Mamy problem w stosunkach polsko-litewskich. Chodzi o nowelizacj\u0119 litewskiej ustawy o\u015bwiatowej. Mo\u017ce ona w praktyce zaszkodzi\u0107 nie tylko relacjom mi\u0119dzypa\u0144stwowym, lecz tak\u017ce prawom polskiej mniejszo\u015bci w Republice Litewskiej. Krytyka tej ustawy przez stron\u0119 polsk\u0105 trafia mi do przekonania. Zreszt\u0105 s\u0105 i Litwini, w Litwie, nie w Pu\u0144sku, kt\u00f3rzy te\u017c przyznaj\u0105 racj\u0119 polskim krytykom. T\u0142umacz\u0105 swoje w\u0142adze tym, \u017ce ulegaj\u0105 one m\u0142odemu litewskiemu nacjonalizmowi.<\/p>\n
Mo\u017ce ulegaj\u0105, a mo\u017ce nie ulegaj\u0105, tylko same go rozniecaj\u0105 lub wspieraj\u0105. Jednak jeden argument strony litewskiej wydaje si\u0119 racjonalny. Ten, \u017ceby uczy\u0107 historii i geografii w szko\u0142ach polskoj\u0119zycznych po litewsku, bo obywatel Litwy nie mo\u017ce nie zna\u0107 litewskiego nazewnictwa geograficznego i litewskiej narracji historycznej. Pozna\u0107 j\u0105 nie znaczy przyja\u0107 za w\u0142asn\u0105. Ale warto zna\u0107 litewski punkt widzenia na histori\u0119 kraju, zw\u0142aszcza je\u015bli jest si\u0119 jego obywatelem.<\/p>\n
D\u0105\u017cenie do jednej matury zdawanej po litewsku jest du\u017co bardziej dyskusyjne. Podobnie pozornie bezdyskusyjne oczekiwanie, \u017ce wszyscy obywatele litewscy powinni m\u00f3wi\u0107 po litewsku. Powinni by\u0107 dobrymi obywatelami, niekoniecznie m\u00f3wi\u0105cymi j\u0119zykiem pa\u0144stwowym.<\/p>\n
W USA \u017cyj\u0105 na przyk\u0142ad miliony ludzi m\u00f3wi\u0105cych po hiszpa\u0144sku, a po angielsku s\u0142abo. Na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 to mo\u017ce by\u0107 problem, przyznajmy, jednak w przypadku Litwy mamy do czynienia z spadkiem po systemie radzieckim, kiedy j\u0119zykiem pa\u0144stwowym by\u0142 rosyjski. Wielu \u017cyj\u0105cych Polak\u00f3w litewskich ju\u017c si\u0119 litewskiego nie nauczy. To jest zreszt\u0105 problem tak\u017ce Rosjan pozosta\u0142ych w Estonii czy \u0141otwie po rozpadzie imperium.<\/p>\n
M\u0142odzie\u017cy oczywi\u015bcie to nie dotyczy. Jasne, \u017ce lepiej by by\u0142o, gdyby w mowie i pi\u015bmie w\u0142adali biegle litewskim, je\u015bli chc\u0105 dalej \u017cy\u0107 w Litwie – pisz\u0119 ,,w” Litwie, bo forma ,,na” Litwie, cho\u0107 poprawna i powszechna, wyra\u017ca w moim odczuciu pewien wy\u017cszo\u015bciowy stosunek do obecnego pa\u0144stwa litewskiego. Ale skoro m\u0142odzie\u017c litewska w Polsce mo\u017ce zdawa\u0107 matur\u0119 po litewsku, to czemu nie polska w Litwie po polsku? Tylko dlatego, \u017ce jest jej wi\u0119cej ni\u017c m\u0142odzie\u017cy litewskiej w Polsce? Argument statystyczny wydaje mi si\u0119 czysto nacjonalistyczny.<\/p>\n
I tu jest sedno problemu. Jeste\u015bmy z Litw\u0105 w tym samym systemie prawnym Unii Europejskiej. Gwarantuje on mniejszo\u015bciom liczne i s\u0142uszne prawa. W Polsce prawa Litwin\u00f3w s\u0105 chronione, oczekujemy tu symetrii po stronie litewskiej.<\/p>\n
Oczekujemy od lat, z marnym skutkiem. Dzi\u015b prezes Kaczy\u0144ski zapowiada, \u017ce PiS z\u0142o\u017cy w sejmie projekt uchwa\u0142y w sprawie litewskiej nowelizacji o\u015bwiatowej. Przy okazji szuka winy Tuska za obecne k\u0142opoty na linii Warszawa-Wilno. Kaczy\u0144ski sprawia wra\u017cenie, jakby uwa\u017ca\u0142, \u017ce nikt w Polsce niczego nie pami\u0119ta d\u0142u\u017cej ni\u017c 24 godziny.<\/p>\n
