Pose\u0142 Godson b\u0119dzie za rok rozliczany ze swej pracy jako parlamentarzysta. Na razie znalaz\u0142 si\u0119 w centrum uwagi jako pierwszy czarnosk\u00f3ry w historii Sejmu. Czy zwracanie uwagi na czyjkolwiek kolor sk\u00f3ry jest rasizmem?<\/p>\n
Nie jest. Jest zwr\u00f3ceniem uwagi na wydarzenie, kt\u00f3rego nie spos\u00f3b opisa\u0107 jako wyj\u0105tkowe bez wzmianki o kolorze sk\u00f3ry. Nie wystarczy\u0142oby napisa\u0107, \u017ce to Nigeryjczyk, bo nie wszyscy mieszka\u0144cy Nigerii s\u0105 czarnosk\u00f3rymi. Rasizm polega na prze\u015bwiadczeniu, \u017ce kto\u015b jest gorszy, bo nale\u017cy do innej rasy. Rasist\u0105 jest bia\u0142y, kt\u00f3ry pi\u0119tnuje czarnego tylko dlatego, \u017ce jest czarny, tak samo jak jest nim czarny, kt\u00f3ry pi\u0119tnuje bia\u0142ego tylko dlatego, \u017ce jest bia\u0142y.<\/p>\n
W zasadzie powinni\u015bmy by\u0107 \u015blepi na kolor sk\u00f3ry. Ale bywaj\u0105 sytuacje, \u017ce kolor sk\u00f3ry jest informacj\u0105 potrzebn\u0105 do lepszego zrozumienia jakiego\u015b zdarzenia. W relacji o inspirowanym rasizmem napadzie na czarnego by\u0142oby absurdem pomini\u0119cie koloru jego sk\u00f3ry. Natomiast podtekst rasistowski ma informacja, \u017ce sprawc\u0105 jakiego\u015b przest\u0119pstwa jest na przyk\u0142ad Rom, chyba \u017ce zn\u00f3w bez tej informacji nie da si\u0119 zrozumie\u0107 relacjonowanego zdarzenia z jego udzia\u0142em.<\/p>\n
Czy czarnosk\u00f3rzy mog\u0105 si\u0119 czu\u0107 obra\u017ceni, je\u015bli nazywa si\u0119 ich ,,Murzynami”, co w Polsce jest bardzo cz\u0119ste. Sam by\u0142em \u015bwiadkiem podczas dyskusji publicznej, jak czarnosk\u00f3ry jej uczestnik \u017c\u0105da\u0142, by Polacy przestali tego s\u0142owa u\u017cywa\u0107, bo odbiera je jako przejaw rasizmu.<\/p>\n
Mam tu k\u0142opot. Z jednej strony jako filolog z wykszta\u0142cenia wiem, \u017ce s\u0142owo to wywodzi si\u0119 najprawdopodobniej od ,,Maura”, wi\u0119c jest w istocie opisowe, wskazuje w\u0142a\u015bnie na kolor sk\u00f3ry, ale nie \u015bwiadomie obra\u017aliwe. Z drugiej strony, wiem tak\u017ce, \u017ce ,,Murzyn” pojawia si\u0119 w polszczy\u017anie r\u00f3wnie\u017c w kontekstach negatywnych. Dzi\u015b coraz cz\u0119\u015bciej pos\u0142ugujemy si\u0119 s\u0142owem ,,czarnosk\u00f3ry”, czasem ,,czarni”, co jest kalk\u0105 z angielskiego. Problemu to nie rozwi\u0105zuje, bo dalej uwaga skupia si\u0119, a jak\u017ce, na kolorze sk\u00f3ry, tyle \u017ce teraz odczuwa si\u0119 to okre\u015blenie jako bardziej neutralne ni\u017c ,,Murzyn”. To mo\u017ce niech tak zostanie.<\/p>\n
No tak, ale co wtedy z ,,Murzynkiem Bambo”, co czarn\u0105 ma sk\u00f3r\u0119 i w Afryce mieszka, ten nasz ulubiony kole\u017cka? W po\u0142owie lat 80 zaprzyja\u017aniony Amerykanin wytkn\u0105\u0142 mi, \u017ce to wierszyk rasistowski i powinni\u015bmy si\u0119 go wstydzi\u0107, a nie wci\u0105\u017c transmitowa\u0107 z pokolenia na pokolenie.\u00a0 Po\u0142o\u017cy\u0142em uszy po sobie, ale nie do ko\u0144ca. No bo przecie\u017c nie b\u0119dziemy Tuwima przerabia\u0107.<\/p>\n
Ostatecznie regu\u0142a wydaje mi si\u0119 taka: liczy si\u0119 intencja i kontekst. To one decyduj\u0105, czy s\u0142owo jest czy nie u\u017cyte rasistowsko. Je\u015bli jest, wstyd i ha\u0144ba. I\u00a0\u017ce okre\u015blenia celowo poni\u017caj\u0105ce jakikolwiek nar\u00f3d, ras\u0119, wiar\u0119 (lub niewiar\u0119)\u00a0czy orientacj\u0119 seksualn\u0105 lub w og\u00f3le Bogu ducha winnego cz\u0142owieka nie powinny mie\u0107 miejsca w cywilizowanym dyskursie publicznym.
\n\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pose\u0142 Godson b\u0119dzie za rok rozliczany ze swej pracy jako parlamentarzysta. Na razie znalaz\u0142 si\u0119 w centrum uwagi jako pierwszy czarnosk\u00f3ry w historii Sejmu. Czy zwracanie uwagi na czyjkolwiek kolor sk\u00f3ry jest rasizmem? Nie jest. Jest zwr\u00f3ceniem uwagi na wydarzenie, kt\u00f3rego nie spos\u00f3b opisa\u0107 jako wyj\u0105tkowe bez wzmianki o kolorze sk\u00f3ry. Nie wystarczy\u0142oby napisa\u0107, \u017ce […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/743"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=743"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/743\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}