Nie ma si\u0119 co \u015bciga\u0107 z wyobra\u017ani\u0105 masow\u0105. Ludzie na murze berli\u0144skim to obrazy nie\u015bmiertelne. Nie przebij\u0105 ich nasze wybory 4 czerwca, ani victoria Mazowieckiegow Sejmie (a tym bardziej jego chwilowe zas\u0142abni\u0119cie na trybunie zneutralizowane \u017cartem o stanie polskiej gospodarki). Tylko obrazy z czas\u00f3w pierwszej Solidarno\u015bci – Wa\u0142\u0119sa na bramie Stoczni ton\u0105cej w kwiatach i udekorowanej portretem JPII czy wolny ,,sejm” Solidarno\u015bci w hali Olivii jesieni\u0105 1981 – maj\u0105 podobn\u0105 si\u0142\u0119.<\/p>\n
I jeszcze Havel na balkonie w Pradze, a pod nim morze g\u0142\u00f3w. W tym kontek\u015bcie trzeba doceni\u0107 gesty Niemc\u00f3w, takie jak zaproszenie Lecha Wa\u0142\u0119sy do ponownego ,,obalenia muru” w dzisiejsz\u0105 okr\u0105g\u0142\u0105 rocznic\u0119. Oznacza ono bowiem, \u017ce Niemcy ze swej strony nie chc\u0105 narzuca\u0107 swej, jak to si\u0119 teraz modnie m\u00f3wi, ,,narracji” o upadku bloku radzieckiego Polakom czy komukolwiek innemu. To chyba najm\u0105drzejsza ,,polityka historyczna”.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n
Jednak to sceny praskie jako\u015b bardziej zapami\u0119ta\u0142em ni\u017c berli\u0144skie. Mo\u017ce ze wzgl\u0119du na sympati\u0119 do czeskiej opozycji i bohemy, kt\u00f3rej Havel by\u0142 liderem, mo\u017ce ze wzgl\u0119du na poczucie wsp\u00f3lnej sprawy (m\u00f3wi\u0119 przede wszystkim o kontaktach KOR z Kart\u0105 77) i podobnego stylu \u017cycia i my\u015blenia. No i z powodu d\u0142ugu moralnego, jaki Polacy nigdy nie mieli wobec Niemc\u00f3w, a mieli wobec Czech\u00f3w po interwencji 1968 depcz\u0105cej marzenie o ,,socjalizmie z ludzk\u0105 twarz\u0105” (bo przecie\u017c ca\u0142kowity demonta\u017c tamego systemu wydawa\u0142 si\u0119 wielu snem wariata, a i nie wszyscy w opozycji sobie tego \u017cyczyli).<\/p>\n
Jednak wygra\u0142 ,,wariat”, to znaczy najmniej prawdopodobny scenariusz dalszego biegu wypadk\u00f3w. Cieszy\u0142em si\u0119 z rado\u015bci Niemc\u00f3w, nie odczuwaj\u0105c \u017cadnego wi\u0119kszego niepokoju przeczuwanym zjednoczeniem obu pa\u0144stw niemieckich. Ale i w Polsce i poza ni\u0105 nie brakowa\u0142o wtedy ludzi, kt\u00f3rzy lud\u017ami na murze byli do\u015b\u0107 przera\u017ceni. W Anglii i Francji, a i w ,,republice bo\u0144skiej”, odezwa\u0142y si\u0119 ponure wspomnienia lat pot\u0119gi i ekspansji III Rzeszy. Emocje s\u0105 cz\u0119sto paliwem polityki. Pokrywa si\u0119 je racjonalnym j\u0119zykiem, \u017ce stabilizacja jest warto\u015bci\u0105 bezcenn\u0105, co sk\u0105in\u0105d zwykle odpowiada prawdzie, przynajmniej z perspektywy ludzi w\u0142adzy, bo przecie\u017c maj\u0105 obowi\u0105zek chroni\u0107 swe pa\u0144stwa i obywateli przed chaosem.<\/p>\n
P\u0142onne by\u0142y te l\u0119ki i obawy. Cud nie cud, sterowno\u015bci ani nasza cz\u0119\u015b\u0107 Europy, ani Niemcy nie utraci\u0142y. A dzi\u015b mo\u017cna \u015bmia\u0142o og\u0142osi\u0107 sukces w tym sensie, \u017ce z obu stron Bramy Brandenburskiej kwitnie normalne \u017cycie – normalne, znaczy \u017ce nie pozbawione problem\u00f3w – a Polacy i Niemcy wyzwalaj\u0105 si\u0119 z mentalnej niewoli stereotyp\u00f3w na w\u0142asny temat. Znikni\u0119cie \u017celaznej kurtyny, scalenie Niemiec, otwarcie Europy na wsch\u00f3d, przede wszystkim ku Polsce, a dzi\u0119ki temu otwarcie szansy g\u0142\u0119bszej, nie tylko symboliczno-obrazkowej integracji kontynentu – to by\u0142a transakcja wi\u0105zana, cho\u0107 wida\u0107 to dopiero po latach. Niech wi\u0119c ludzie na murach trwaj\u0105 w \u017cyczliwej pami\u0119ci Europy.<\/p>\n