Tymczasem to nie tylko rz\u0105d Tuska ma k\u0142opot z polityk\u0105 Litwy wzgl\u0119dem polskiej mniejszo\u015bci. Mia\u0142y j\u0105 i wcze\u015bniejsze demokratyczne polskie rz\u0105dy. Dochodzi\u0142o na tym tle nawet do politycznych ,,zajazd\u00f3w” w Litwie z udzia\u0142em naszych polityk\u00f3w i dzia\u0142aczy. Ta metoda te\u017c nic nie da\u0142a, podobnie jak polityczne eskapady do\u00a0Bia\u0142orusi w obronie praw tamtejszych Polak\u00f3w. Nacjonalizmu nie da si\u0119 zwalczy\u0107 nacjonalizmem.\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n
XXXX
\nKibole
\nff-ale\u017c felieton Kaczy\u0144skiego w Polityce to \u017cart! Nigdy bym nie pomy\u015bla\u0142, \u017ce czytelnik Polityki tego od razu nie skapuje. Adam2222, murator – ja o kibolach, Panowie o politykach, typowa polska pseudorozmowa. Kartka z podr\u00f3\u017cy – tak, autorytaryzm mamy w genach, ale inni w Europie te\u017c mieli, i jako\u015b lepiej sobie radz\u0105 (cho\u0107by Niemcy, a nawet Anglicy). Masow\u0105 socjopsychologi\u0105 mo\u017cna wszystko wyt\u0142umaczy\u0107, ale nie powinno si\u0119 wszystkiego usprawiedliwia\u0107. Nie uwa\u017cam te\u017c za ja\u0142owe rozwa\u017ca\u0144 o wp\u0142ywie instytucji i rodziny na m\u0142odych ludzi, zw\u0142aszcza rodziny. Sceptyk, telemach, rysberlin\u00a0– por\u00f3wnuj\u0105c polskich kierowc\u00f3w z tymi z tzw. Trzeciego \u015bwiata, mam na my\u015bli, \u017ce je\u017adzi si\u0119 bez zasad albo agresywnie je \u0142amie, np. wymijaniem z prawej strony, czego zazna\u0142em dwukrotnie tylko podczas jednej podr\u00f3\u017cy z Krakowa do Warszawy w zesz\u0142ym tygodniu. Starszy58 – no mo\u017ce tak, ale jak s\u0142ysz\u0119 te wi\u0105chy i w centrum stolicy, i pod sklepem gminnym, jak widz\u0119 to chamstwo, to jako\u015b przechodzi mi ochota na dzielenie w\u0142osa na czworo. Dziadek Ignacy – nie chodzi o etaty kapelan\u00f3w sportowych, ale \u017ceby ksi\u0119\u017ca w parafiach m\u00f3wili o tym problemie do rodzic\u00f3w i m\u0142odzie\u017cy. To nic nie kosztuje. Rafa\u0142, marlena, Pak (nie chodzi mi o to, by kibole chodzili na koncerty, tylko o to, by spo\u0142ecze\u0144stwo jak najmniej ich produkowa\u0142o, a do tego trzeba d\u0142ugiej i przemy\u015blanej pracy i wsp\u00f3\u0142pracy spo\u0142ecznej), emeryt35, schodydonieba, Liza, yari (ale zob. PAK i MW) – dzi\u0119ki za wpisy; Torlin, Jacobsky, mw\u00a0– ciekawa wymiana zda\u0144.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mamy problem w stosunkach polsko-litewskich. Chodzi o nowelizacj\u0119 litewskiej ustawy o\u015bwiatowej. Mo\u017ce ona w praktyce zaszkodzi\u0107 nie tylko relacjom mi\u0119dzypa\u0144stwowym, lecz tak\u017ce prawom polskiej mniejszo\u015bci w Republice Litewskiej. Krytyka tej ustawy przez stron\u0119 polsk\u0105 trafia mi do przekonania. Zreszt\u0105 s\u0105 i Litwini, w Litwie, nie w Pu\u0144sku, kt\u00f3rzy te\u017c przyznaj\u0105 racj\u0119 polskim krytykom. T\u0142umacz\u0105 swoje […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/795"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=795"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/795\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":798,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/795\/revisions\/798"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=795"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=795"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=795"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}