Koniec Polski, tu gdzie zbiegaj\u0105 si\u0119 granice Rzeczpospolitej, Litwy i Federacji Rosyjskiej, jedyne takie miejsce. Ziemia garbata, przetykana taflami jezior, w kt\u00f3rych przegl\u0105da si\u0119 tafla nieba. Bociany polatuj\u0105 niespiesznie mi\u0119dzy \u0142\u0105kami a wysokimi gniazdami wyszykowanymi im przez ludzi.Oko odpoczywa od tych zielono-\u017c\u00f3\u0142tych podlaskich krajobraz\u00f3w, jak ucho odpoczywa od ciszy zagajnik\u00f3w i las\u00f3w otulaj\u0105cych jeziora Suwalszczyzny.<\/p>\n
W tym prawie idyllicznym otoczeniu czytam ,,Przegl\u0105d Prawos\u0142awny” na zmian\u0119 ze specjalnym jubileuszowym wydaniem tygodnika ,,The Spectator”, kt\u00f3remu stukn\u0119\u0142o 180 lat. Ile mamy takich popularnych czasopism w Polsce, kt\u00f3re nieprzerwanie wychodz\u0105 od prawie dwu stuleci? Retoryczne pytanie. To symbol r\u00f3\u017cnicy wci\u0105\u017c daj\u0105cej zna\u0107 o sobie mi\u0119dzy nasz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 Europy i sam\u0105 Polsk\u0105 a europejskim Zachodem.<\/p>\n
Nawet przy lekturze Przegl\u0105du Prawos\u0142awnego to wychodzi. Po\u015bwi\u0119cono go 70-leciu… niszczenia prawos\u0142awnych \u015bwi\u0105ty\u0144 na Che\u0142mszczy\u017anie. Pod koniec II RP, w fatalnych latach 30, pa\u0144stwo polskie stan\u0119\u0142o przeciwko cz\u0119\u015bci w\u0142asnych obywateli. \u017by\u0142o wtedy w granicach RP 4 mln wyznawc\u00f3w prawos\u0142awia, w wi\u0119kszo\u015bci Ukrai\u0144c\u00f3w. Rz\u0105d chcia\u0142, by mniejszo\u015bci si\u0119 polonizowa\u0142y. W ramach ,,umacniania” polsko\u015bci na terenach etnicznie mieszanych zabrano si\u0119 za burzenie cerkwi. Polacy liczyli, \u017ce za pokolenie, dwa, mo\u017ce trzy, mniejszo\u015b\u0107 pozbawiona cerkwi przejdzie na uniatyzm, a mo\u017ce i katolicyzm, a przez now\u0105 religi\u0119 nabierze nowej to\u017csamo\u015bci narodowej.<\/p>\n
Niewiarygodne, \u017ce mo\u017cna by\u0142o tak kalkulowa\u0107. Okropne, \u017ce organa pa\u0144stwa polskiego przy\u0142o\u017cy\u0142y r\u0119k\u0119 do tych akt\u00f3w kulturowego unicestwiania czego\u015b, co by\u0142o sercem \u00f3wczesnej to\u017csamo\u015bci ukrai\u0144skiej. Chrze\u015bcijanie zgotowali ten los chrze\u015bcijanom. Nacjonali\u015bci wsp\u00f3\u0142obywatelom. Czy takie rozumienie ,,umacniania polsko\u015bci” mog\u0142o si\u0119 zako\u0144czy\u0107 sukcesem, nawet gdyby wyburzono wszystkie cerkwie, zmuszono wszystkich duchownych do kaza\u0144 po polsku i zamkni\u0119to w Berezie wszystkich nacjonalist\u00f3w ukrai\u0144skich? Widzimy po obecnych sporach, \u017ce nie, za to taka polityka pa\u0144stwa polskiego wzmacnia\u0142a po obu stronach si\u0142y skrajne i cementowa\u0142a na d\u0142ugie lata nienawi\u015b\u0107 Ukrai\u0144c\u00f3w do Polski. Niekt\u00f3rzy Ukrai\u0144cy widzieli wr\u0119cz w masakrze wo\u0142y\u0144skiej wyr\u00f3wnanie rachunk\u00f3w z Polakami za represje przedwojenne takie jak na Che\u0142mszczy\u017anie. Ob\u0142\u0119d.<\/p>\n