XXXX
\nJanek i inni – ale\u017c jaka to gra na wielu fortepianach? Mamy po prostu wsp\u00f3lnie z Francj\u0105 jeden, mo\u017ce dwa problemy – dop\u0142aty rolnicze i ide\u0119 ,,armii UE” (a ze swej strony jeszcze problem atomowy), to wystarczy na normalne bilateralne kontakty i uk\u0142ady, ale po co do tego dorabia\u0107 megalomani\u0119? pfg – Pawe\u0142, czy ja gdzie\u015b pisz\u0119, \u017ceby Polska zosta\u0142a klientem Niemiec? \u017bycz\u0119 jej, by zosta\u0142a pierwszym partnerem w ,,nowej” Unii. Uwa\u017cam, \u017ce bli\u017csza koszula cia\u0142u i nasze kluczowe interesy gospodarcze, polityczne i spo\u0142eczne \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z Niemcami, wi\u0119c zamiast si\u0119 rozprasza\u0107, powinni\u015bmy z tego wyci\u0105ga\u0107 wnioski na d\u0142ug\u0105 met\u0119 (ale oczywi\u015bcie nie kosztem idei europejskiej). Klient czy wasal to j\u0119zyk z minionej epoki, nigdy go nie u\u017cywam. Andrzej, Jurek z Pogodna (i J\u00f3zef – dzi\u0119ki) – nigdy te\u017c nie zachwyca\u0142em si\u0119 pos\u0142em Ziobr\u0105 (obaj mieszkamy w Krakowie, od lat jako dziennikarz obserwowa krytycznie rozw\u00f3j jego kariery; tylko w traumie po aferze Rywina, kiedy powsta\u0142a komisja, mog\u0142em si\u0119 \u0142udzi\u0107, \u017ce co\u015b zmienia si\u0119 na lepsze i Ziobro wyrasta z politycznych kr\u00f3tkich majtek – taki by\u0142 zreszt\u0105 nastr\u00f3j w moim politycznym \u015brodowisku, kt\u00f3re w cz\u0119\u015bci faktycznie widzia\u0142y (teraz wiemy, \u017ce mylnie) panaceum na ten Rywinowy kryzys w koalicji centroprawicy. Co do medi\u00f3w i w og\u00f3le roli dziennikarzy, kto czyta ten blog, \u0142atwo znajdzie nie jedn\u0105 uwag\u0119 krytyczn\u0105 na ten temat, ale fakt decyduj\u0105cy jest taki, \u017ce to jednak my, wyborcy, gotujemy sobie ten los i nie ma co przerzuca\u0107 odpowiedzialno\u015bci na ,,stan dziennikarski”. To \u0142atwizna zwlaniaj\u0105ca z my\u015blenia.<\/p>\n
PS. Temat strasburskiej wojny o krucyfiks nie schodzi z wokandy, wi\u0119c ostatecznie odnios\u0119 si\u0119 do niego na blogu w nadchodz\u0105cych dniach, bo tu akurat blog okazuje si\u0119 najbardziej ,,mobilny”.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nie ma si\u0119 co \u015bciga\u0107 z wyobra\u017ani\u0105 masow\u0105. Ludzie na murze berli\u0144skim to obrazy nie\u015bmiertelne. Nie przebij\u0105 ich nasze wybory 4 czerwca, ani victoria Mazowieckiegow Sejmie (a tym bardziej jego chwilowe zas\u0142abni\u0119cie na trybunie zneutralizowane \u017cartem o stanie polskiej gospodarki). Tylko obrazy z czas\u00f3w pierwszej Solidarno\u015bci – Wa\u0142\u0119sa na bramie Stoczni ton\u0105cej w kwiatach i […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/575"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=575"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/575\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=575"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=575"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=575"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}