W doskona\u0142ej biografii Jerzego Giedroycia pi\u00f3ra Magdaleny Grochowskiej dwie straszne my\u015bli. Pierwsza – Marii D\u0105browskiej, \u017ce zbrodnia pope\u0142niona na prezydencie Narutowiczu b\u0119dzie si\u0119 ,,okrutnie m\u015bci\u0107 w przysz\u0142o\u015bci” na Polsce. I zdanie autorki, \u017ce ,,Giedroyc stwierdzi\u0142, \u017ce do Polski – nawet wolnej – nigdy nie wr\u00f3ci, bo je\u015bli b\u0119dzie wolna, to b\u0119dzie endecka”.<\/p>\n
Wszystko si\u0119 we mnie buntuje przeciwko tym my\u015blom. D\u0105browska ka\u017ce popatrze\u0107 na nasze polskie pot\u0119pie\u0144cze swary, na nasze nieszcz\u0119\u015bcia narodowe przed 1939 i po 1989 jako\u015b radykalnie inaczej. Mo\u017ce ma racj\u0119? Mo\u017ce jest w tym co\u015b z Szekspira, z Makbeta. My\u015bmy wprawdzie kr\u00f3l\u00f3w historycznych nie mordowali, ale zabicie Narutowicza przez endeka Niewiadomskiego, to by\u0142 przecie\u017c rodzaj kr\u00f3lob\u00f3jstwa.<\/p>\n
U podstaw niepodleg\u0142o\u015bci leg\u0142a wi\u0119c zbrodnia najci\u0119\u017csza: zab\u00f3jstwo legalnie wybranej g\u0142owy pa\u0144stwa. Polak zabi\u0142 Polaka. A po tej zbrodni za\u0142o\u017cycielskiej mamy zamach majowy i fatalne faszyzuj\u0105ce lata 30. Dramat\u00f3w lat PRL przypomina\u0107 (jeszcze) chyba nie trzeba. Polacy Polakom zgotowali ten los: wojna domowa, stalinizm, masakry robotnik\u00f3w, pa\u0142owanie inteligencji, antysemityzm 1968 r., stan wojenny.<\/p>\n
Zamordowanie Narutowicza to by\u0142a zapowied\u017a tego, co nie opuszcza nas nawet dzi\u015b, 20 lat po trzeciej niepodleg\u0142o\u015bci: Polska p\u0119kni\u0119ta w p\u00f3\u0142, ta otwarta, liberalno-demokratyczna i ta zamkni\u0119ta, neoendecka. Przepa\u015b\u0107 nie do zasypania.<\/p>\n
Wi\u0119c Giedroyc te\u017c mia\u0142 racj\u0119? Czy Polska po 1989 r. jest endecka? Nie jestem pewien odpowiedzi.Chcia\u0142oby si\u0119 zaprzeczy\u0107, ale co zrobi\u0107 z faktami: na przyk\u0142ad z wci\u0105gni\u0119ciem Giertycha i jego ludzi do rz\u0105du PiS, z prezesem Farfa\u0142em w TVP, z katoendeck\u0105 propagand\u0105 radiomaryjn\u0105, z ,,ruchem prze\u0142omu” Nowaka. I to dzieje si\u0119 dzi\u015b, nie w Polsce lat 30.<\/p>\n
W tej samej ksi\u0105\u017cce prorocze s\u0142owa \u00f3wczesnego wielkiego autorytetu, dzia\u0142acza niepodleg\u0142o\u015bciowego, sybiraka, pisarza, podr\u00f3\u017cnika, Wac\u0142awa Sieroszewskiego. To jego reakcja na zamordowanie Narutowicza. ,,Morderca [malarz Niewiadomski] nie bra\u0142 nigdy udzia\u0142u w zamachach ani na Moskali, ani na Niemc\u00f3w, tych okrutnych gn\u0119bicieli Ojczyzny, ale podni\u00f3s\u0142 zbrodnicz\u0105 r\u0119k\u0119 na rodaka, Najwy\u017cszego Przedstawiciela Niepodleg\u0142ej Polski. Cechy powy\u017csze – uleg\u0142o\u015b\u0107 i potulno\u015b\u0107 wzgl\u0119dem rz\u0105d\u00f3w obcych i nikczemna zdradziecko\u015b\u0107 i krwawa napastliwo\u015b\u0107 na rodak\u00f3w by\u0142y i s\u0105 charakterystyczne dla ideologii narodowo-demokratycznej [,,endecji”]. Dop\u00f3ki ideologia ta nie zostanie zniszczona w narodzie Polskim, nie b\u0119dzie spokoju w naszej Ojczy\u017anie”.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie, byli zwolennicy endecji, kt\u00f3rzy walczyli o niepodleg\u0142o\u015b\u0107, nieraz bohatersko, przed 1918 i po 1939 r., byli te\u017c endecy, kt\u00f3rzy ratowali \u017byd\u00f3w, pozostaj\u0105c antysemitami. Jednak generalnie ta diagnoza sprzed prawie wieku niestety wisi nad nami jak fatum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W doskona\u0142ej biografii Jerzego Giedroycia pi\u00f3ra Magdaleny Grochowskiej dwie straszne my\u015bli. Pierwsza – Marii D\u0105browskiej, \u017ce zbrodnia pope\u0142niona na prezydencie Narutowiczu b\u0119dzie si\u0119 ,,okrutnie m\u015bci\u0107 w przysz\u0142o\u015bci” na Polsce. I zdanie autorki, \u017ce ,,Giedroyc stwierdzi\u0142, \u017ce do Polski – nawet wolnej – nigdy nie wr\u00f3ci, bo je\u015bli b\u0119dzie wolna, to b\u0119dzie endecka”. Wszystko si\u0119 we […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/504"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=504"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/504\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=504"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=504"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=504"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}