Po \u015bmierci patriarchy Aleksego godzinami ogl\u0105da\u0142em rosyjskie telewizje informacyjne. Wsz\u0119dzie \u017ca\u0142oba i pochwa\u0142y zmar\u0142ego. Kolejki do katafalku. Ludzie w ka\u017cdym wieku. M\u0119\u017cczyzna t\u0142umaczy do kamery: Nie trzeba by\u0107 wierz\u0105cym, by go \u017cegna\u0107. Epoka radziecka, 70 lat prze\u015bladowa\u0144 Cerkwi, przegra\u0142a z niespe\u0142na 20-letni\u0105 epok\u0105 Aleksego. Co my\u015bli cz\u0142owiek radziecki, bo przecie\u017c chyba jeszcze ca\u0142kiem nie wygin\u0105\u0142. Co my\u015bli, s\u0142uchaj\u0105c Putina i Miedwiediewa, wynosz\u0105cych pod niebiosa patriarch\u0119, kt\u00f3ry prze\u017cy\u0142 epok\u0119 Chruszczowa, kt\u00f3ry zwalcza\u0142 praows\u0142awie z bolszewick\u0105 determinacj\u0105.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n
Prawos\u0142awie mia\u0142o zemrze\u0107 w Rosji \u015bmierci\u0105 niby naturaln\u0105, a w istocie z ,,ma\u0142\u0105” pomoc\u0105 aparatu pa\u0144stwowego i partyjnego. Nic z tego. Po demonta\u017cu ZSRR wr\u00f3ci\u0142o z g\u0142\u0119bokich kulis na proscenium. Mo\u017ce bez triumfalizmu, ale pewnie. I to jest zas\u0142uga epoki Aleksego, powtarzaj\u0105 prezenterzy i komentatorzy, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 nie pami\u0119ta ju\u017c wojuj\u0105cego ateizmu ZSRR, a do cerkwi te\u017c chyba na codzie\u0144 nie chodzi. Jelcyn i Putin uwa\u017cali, \u017ce nar\u00f3d musi w co\u015b wierzy\u0107. Skoro nie w komunizm, to niech b\u0119dzie prawos\u0142awie. Taki by\u0142 i pozosta\u0142 model pa\u0144stwa rosyjskiego – musi by\u0107 jaka\u015b ideologia pa\u0144stwowa wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rej maj\u0105 si\u0119 jednoczy\u0107 masy.<\/p>\n
Nie jest to podej\u015bcie zachodnie. Na Zachodzie pa\u0144stwo oddziela si\u0119 od ideologii na ile to mo\u017cliwe. Ma by\u0107 politycznie i religijnie neutralne, pilnowa\u0107 przestrzegania prawa, w tym swob\u00f3d obywatelskich, i stwarza\u0107 warunki rozwoju wszelkich niesprzecznych z prawem inicjatyw. Aleksy nie tego oczekiwa\u0142 od nowej Rosji. Nalega\u0142 na Kreml, by tylko cztery religie – prawos\u0142awie, islam, judaizm i buddyzm – uzna\u0107 oficjalnie za tradycyjnie rosyjskie. Czy mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 pa\u0144stwo typu zachodniego, kt\u00f3re by w ten spos\u00f3b wyr\u00f3\u017cnia\u0142o t\u0119 czy inn\u0105 religi\u0119 kosztem innych? W Rosji na szar\u0105 list\u0119 mia\u0142y trafi\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0142aci\u0144ski, wsp\u00f3lnoty protestanckie typu baptyst\u00f3w i wszelkie sekty.<\/p>\n
Aleksy by\u0142 propa\u0144stwowcem, ale by\u0142 te\u017c rosyjskim nacjonalist\u0105 niech\u0119tnym Zachodowi, a za ,,pi\u0105t\u0105 kolumn\u0119” Zachodu w Rosji uwa\u017ca\u0142 w\u0142a\u015bnie katolicyzm i protestantyzm. Jaki Rosja mo\u017ce mie\u0107 po\u017cytek z kontaktu z zachodnim podej\u015bciem do \u017cycia? – Niewielki – zdaj\u0105 si\u0119 odpowiada\u0107 ci, kt\u00f3rzy w tych dniach tak ciep\u0142o m\u00f3wi\u0105 o zas\u0142ugach Aleksego. I zapewne tak to wygl\u0105da z perspektywy zar\u00f3wno lider\u00f3w, jak i zwyk\u0142ych obywateli obecnej Rosji. Nie m\u00f3wi\u0105 za to o tym, jak\u0105 cen\u0119 p\u0142aci Rosja za te sukcesy Aleksego.<\/p>\n
S\u0105dz\u0119, \u017ce t\u0105 cen\u0105 jest przede wszystkim arcykonserwatyzm kleru i wiernych, zamkni\u0119cie si\u0119 Cerkwi w sobie w prze\u015bwiadczeniu, \u017ce tak jest dobrze, \u017ce tego oczekuj\u0105 od prawos\u0142awia i przyw\u00f3dcy, i przys\u0142owiowe ,,babuszki”, kt\u00f3re sk\u0105din\u0105d dzielnie przechowa\u0142y wiar\u0119 w epoce radzieckiej, i m\u0142ode pokolenie, kt\u00f3re takiego prawos\u0142awia ma si\u0119 teraz obowi\u0105zkowo uczy\u0107 w szko\u0142ach. Bardzo za tym lobbowa\u0142 na Kremlu sam Aleksy, powtarzaj\u0105c, \u017ce taki kr\u00f3tki kurs wiary prawos\u0142awnej nie zaszkodzi uczniom nale\u017c\u0105cym do rosyjskich mniejszo\u015bci religijnych.To jest w\u0142a\u015bnie ta drobna r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy Zachodem a Rosj\u0105.<\/p>\n
Nie znam szczeg\u00f3\u0142\u00f3w tej planowanej (przy s\u0142abych i ma\u0142o skutecznych, bo post-komunistycznych protestach) przymusowej edukacji. Rosyjskie prawos\u0142awie wyda\u0142o wybitnych pisarzy i artyst\u00f3w, a tak\u017ce wielkich teolog\u00f3w i filozof\u00f3w, wyda\u0142o te\u017c tak odwa\u017cnych i otwartych na inne ni\u017c idee i \u015brodowiska ludzi, jak ojciec Mie\u0144. Gdyby o tym wszystkim m\u00f3wiono podczas lekcji, to nie by\u0142oby najgorzej. Ale to oznacza\u0142oby, \u017ce epoka Aleksego naprawd\u0119 si\u0119 sko\u0144czy\u0142a.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0
\n\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Po \u015bmierci patriarchy Aleksego godzinami ogl\u0105da\u0142em rosyjskie telewizje informacyjne. Wsz\u0119dzie \u017ca\u0142oba i pochwa\u0142y zmar\u0142ego. Kolejki do katafalku. Ludzie w ka\u017cdym wieku. M\u0119\u017cczyzna t\u0142umaczy do kamery: Nie trzeba by\u0107 wierz\u0105cym, by go \u017cegna\u0107. Epoka radziecka, 70 lat prze\u015bladowa\u0144 Cerkwi, przegra\u0142a z niespe\u0142na 20-letni\u0105 epok\u0105 Aleksego. Co my\u015bli cz\u0142owiek radziecki, bo przecie\u017c chyba jeszcze ca\u0142kiem nie wygin\u0105\u0142. […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/414"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=414"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/414\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=414"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=414"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=414"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}