To ju\u017c osiemnasta Kwartesencja, festiwal za\u0142o\u017cony przez Royal String Quartet. W normalnych czasach \u015bwi\u0119towano by „pe\u0142noletno\u015b\u0107”, ale mamy czas wojny.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
„In tempore belli<\/em>” napisa\u0142 George Crumb na partyturze Czarnych anio\u0142\u00f3w<\/em>. Dzie\u0142o to powsta\u0142o bowiem podczas wojny w Wietnamie i ona jest obecna w tej muzyce jako inspiracja, nie dos\u0142ownie, lecz przez aluzje. Amplifikacja kwartetu smyczkowego, oryginalne pomys\u0142y artykulacyjne, u\u017cycie kieliszk\u00f3w nape\u0142nionych wod\u0105 i gong\u00f3w – wszystko to generuje atmosfer\u0119 sennego koszmaru. Cytaty ze \u015amierci i dziewczyny<\/em>, a tak\u017ce z sekwencji Dies irae<\/em>, m\u00f3wi\u0105 same za siebie, uzupe\u0142nia je \u017ca\u0142obny motyw \u015bredniowiecznej pawany (granej na instrumentach trzymanych „do g\u00f3ry nogami”), a sam tytu\u0142 jest nawi\u0105zaniem nie tylko do diab\u0142\u00f3w, anio\u0142\u00f3w \u015bmierci, ale i do \u015bmig\u0142owc\u00f3w u\u017cywanych na wietnamskim froncie. To owe \u015bmig\u0142owce s\u0105 r\u00f3wnie\u017c owymi „elektrycznymi insektami”, kt\u00f3rych wielki nalot mamy ju\u017c na pocz\u0105tku utworu. Jest te\u017c w tym dziele du\u017co innych „diabelskich” aluzji, jak trytony (zwane w \u015bredniowieczu diabolus in musica<\/em>) czy „diabelskie tryle”. No i troch\u0119 numerologii w r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach – dominuje liczba 13 (na partyturze widnieje te\u017c data „pi\u0105tek trzynastego, marzec 1970”).<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce jest w tym co\u015b ze sztuki naiwnej, ale to prawdziwe arcydzie\u0142o, robi wielkie wra\u017cenie, David Harrington s\u0142ysz\u0105c ten utw\u00f3r postanowi\u0142 za\u0142o\u017cy\u0107 kwartet, by go gra\u0107; David Bowie te\u017c by\u0142 nim zafascynowany. U nas nie tak cz\u0119sto mo\u017cna je us\u0142ysze\u0107 na \u017cywo (cho\u0107 w ostatnich latach popularyzowa\u0142 je r\u00f3wnie\u017c Lutos\u0142awski Quartet), wi\u0119c warto by\u0142o przyj\u015b\u0107 do Studia im. Lutos\u0142awskiego i przekona\u0107 si\u0119, \u017ce w istocie to muzyka na dzisiejszy, wojenny czas. Trwa ponad 20 minut, ale przebieg\u0142y one b\u0142yskawicznie, a\u017c si\u0119 zdziwi\u0142am, \u017ce ju\u017c koniec.<\/p>\n\n\n\n Do drugiego punktu programu, Kwintetu C-dur<\/em> Schuberta, jednego z ostatnich dzie\u0142 kompozytora, uko\u0144czonego na dwa miesi\u0105ce przed \u015bmierci\u0105, kwartet doprosi\u0142 Zoltana Almashiego, kt\u00f3ry jest kompozytorem i wiolonczelist\u0105 ze Lwowa, tak samo jak jego profesor w obu dziedzinach Jurij \u0141aniuk. Jego utwory s\u0105 wykonywane w Polsce; ju\u017c w najbli\u017csz\u0105 niedziel\u0119 na koncercie kameralnym w ramach festiwalu Sinfonia Varsovia Swojemu Miastu b\u0119dzie mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 jego kr\u00f3tki Duet nr 1<\/em> na dwoje skrzypiec. Dzi\u015b wyst\u0105pi\u0142 tylko jako drugi wiolonczelista (niestety ma instrument o wiele s\u0142abszy ni\u017c muzycy kwartetu, wi\u0119c chwilami bywa\u0142 niezbyt s\u0142yszalny). Kwintet<\/em> – r\u00f3wnie\u017c dzie\u0142o wielkie i r\u00f3wnie\u017c m\u00f3wi\u0105ce o \u017cyciu i \u015bmierci. Niesamowicie p\u0142yn\u0105ce Adagio<\/em> ma charakter \u017ca\u0142obny, podobnie trio ze Scherza<\/em>. Niespodziewane dysonanse – ju\u017c drugi akord utworu \u0142apie za gard\u0142o, a i fina\u0142, pocz\u0105tkowo pozornie lekki i wiede\u0144ski w charakterze, migruje p\u00f3\u017aniej w bardziej mroczne strony, a\u017c do dosy\u0107 niepokoj\u0105cego zako\u0144czenia. Powiem szczerze, \u017ce co do intonacji s\u0142ysza\u0142am lepsze wykonania tego utworu, ale emocje g\u00f3rowa\u0142y. A na oklaski oczywi\u015bcie pojawi\u0142a si\u0119 flaga Ukrainy.<\/p>\n\n\n\n Jutro sam kwartet, i tylko Szymanowski. W tym w\u0142asne opracowanie Pie\u015bni kurpiowskich<\/em> – bardzo jestem ciekawa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" To ju\u017c osiemnasta Kwartesencja, festiwal za\u0142o\u017cony przez Royal String Quartet. W normalnych czasach \u015bwi\u0119towano by „pe\u0142noletno\u015b\u0107”, ale mamy czas wojny.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10170"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10170"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10171,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10170\/revisions\/10171"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}