W Hiszpanii dzia\u0142aczom na rzecz niepodleg\u0142o\u015bci Katalonii wymierzono surowe, wieloletnie kary wi\u0119zienia za organizacj\u0119 referendum w tej sprawie w 2017 r. Uznano je za sprzeczne z konstytucj\u0105, gwarantuj\u0105c\u0105 integralno\u015b\u0107 terytorium pa\u0144stwa hiszpa\u0144skiego. Jego organizator\u00f3w za\u015b – za rokoszan i malwersant\u00f3w funduszy publicznych.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
No tak, ale trzech z nich zdoby\u0142o mandat eurodeputowanego w ostatnich wyborach. Dw\u00f3ch przebywa na emigracji politycznej, jeden w wi\u0119zieniu. Europejski Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci orzek\u0142, \u017ce w\u0142adze hiszpa\u0144skie powinny mu umo\u017cliwi\u0107 z\u0142o\u017cenie \u015blubowania w Parlamencie Europejskim, czyli obj\u0119cie mandatu, bo wyrok dosta\u0142 ju\u017c po wyborach. Sam Parlament Europejski uwa\u017ca wybranych katalo\u0144skich niepodleg\u0142o\u015bciowc\u00f3w za przedstawicieli swych wyborc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W Katalonii niepodleg\u0142o\u015bciowc\u00f3w uznano za pierwszych wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych w kraju cz\u0142onkowskim Unii Europejskiej. Zorganizowano masowe demonstracje na rzecz ich uwolnienia, na razie bezskuteczne. W \u015brodowisku Komisji Europejskiej reakcje na kryzys katalo\u0144ski s\u0105 unikowe, bardziej demokratyczne podej\u015bcie odnotowujemy w Parlamencie Europejskim, reprezentuj\u0105cym obywateli UE.<\/p>\n\n\n\n
W Szkocji trzy lata wcze\u015bniej, w 2014 r., przeprowadzono referendum niepodleg\u0142o\u015bciowe za wiedz\u0105 i zgod\u0105 rz\u0105du Zjednoczonego Kr\u00f3lestwa z siedzib\u0105 w Londynie. Niepodleg\u0142o\u015bciowcy przegrali. Dzi\u015b, w kontek\u015bcie brexitu, sytuacja si\u0119 zmieni\u0142a i gdyby dosz\u0142o do kolejnego referendum, wszystko mog\u0142oby si\u0119 zdarzy\u0107, bo spo\u0142ecze\u0144stwo jest podzielone mniej wi\u0119cej p\u00f3\u0142 na p\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Premier Johnson m\u00f3wi „nie” ewentualnej powt\u00f3rce, lecz drogi polityczne Edynburga i Londynu tak bardzo rozesz\u0142y si\u0119 wskutek brexitu (w Szkocji wi\u0119kszo\u015b\u0107 g\u0142osowa\u0142a przeciwko), \u017ce obecny twardy kurs brytyjskiego jest obarczony du\u017cym ryzykiem ostatecznej pora\u017cki, bo raczej wzmacnia szkockich lewicowych narodowc\u00f3w, dzi\u015b najwi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0119 polityczn\u0105 w Szkocji.<\/p>\n\n\n\n
Czemu to, co by\u0142o mo\u017cliwe w Szkocji, jest niemo\u017cliwe w Katalonii? Oba kraje o d\u0142ugiej i bogatej historii przesta\u0142y by\u0107 niezale\u017cnymi bytami mniej wi\u0119cej 300 lat temu. Szkocja zawar\u0142a uni\u0119 z Angli\u0105 w 1707 r., Katalonia utraci\u0142a samodzielno\u015b\u0107 w 1714 r., bo postawi\u0142a na przegrany sojusz podczas hiszpa\u0144skiej wojny sukcesyjnej. 300 lat funkcjonowania w jednym systemie pa\u0144stwowym to du\u017co czy ma\u0142o? Po takim okresie wolno czy ju\u017c nie wolno \u017c\u0105da\u0107 prawa do referendum niepodleg\u0142o\u015bciowego?<\/p>\n\n\n\n
