Wed\u0142ug wst\u0119pnych danych, rz\u0105d Erdogana wygra\u0142 referendum ustrojowe, daj\u0105ce wi\u0119cej niezale\u017cno\u015bci trzeciej w\u0142adzy, a zmniejszaj\u0105ce rol\u0119 armii w pa\u0144stwie. Mam k\u0142opot, jak interpretowa\u0107 to wa\u017cne zdarzenie.<\/p>\n
Bo z jednej strony, wynik powinien cieszy\u0107, gdy\u017c zbli\u017ca Turcj\u0119 do demokracji liberalnych, w kt\u00f3rych niezale\u017cno\u015b\u0107 s\u0119dzi\u00f3w i armia w koszarach, pod cywiln\u0105 kontrol\u0105, to aksjomaty. Ale z drugiej strony, Erdogan jest, tak to nazwijmy, ,,emdekiem”, muzu\u0142ma\u0144skim demokrat\u0105, a jego partia nazywana jest ,,parti\u0105 chusty” , czyli forpoczt\u0105 islamizacji laickiej republiki tureckiej.<\/p>\n
Turcja interesuje mnie od lat. Wojny polsko-tureckie zapisa\u0142y si\u0119 znacz\u0105co w polskiej historii i kulturze. Wieszcz Adam zmar\u0142 w Stambule, organizuj\u0105c tam polskie wojsko do walki z zaborcami. Porta nigdy nie uzna\u0142a rozbior\u00f3w. Polska szlachta ubiera\u0142a si\u0119 i jada\u0142a po turecku. Podczas ostatniej wojny Turcja by\u0142a azylem dla wielu polskich uchod\u017ac\u00f3w, kt\u00f3rzy konspirowali w Stambule przeciwko Rzeszy Hitlera.<\/p>\n
Po wojnie Turcja stanowi\u0142a flank\u0119 Zachodu broni\u0105c\u0105 go przed blokiem radzieckim. Jeszcze ca\u0142kiem niedawno nie waha\u0142a si\u0119 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z Izraelem. By\u0142a w\u015bciekle nacjonalistyczna, ale elity mia\u0142y ambicje europejskie. Wesz\u0142a do Rady Europy ju\u017c u zarania, nikt wtedy nie zastanawia\u0142 si\u0119, czy ma do tego tytu\u0142, skoro tylko skrawek jej terytorium le\u017cy geograficznie w Europie.<\/p>\n
Kiedy by\u0142em w Turcji w pierwszych latach XXI wieku, p\u0119d do Europy by\u0142 powszechny – i w elitach, i w szerokim spo\u0142ecze\u0144stwie. ,,Emdecja” by\u0142a za cz\u0142onkostwem Turcji w UE. Na ulicach Stambu\u0142u i Ankary Turcja \u015bwiecka, liberalna, okcydentalna miesza\u0142a si\u0119 bez wi\u0119kszych problem\u00f3w z Turcj\u0105 religijn\u0105.<\/p>\n
Pod billboardami z \u015bmia\u0142ymi reklamami kobiecej bielizny spacerowa\u0142y kobiety w muzu\u0142ma\u0144skich chustach, a spogl\u0105da\u0142 na to z niezliczonych pomnik\u00f3w Ojciec Narodu, Attaturk. Nie mia\u0142em podczas tej wyprawy do Turcji wi\u0119kszych w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Polska ma racj\u0119, popieraj\u0105c przyj\u0119cie Turcji do Unii.<\/p>\n
Ale w Anatolii, na widok n\u0119dzy i nas\u0142uchawszy si\u0119 opowie\u015bci o traktowaniu kobiet na prowincji, tam gdzie reklam bielizny nie u\u015bwiadczysz, a mijane na drodze dziewczyny nie wygl\u0105daj\u0105 na r\u00f3wnie szcz\u0119\u015bliwe jak ich r\u00f3wie\u015bniczki w kawiarniach i dyskotekach metropolii, poczu\u0142em, \u017ce mo\u017ce si\u0119 myl\u0119. Bo przecie\u017c emdecja ten stan rzeczy nie tylko toleruje, ale wr\u0119cz wzmacnia, gdy\u017c ta tradycyjna prowincja to jej wyborczy matecznik.\u00a0\u00a0\u00a0
