Dzisiejsze dwa recitale pianistyczne r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 chyba wszystkim, poza tym, \u017ce na obu wygaszone zosta\u0142y \u015bwiat\u0142a nad publiczno\u015bci\u0105. No i jeszcze, \u017ce w obu programach pojawi\u0142y si\u0119 utwory Chopina.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n
Nie s\u0142ysza\u0142am wcze\u015bniej Alima Beisembayeva. Ten 24-letni pianista (na oko z daleka wygl\u0105da bardziej statecznie), urodzony w Kazachstanie, mieszkaj\u0105cy w Wielkiej Brytanii, gdzie studiowa\u0142, w zesz\u0142ym roku wygra\u0142 konkurs w Leeds. Koledzy, m.in Romek z NY, m\u00f3wili mi o jego udanym wyst\u0119pie w Dusznikach, na kt\u00f3rym gra\u0142 zupe\u0142nie inny program, m.in. wszystkie preludia Chopina (dzi\u015b na bis zagra\u0142 Preludium As-dur<\/em>). Na tym koncercie mnie te\u017c si\u0119 spodoba\u0142. Wdzi\u0119czna mu jestem za wymian\u0119 sonaty Haydna na Sonat\u0119 fis-moll<\/em> Muzia Clementiego – to bardzo niedoceniany kompozytor, mo\u017ce dlatego, \u017ce pianistom kojarzy si\u0119 z sonatinkami dla dzieci (kt\u00f3re te\u017c s\u0105 \u015bwietne, melodyjne). Jego powa\u017cne sonaty popularyzowa\u0142 kiedy\u015b pi\u0119knie Arturo Benedetti Michelangeli, ale jako\u015b ju\u017c o tym zapomniano. Mieli\u015bmy wi\u0119c podobny nastr\u00f3j i styl jak w minorowych sonatach Haydna, ale za to rzecz mniej znan\u0105, a \u015bwietn\u0105. Beisembayev zagra\u0142 j\u0105 pi\u0119knym, okr\u0105g\u0142ym d\u017awi\u0119kiem, z nut\u0105 melancholii.<\/p>\n\n\n\n Co do Sonaty b-moll<\/em> Chopina, mia\u0142am troch\u0119 mieszane uczucia – pocz\u0105tek mnie ol\u015bni\u0142, scherzo wyda\u0142o mi si\u0119 zap\u0119dzone i w zwi\u0105zku z tym zamazane (cho\u0107 trio by\u0142o pi\u0119kne), ale marsz \u017ca\u0142obny by\u0142 w sam raz i fina\u0142 te\u017c.<\/p>\n\n\n\n Wyb\u00f3r siedmiu z dwunastu Etiud transcendentalnych<\/em> Liszta, autorski – wed\u0142ug w\u0142asnej kolejno\u015bci, dobrany by\u0142 bardzo zr\u0119cznie tonacjami i nastrojami. Pianista oczarowa\u0142 mnie szczeg\u00f3lnie wykonan\u0105 jako pierwsz\u0105 II Etiud\u0105 „Paysage”<\/em>. Dawno nie s\u0142ysza\u0142am tych utwor\u00f3w granych tak, jakby solista nie my\u015bla\u0142 o wirtuozowskim popisie, bo ca\u0142a ta wirtuozeria ma s\u0142u\u017cy\u0107 muzyce.<\/p>\n\n\n\n Wieczorem Cyprien Katsaris z programem, kt\u00f3rego pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cona by\u0142a Chopinowi i jego uczniom. Wyszed\u0142 jednocze\u015bnie w NIFC jego dwup\u0142ytowy album, w kt\u00f3rym nie ma Chopina, lecz po kilka utwor\u00f3w ka\u017cdego z wykonanych dzi\u015b (po jednym dziele) kompozytora: Adolfa Gutmanna, Carla Flitscha, Karola Mikulego, Juliana Fontany, Mathilde de Rothschild (nie wiem, czy kto\u015b to w og\u00f3le wcze\u015bniej gra\u0142) i Thomasa Tellefsena. Z przyjemno\u015bci\u0105 pos\u0142ucham tego albumu bez odniesie\u0144, cho\u0107 swoj\u0105 drog\u0105 ciekawe, jak obecno\u015b\u0107 dzie\u0142 Chopina w s\u0105siedztwie tych utwor\u00f3w gasi je, wykazuje, \u017ce \u017caden mu do pi\u0119t nie si\u0119ga. C\u00f3\u017c – prawo geniusza. Ale obrazek epoki bardzo ciekawy. Niepotrzebnie tylko pianista porwa\u0142 si\u0119 na Polonez As-dur<\/em> Chopina (mimo licznych usterek nagrodzony oczywi\u015bcie brawami, bo to przecie\u017c nie utw\u00f3r, lecz manifestacja patriotyczna), sam nawet przeprasza\u0142, ale m\u00f3g\u0142 dobieraj\u0105c utw\u00f3r do Poloneza<\/em> Gutmanna wybra\u0107 np. Poloneza A-dur<\/em>. Ca\u0142y program pianista poprzedzi\u0142 osobistym odniesieniem si\u0119 do tego, co dzieje si\u0119 za nasz\u0105 wschodni\u0105 granic\u0105: zagra\u0142 improwizacj\u0119 na tematach z dw\u00f3ch Siergiej\u00f3w – ukrai\u0144skiego Bortkiewicza (kt\u00f3ry w\u0142a\u015bciwie by\u0142 Polakiem z Charkowa) i rosyjskiego Rachmaninowa. Niestety cho\u0107 nader dobrze znamy tego drugiego, to w og\u00f3le – pierwszego.<\/p>\n\n\n\n Druga cz\u0119\u015b\u0107 kr\u0119ci\u0142a si\u0119 wok\u00f3\u0142 Bizeta. Najpierw pianista zagra\u0142 jego opracowanie fragment\u00f3w Don Giovanniego<\/em> (przypomina\u0142o mi to troch\u0119 zaj\u0119cia, jakie mia\u0142am na studiach z tzw. czytania partytur), a potem ma\u0142e potpourri fragment\u00f3w z Carmen<\/em>: niekt\u00f3re w transkrypcji samego kompozytora, inne – jak jazzuj\u0105ca Habanera<\/em> – w\u0142asne. A jak ju\u017c by\u0142o tak na luzie, to na bis by\u0142o Mi\u0142o\u015b\u0107 ci wszystko wybaczy<\/em>. I my tak\u017ce wszystko temu piani\u015bcie wybaczamy, bo to wielka osobowo\u015b\u0107, i to w starym dobrym stylu, kt\u00f3rego ju\u017c coraz mniej.<\/p>\n\n\n\n