Prof. Jan Sowa, socjolog z UJ, w rozmowie z „GW” radzi, by podej\u015b\u0107 PiS od lewej strony. To jedyny jego zdaniem spos\u00f3b na odsuni\u0119cie partii Kaczy\u0144skiego od w\u0142adzy.
\n
\nBo energii politycznej i poparcia spo\u0142ecznego dodaje dzi\u015b rz\u0105dom PiS nie tyle bezradno\u015b\u0107 centroprawicowej opozycji, cho\u0107 te\u017c, ale „bieda i rozczarowanie rz\u0105dami ekonomicznego liberalizmu”.<\/p>\n
Sowa sugeruje, \u017ce w\u0142a\u015bciw\u0105 drog\u0105 dla Polski po 1989 r. by\u0142o stworzenie jakiego\u015b wariantu pa\u0144stwa opieku\u0144czego na wz\u00f3r socjaldemokracji skandynawskich. By\u0142 przeciwko temu op\u00f3r, bo ta droga kojarzy\u0142a si\u0119 z marksizmem, a nowe \u015brodowiska polityczne wy\u0142onione z Solidarno\u015bci i opozycji demokratycznej odrzuca\u0142y marksistowski „realny socjalizm”, w kt\u00f3rym wzrastali ich liderzy.<\/p>\n
Nale\u017c\u0119 do pokolenia Solidarno\u015bci i doskonale pami\u0119tam, \u017ce to sami robotnicy wychowani w realnym socjalizmie „nie chcieli Marksa”. Zgadzam si\u0119 jednak (bo te\u017c by\u0142em tego \u015bwiadkiem), \u017ce wielu z nich marzy\u0142o o samorz\u0105dowo-pracowniczym modelu jugos\u0142owia\u0144skim.<\/p>\n
Prawd\u0105 jest te\u017c, \u017ce ostatecznie postawiono na wolny rynek i demokracj\u0119 liberaln\u0105.<\/p>\n
Ne zgadzam si\u0119 natomiast, \u017ce by\u0142 to wyb\u00f3r fundamentalnie z\u0142y. Na „Jugos\u0142awi\u0119” Polski w latach 90. nie by\u0142o najmniejszego sensu przerabia\u0107. Nie zgadzam si\u0119 te\u017c, \u017ce zapominano przy tym o „ni\u017cszych klasach spo\u0142ecznych”, kt\u00f3re teraz z rozczarowania Polsk\u0105 „neoliberaln\u0105” zag\u0142osowa\u0142y masowo na prawicowy populizm pisowski. Sam Sowa przyznaje, \u017ce Tusk i Rostowski, a przed nimi Miller, Belka, Pawlak, odchodzili od wolnorynkowego dogmatyzmu.<\/p>\n
Tak czy inaczej prof. Sowa uwa\u017ca, \u017ce PiS nie b\u0119dzie w stanie zaspokoi\u0107 oczekiwa\u0144 swych ubo\u017cszych wyborc\u00f3w. Symbolem nadci\u0105gaj\u0105cej pora\u017cki jest dla Sowy wicepremier Mateusz Morawiecki, kt\u00f3ry „powtarza zdarte liberalne formu\u0142ki z lat 90.”.<\/p>\n
Stanowisko prof. Sowy pozwala lepiej pozna\u0107 my\u015blenie dzisiejszej lewicy akademickiej. Z jego opisem sytuacji mo\u017cna si\u0119 zgadza\u0107 lub nie, ale dobrze si\u0119 nad nim zastanowi\u0107.<\/p>\n
W warstwie lewicowej polityki praktycznej Sowa nie jest jednak w stanie zaproponowa\u0107 niewiele ponad dwa og\u00f3lniki. \u017be jest dla niej miejsce i \u017ce lewica powinna odbudowa\u0107 zaufanie do siebie w\u015br\u00f3d ni\u017cszych warstw spo\u0142ecznych. Tak aby kiedy\u015b odnalaz\u0142y sw\u0105 w\u0142asn\u0105 podmiotowo\u015b\u0107 w dzia\u0142aniu wy\u0142oni\u0142y w\u0142asn\u0105 reprezentacj\u0119 polityczn\u0105.<\/p>\n
I tu jest pies pogrzebany. Pierwszy k\u0142opot polega na tym, \u017ce na osi\u0105gni\u0119cie tych cel\u00f3w trzeba wiele czasu, co w praktyce oznacza, \u017ce na razie od lewa PiS zaj\u015b\u0107 si\u0119 nie da. Tymczasem PiS, nie napotykaj\u0105c znacz\u0105cego oporu politycznego, b\u0119dzie konsolidowa\u0142 w\u0142adz\u0119 i umacnia\u0142 sw\u00f3j centralistyczno-etatystyczny model pa\u0144stwa.<\/p>\n
Dzi\u0119ki temu b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 dalej ogranicza\u0107 prawa cz\u0142owieka i swobody obywatelskie. Pole do dzia\u0142ania b\u0119dzie si\u0119 kurczy\u0142o i dla opozycji parlamentarnej, i dla pozaparlamentarnej, od KOD (z kt\u00f3rego Sowa podkpiwa w stylu PiS) do partii Razem.<\/p>\n
Drugi k\u0142opot polega na tym, \u017ce Sowa nie m\u00f3wi, kto konkretnie i jak mia\u0142by na lewicy odbudowywa\u0107 jej wiarygodno\u015b\u0107 w elektoracie socjalnym? Nie m\u00f3wi, bo wie, \u017ce kogo\u015b takiego dzisiaj nie ma.<\/p>\n
W obecnej sytuacji tylko jaki\u015b rodzaj przymierza si\u0142 demokratycznych, zdolnego do wsp\u00f3lnego dzia\u0142ania (w tym do wystawienia wsp\u00f3lnych list wyborczych), ma szans\u0119 odsun\u0105\u0107 PiS od w\u0142adzy, o ile nast\u0119pne wybory parlamentarne i prezydenckie b\u0119d\u0105 wolne i uczciwe.<\/p>\n
Czy mu si\u0119 to uda i kiedy, to osobny temat, fundamentalnie wa\u017cny dla przysz\u0142o\u015bci Polski rozumianej szerzej ni\u017c pisowski projekt narodowo-prawicowej demokracji sterowanej przez PiS, wytworzone przez niego nowe elity w\u0142adzy i pieni\u0105dza oraz Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prof. Jan Sowa, socjolog z UJ, w rozmowie z „GW” radzi, by podej\u015b\u0107 PiS od lewej strony. To jedyny jego zdaniem spos\u00f3b na odsuni\u0119cie partii Kaczy\u0144skiego od w\u0142adzy.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4066"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4066"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4066\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4070,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4066\/revisions\/4070"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}