Ale w PP mo\u017cna te\u017c przeczyta\u0107 wzmianki \u015bwiadk\u00f3w historii, \u017ce wcze\u015bniej, przed akcjami polonizacyjnymi, rdzenni Ukrai\u0144cy i Polacy osadnicy \u017cyli w wioskach wo\u0142y\u0144skich w dobrych stosunkach. Czy\u017cby powtarza\u0142 si\u0119 tu paradoks ,,s\u0105siad\u00f3w” nie tylko tych z Jedwabnego, ale i tych z wojen w by\u0142ej Jugos\u0142awii zaledwie kilkana\u015bcie lat temu?\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n
Przegl\u0105d Prawos\u0142awny drukuje projekt rezolucji sejmu RP, u\u0142o\u017cony przez pos\u0142a Eugeniusza Czykwina i podpisany przez 34 innych pos\u0142\u00f3w na t\u0119 smutn\u0105 rocznic\u0119. Zbiega si\u0119 ona z niedawnymi dyskusjami, jak g\u0142\u0119boko nale\u017cy si\u0119 dzi\u015b anga\u017cowa\u0107 w spraw\u0119 ludob\u00f3jstwa Polak\u00f3w na Wo\u0142yniu przez Ukrai\u0144c\u00f3w w latach II wojny \u015bwiatowej. Czy rz\u0105d, prezydent i parlament powinny uchwali\u0107 stosowne rezolucje w ramach polskiej polityki historycznej. Ludob\u00f3jstwo wo\u0142y\u0144skie to pora\u017caj\u0105ca zbrodnia, ale jak jej eksponowanie pogodzi\u0107 z rol\u0105 wzi\u0119t\u0105 na siebie przez Polsk\u0119 po 1989 r. w stosunkach z niepodleg\u0142\u0105 Ukrain\u0105? Nawet prezydent Kaczy\u0144ski stara si\u0119 unikn\u0105\u0107 tu wypowiedzi czy gest\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna by odebra\u0107 jako polski nacjonalistyczny rewan\u017cyzm.<\/p>\n
I ma racj\u0119. Nie nale\u017cy milcze\u0107 o Wo\u0142yniu, tak samo jak o burzeniu cerkwi (cho\u0107 z zachowaniem proporcji, bo haniebne niszczenie \u015bwi\u0105ty\u0144 to jednak nie to samo co masakra tysi\u0119cy cywili), ale niepotrzebne i szkodliwe wydaje mi si\u0119 d\u0105\u017cenie do jakiej\u015b wsp\u00f3\u0142czesnej konfrontacji polsko-ukrai\u0144skiej na tle tych tragicznych wydarze\u0144.<\/p>\n
Podgrzewanie nastroj\u00f3w antyukrai\u0144skich na tle zbrodni wo\u0142y\u0144skiej jest na r\u0119k\u0119 antypolskim nacjonalistom ukrai\u0144skim i Moskwie, kt\u00f3ra polskie wsparcie ,,pomara\u0144czowej rewolucji” w Kijowie zapami\u0119ta\u0142a jako upokorzenie i akt ingerencji w wewn\u0119trzne sprawy by\u0142ego ZSRR. Kto, jak ja, uczy\u0142 si\u0119 polityki wschodniej z paryskiej ,,Kultury”, ujrza\u0142by zapewne najch\u0119tniej tak\u0105 rezolucj\u0119 sejmu III RP, kt\u00f3ra oddaj\u0105c sprawiedliwo\u015b\u0107 prawdzie o Che\u0142mszczy\u017anie i Wo\u0142yniu, szuka\u0142aby tego, co dzi\u015b \u0142\u0105czy a nie tego, co dzieli oba nasze narody w jednej Europie.\u00a0
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Koniec Polski, tu gdzie zbiegaj\u0105 si\u0119 granice Rzeczpospolitej, Litwy i Federacji Rosyjskiej, jedyne takie miejsce. Ziemia garbata, przetykana taflami jezior, w kt\u00f3rych przegl\u0105da si\u0119 tafla nieba. Bociany polatuj\u0105 niespiesznie mi\u0119dzy \u0142\u0105kami a wysokimi gniazdami wyszykowanymi im przez ludzi.Oko odpoczywa od tych zielono-\u017c\u00f3\u0142tych podlaskich krajobraz\u00f3w, jak ucho odpoczywa od ciszy zagajnik\u00f3w i las\u00f3w otulaj\u0105cych jeziora Suwalszczyzny. […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/362"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=362"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/362\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}