Masowy udzia\u0142 Szkot\u00f3w i Katalo\u0144czyk\u00f3w w referendach dowodzi, \u017ce sprawa jest dla nich \u017cywa. Czy mo\u017cna odmawia\u0107 samego referendum w tej sprawie? Brytania uzna\u0142a, \u017ce nie mo\u017cna, i dobrze na tym wysz\u0142a, bo wynik by\u0142 po my\u015bli Londynu i dopiero brexit, odbierany jako sprzeczny z interesami Szkocji, sytuacj\u0119 zdestabilizowa\u0142, stawiaj\u0105c spraw\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci ponownie na politycznej wokandzie.<\/p>\n\n\n\n
Madryt uzna\u0142 przeciwnie: \u017ce nawet g\u0142osowanie, czy mieszka\u0144cy Katalonii chc\u0105 rozwodu z pa\u0144stwem hiszpa\u0144skim (ale nie z Hiszpanami i kultur\u0105 hiszpa\u0144sk\u0105), jest zbrodni\u0105 stanu, a c\u00f3\u017c dopiero jednostronne og\u0142oszenie niepodleg\u0142o\u015bci na podstawie wyniku takiego referendum. To jest pytanie wa\u017cne dla przysz\u0142o\u015bci Unii, nie tylko Hiszpanii, Katalonii, Szkocji.<\/p>\n\n\n\n
Czym Unia chce by\u0107? Zwi\u0105zkiem pa\u0144stw narodowych, kt\u00f3re nie \u017cycz\u0105 sobie interwencji w swoje wewn\u0119trzne ustrojowe sprawy, nawet je\u015bli dotycz\u0105 zasad i warto\u015bci, kt\u00f3re dobrowolnie zgodzi\u0142y si\u0119 respektowa\u0107, czy wsp\u00f3lnot\u0105 demokracji obywatelskich, gotowych takie interwencje akceptowa\u0107 w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce s\u0105 tak\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105?<\/p>\n\n\n\n
Tymczasem Donald Tusk jako szef Rady Europejskiej odm\u00f3wi\u0142 politycznej interwencji w sprawie kryzysu katalo\u0144skiego, odrzucaj\u0105c pro\u015bb\u0119 o mediacj\u0119 mi\u0119dzy Barcelon\u0105 a Madrytem, z\u0142o\u017con\u0105 mu przez \u00f3wczesnego szefa autonomii, a dzi\u015b uchod\u017ac\u0119 politycznego Carlesa Puigdemonta. Tusk uzna\u0142 wi\u0119c Uni\u0119 raczej za zwi\u0105zek pa\u0144stw narodowych, a niepodleg\u0142o\u015bciowc\u00f3w za cz\u0119\u015b\u0107 problemu.<\/p>\n\n\n\n
Spraw\u0119 Katalonii jej przeciwnicy przedstawiaj\u0105 jako spisek narwanych radyka\u0142\u00f3w wspomaganych przez trolle Putina, kt\u00f3re popieraj\u0105 separatyst\u00f3w, autonomist\u00f3w, niepodleg\u0142o\u015bciowc\u00f3w wsz\u0119dzie, tylko nie u siebie, by rozbija\u0107 Uni\u0119. I to mo\u017ce by\u0107 prawda i punkt dla krytyk\u00f3w. Ale trudno t\u0105 rosyjsk\u0105 dywersj\u0105 i innymi b\u0142\u0119dami katalo\u0144skich niepodleg\u0142o\u015bciowc\u00f3w usprawiedliwia\u0107 takie upraszczanie sprawy. Przecie\u017c Unia Europejska to tak\u017ce, a mo\u017ce przede wszystkim unia i wsp\u00f3\u0142praca region\u00f3w, a poprzez ni\u0105 zwyk\u0142ych obywateli. Szkoci to dostrzegaj\u0105, Katalo\u0144czycy to dostrzegaj\u0105, mo\u017ce dostrze\u017ce i Bruksela.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Spraw\u0119 Katalonii jej przeciwnicy przedstawiaj\u0105 jako spisek narwanych radyka\u0142\u00f3w wspomaganych przez trolle Putina.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9770,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9763"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9763"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9763\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9771,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/9763\/revisions\/9771"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9770"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szostkiewicz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}