Pi\u0119kne \u015bpiewy, pi\u0119kna pogoda, mniej pi\u0119kni prezydenci Juszczenko i Kaczy\u0144ski. Ale godni. Mieszka\u0142em ponad dwadzie\u015bcia lat temu w Przemy\u015blu kr\u00f3tko i przelotnie. Od nikogo nic nie s\u0142ysza\u0142em o Paw\u0142okomie, ale czu\u0142em napi\u0119cie mi\u0119dzy Polakami a Ukrai\u0144cami. Pami\u0119tam, jak na lokalnym sejmiku Solidarno\u015bci starszy, ogorza\u0142y m\u0119\u017cczyzna, dzia\u0142acz z Lubaczowa, wo\u0142a\u0142: Tam gdzie si\u0119gaj\u0105 cerkwie, si\u0119ga w\u0142adza Stalina! To by\u0142 jego g\u0142os w dyskusji, czy Solidarno\u015b\u0107 powinna poprze\u0107 postulaty przemyskich Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieli zwrotu swojej cerkwi zamienionej po wojnie na kaplic\u0119 rzymsko-katolick\u0105. To nie byli prawos\u0142awni, to byli greko-katolicy uznaj\u0105cy prymat papie\u017ca. Zrobi\u0142o si\u0119 gor\u0105co. Nastroje ostudzi\u0142 dopiero nauczyciel, kt\u00f3ry o tym przypomnia\u0142. Postulat przeszed\u0142, ale w\u0142adze gra\u0142y na zw\u0142ok\u0119, a\u017c w ko\u0144cu wybuch\u0142 stan wojenny i na d\u0142ugie lata zapad\u0142a znowu grobowa cisza. Wiem, \u017ce dzia\u0142acz z Lubaczowa \u017cyje i ma si\u0119 dobrze; widzia\u0142em go na obchodach 25-lecia przemyskiej Solidarno\u015bci. Cieszy si\u0119 wielkim mirem; wyg\u0142osi\u0142 przem\u00f3wienie w stylu Radia Maryja o biedach, jakie spad\u0142y na Polsk\u0119 po okr\u0105g\u0142ym stole. Ciekawe, co my\u015bla\u0142, ogl\u0105daj\u0105c transmisj\u0119 z z\u0142o\u017cenia wie\u0144c\u00f3w w Paw\u0142okomie. Musia\u0142 w czasie wojny napatrzy\u0107 si\u0119 potworno\u015bci takich jak ta w Paw\u0142okomie, gdzie zbrojny polski oddzia\u0142 partyzancki wymordowa\u0142 prawie 400 ukrai\u0144skich cywil\u00f3w. Chyba nale\u017ca\u0142 do Narodowych Si\u0142 Zbrojnych.
\nSiedzieli\u015bmy w tych samych ,,internatach” po 13 grudnia. By\u0142 dobrym kompanem. Tylko pami\u0119taj, m\u00f3wi\u0142 mrugaj\u0105c porozumiewawczo okiem, o tryzubie! Oni nie dali za wygran\u0105! Dla niego wojna wci\u0105\u017c trwa\u0142a, polsko-sowiecka, polsko-ukrai\u0144ska, bez r\u00f3\u017cnicy. Jak patrzy\u0142 na pomara\u0144czow\u0105 rewolucj\u0119? Zrobili j\u0105 mi\u0119dzy innymi dziedzice ukrai\u0144skich nacjonalist\u00f3w, tych od ,,tryzuba”, znaku Wolnej Ukrainy i jej dawnej Armii Powsta\u0144czej. Ani rewolucja, ani Paw\u0142okoma pewnie nie zrobi\u0142y na nim wra\u017cenia. Naturalnie, z\u0142o\u017cenie wie\u0144c\u00f3w, odegranie hymn\u00f3w, przem\u00f3wienia prezydent\u00f3w w takim miejscu to niema\u0142o, ale jeszcze nie wszystko. To symbole i polityka historyczna. Ciekawe, \u017ce prezydent Kaczy\u0144ski – oskar\u017cany o nacjonalizm – wykona\u0142 w Paw\u0142okomie gest w duchu pi\u0142sudczyka Jerzego Giedyoycia, kt\u00f3ry musia\u0142 dopiec naszym endekom od Romana Giertycha, a prezydent Juszczenko – oskar\u017cany o kunktatorstwo wobec Rosji – gest w duchu narodowych demokrat\u00f3w ukrai\u0144skich, czym dopiek\u0142 ukrai\u0144skim si\u0142om promoskiewskim. Ale za tymi gestami powinny teraz p\u00f3j\u015b\u0107 konkrety: uruchomienie uniwersytetu polsko-ukrai\u0144skiego w Lublinie, zabiegi, \u017ceby Ukrai\u0144cy mogli legalnie pracowa\u0107 w Polsce. Wojny ko\u0144cz\u0105 si\u0119 wtedy, kiedy nastaje prawdziwy pok\u00f3j. Prawdziwy pok\u00f3j jest wtedy, kiedy ma si\u0119 ochot\u0119 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 jecha\u0107 do kraju dawnych wrog\u00f3w. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pi\u0119kne \u015bpiewy, pi\u0119kna pogoda, mniej pi\u0119kni prezydenci Juszczenko i Kaczy\u0144ski. Ale godni. Mieszka\u0142em ponad dwadzie\u015bcia lat temu w Przemy\u015blu kr\u00f3tko i przelotnie. Od nikogo nic nie s\u0142ysza\u0142em o Paw\u0142okomie, ale czu\u0142em napi\u0119cie mi\u0119dzy Polakami a Ukrai\u0144cami. Pami\u0119tam, jak na lokalnym sejmiku Solidarno\u015bci starszy, ogorza\u0142y m\u0119\u017cczyzna, dzia\u0142acz z Lubaczowa, wo\u0142a\u0142: Tam gdzie si\u0119gaj\u0105 cerkwie, si\u0119ga w\u0142adza […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}