\nDzi\u015b waham si\u0119 jeszcze bardziej. Do czego ,,emdekom” pos\u0142u\u017c\u0105 ustrojowe zmiany, na kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie dostali przyzwolenie referendalne? Czy aby nie do przyspieszenia odg\u00f3rnej islamizacji? Pe\u0142zaj\u0105ca czy mi\u0119kka islamizacja pa\u0144stwa zredukuje europejskie szanse Turcji, dzi\u015b i tak bardzo s\u0142abe.<\/p>\n
Jaka b\u0119dzie reakcja Turcji \u015bwieckiej na taki scenariusz? Wewn\u0119trzne podzia\u0142y w spo\u0142ecze\u0144stwie s\u0105 coraz g\u0142\u0119bsze, armia i stare elity nie b\u0119d\u0105 si\u0119 biernie przygl\u0105da\u0142y demonta\u017cowi systemu opartego na rozdziale pa\u0144stwa od meczetu. A do tego dochodzi napi\u0119ta sytuacja w regionie, gdzie prozachodnia Turcja jest jednym z najwa\u017cniejszych stabilizator\u00f3w.<\/p>\n
Niech\u0119\u0107 lub niezdolno\u015b\u0107 Europy do powa\u017cnego potraktowania europejskich ambicji Turcji ma i ten skutek, \u017ce Ankara szuka na Bliskim Wschodzie nowych partner\u00f3w strategicznych, z regu\u0142y antyzachodnich. Mamy w Europie nowe powody, by martwi\u0107 si\u0119, co b\u0119dzie z Turcj\u0105.<\/p>\n
XXXX
\nW zwi\u0105zku z niekt\u00f3rymi wpisami pod poprzednim blogiem, przypominam zasad\u0119 moderacji, \u017ce grubia\u0144skie posty ad personam (nie chodzi tylko o autora)\u00a0 s\u0105 usuwane; jak zwykle dzi\u0119kuj\u0119 za wpisy merytoryczne, i jak zwykle tym samym komentuj\u0105cym, bo tak si\u0119 utar\u0142o, \u017ce ich wpisy, nawet je\u015bli polemiczne, s\u0105 merytoryczne; Torlin\u00a0– tak, tak, ja te\u017c ju\u017c ch\u0119tnie zmieni\u0142bym temat\u00a0– czyni\u0119 to dzi\u015b\u00a0– i w og\u00f3le przesta\u0142 pisa\u0107 o naszym ja\u0142owym politycznym szale\u0144stwie, lecz\u00a0 jednak ,,nie chcem, ale muszem” .Zosienka- serdecznie dzi\u0119kuj\u0119 za empati\u0119.\u00a0Ordynator – e tam,\u00a0sk\u0105d ta pisowska pewno\u015b\u0107, czym b\u0119d\u0119 a czym nie b\u0119d\u0119 pocieszony? \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0
\n\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n
d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wed\u0142ug wst\u0119pnych danych, rz\u0105d Erdogana wygra\u0142 referendum ustrojowe, daj\u0105ce wi\u0119cej niezale\u017cno\u015bci trzeciej w\u0142adzy, a zmniejszaj\u0105ce rol\u0119 armii w pa\u0144stwie. Mam k\u0142opot, jak interpretowa\u0107 to wa\u017cne zdarzenie. Bo z jednej strony, wynik powinien cieszy\u0107, gdy\u017c zbli\u017ca Turcj\u0119 do demokracji liberalnych, w kt\u00f3rych niezale\u017cno\u015b\u0107 s\u0119dzi\u00f3w i armia w koszarach, pod cywiln\u0105 kontrol\u0105, to aksjomaty. Ale z drugiej […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/708"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=708"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/708\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=708"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=708"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=708"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}