/p>\n

Kornel Morawiecki zas\u0142yn\u0105\u0142 fraz\u0105, \u017ce ponad prawem stoi nar\u00f3d. S\u0142owa by\u0142ego lidera Solidarno\u015bci Walcz\u0105cej spotka\u0142y si\u0119 z krytyk\u0105. Zas\u0142u\u017con\u0105, bo zabrzmia\u0142y autorytarnie. Morawiecki jednak wielokrotnie je powt\u00f3rzy\u0142.<\/p>\n

Je\u015bli dobrze rozumiem, to jego rozumowanie jest takie: prawo jest dla ludzi, a nie ludzie dla prawa. Wybory wygra\u0142o PiS, ma mandat do rz\u0105dzenia, musi te\u017c mie\u0107 \u015brodki rz\u0105dzenia. Prawo, jakie jest, nie jest \u015bwi\u0119t\u0105 krow\u0105. Je\u015bli przeszkadza w rz\u0105dzeniu, powinno by\u0107 zmienione tak, by rz\u0105dz\u0105cy mogli rz\u0105dzi\u0107, wywi\u0105zuj\u0105c si\u0119 z wyborczych obietnic.<\/p>\n

Brzmi dobrze, bo populistycznie. Taki przekaz jest jak miecz Damoklesa. Przecina w\u0119ze\u0142 niezliczonych w\u0105tpliwo\u015bci prawnych, jakie mno\u017c\u0105 si\u0119 od kilku dni w dyskusji publicznej. Lecz to, co brzmi dobrze, niekoniecznie jest m\u0105dre, s\u0142uszne i sprawiedliwe.<\/p>\n

Filozof prawa, prof. Jerzy Zajad\u0142o, poda\u0142 do druku w GW<\/a> tekst niemieckiego prawnika Gustava Radbrucha, wyra\u017caj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce my\u015bli niemieckiego filozofa prawa i socjaldemokraty, kt\u00f3ry nie splami\u0142 si\u0119 wsp\u00f3\u0142prac\u0105 z nazizmem, sk\u0142oni\u0105 niekt\u00f3rych naszych polityk\u00f3w do opami\u0119tania. Jak wiemy, nie sk\u0142oni\u0142y.<\/p>\n

Przemy\u015blenia (tzw. formu\u0142a) Radbrucha by\u0142y wykorzystywane po wojnie w procesach przeciwko nazistom, kt\u00f3rzy bronili si\u0119, \u017ce dzia\u0142ali zgodnie z \u00f3wczesnym prawem. S\u0105dy odrzuca\u0142y t\u0119 lini\u0119 obrony: je\u015bli prawo jest w spos\u00f3b oczywisty niesprawiedliwe i nieludzkie, powinno by\u0107 zakwestionowane. Nie mo\u017ce by\u0107 usprawiedliwieniem.<\/p>\n

Kornel Morawiecki nie zna formu\u0142y Radbrucha. To wynika z jego uporczywego powtarzania tezy o tym, \u017ce nar\u00f3d jest ponad prawem. Tymczasem Radbruch odrzuca za\u0142o\u017cenie, \u017ce \u201etylko tam, gdzie jest si\u0142a, jest i prawo”.<\/p>\n

Dzi\u015b si\u0142a jest po stronie obozu w\u0142adzy. Ob\u00f3z ten dzia\u0142a tak, jakby mia\u0142 tytu\u0142 do uto\u017csamienia swej politycznej si\u0142y z prawem. Morawiecki, moc\u0105 swego niekwestionowanego przeze mnie autorytetu, wydaje si\u0119 usprawiedliwia\u0107 t\u0119 lini\u0119 dzia\u0142ania. Jak to pogodzi\u0107 z etosem solidarno\u015bciowym? Nie da si\u0119 pogodzi\u0107.<\/p>\n

Pierwsza Solidarno\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0142a w systemie autorytarnym. Prawo tego systemu nie by\u0142o stanowione demokratycznie. Ale od 26 lat \u017cyjemy w demokracji, a prawo stanowi demokratycznie wybrany parlament. Radbruch odrzuca za\u0142o\u017cenie, \u017ce \u201eprawem jest to, co s\u0142u\u017cy narodowi” \u2013 to w\u0142a\u015bnie za\u0142o\u017cenie przyjmuje Kornel Morawiecki.<\/p>\n

A przecie\u017c \u2013 pisze jeden z najwybitniejszych prawnik\u00f3w europejskich \u2013 takie za\u0142o\u017cenie \u201eoznacza: despotyzm, zrywanie um\u00f3w, \u0142amanie ustaw”. Uto\u017csamienie prawa z rzekom\u0105 lub domnieman\u0105 korzy\u015bci\u0105 narodu zmieni\u0142o pa\u0144stwo prawa w pa\u0144stwo bezprawia. Nie, nie mo\u017ce tak by\u0107: wszystko, co s\u0142u\u017cy narodowi, jest prawem. Raczej odwrotnie: tylko to, co jest prawem, s\u0142u\u017cy narodowi.<\/p>\n

Po dyskusji wok\u00f3\u0142 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego i zaprzysi\u0119\u017ceniu przez prezydenta s\u0119dzi\u00f3w powo\u0142anych przez nowy Sejm wiem, \u017ce w obozie obecnej w\u0142adzy nikt na refleksj\u0119 nad tym, co si\u0119 u nas dzieje z pa\u0144stwem i prawem, nie zareaguje. Ale my\u015bl\u0119, \u017ce akurat Kornel Morawiecki nie powinien do tego r\u0119ki przyk\u0142ada\u0107 swymi niedomy\u015blanymi wypowiedziami.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mamy w obecnym Sejmie dwie legendy Solidarno\u015bci z jej najlepszych czas\u00f3w. Ob\u00f3z prawicowy obsadzi\u0142 w roli autorytetu moralnego pos\u0142a Kornela Morawieckiego z grupy Kukiza. Opozycja szczyci si\u0119, \u017ce w jej szeregach wyst\u0119puje Henryka Krzywonos. Szkoda mi ich, bo uwik\u0142anie w polityk\u0119 partyjn\u0105 mo\u017ce zniszczy\u0107 ich pozytywny wizerunek.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3369"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3369"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3369\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3375,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3369\/revisions\/3375"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}