{"id":10289,"date":"2022-09-07T23:50:50","date_gmt":"2022-09-07T21:50:50","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=10289"},"modified":"2022-09-08T12:26:13","modified_gmt":"2022-09-08T10:26:13","slug":"fibiger-o-fibigerze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2022\/09\/07\/fibiger-o-fibigerze\/","title":{"rendered":"Fibiger o Fibigerze"},"content":{"rendered":"\n

By\u0142am w\u0142a\u015bnie na warszawskiej premierze filmu Dusza zakl\u0119ta w fortepianie<\/em> o historii fabryki fortepian\u00f3w w Kaliszu. Je\u015bli kogo\u015b temat ciekawi, to film b\u0119dzie pokazywany do 15 wrze\u015bnia w KinoGramie w Fabryce Norblina.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Autork\u0105 jest Judyta Fibiger – re\u017cyserka, scenarzystka, producentka, a przede wszystkim ukochana wnuczka Gustawa Arnolda Fibigera III, ostatniego w dynastii w\u0142a\u015bcicieli fabryki fortepian\u00f3w Arnold Fibiger, za\u0142o\u017conej przez jego dziadka, Gustawa Arnolda Fibigera I. Film nosi taki sam tytu\u0142, jak ksi\u0105\u017cka wydana jaki\u015b czas temu przez matk\u0119 re\u017cyserki, Elwir\u0119 Fibiger. O ile jednak w ksi\u0105\u017cce jest opis \u015bwiata, kt\u00f3rego ju\u017c nie ma, historii zas\u0142u\u017conego rodu i postaci ojca autorki, Gustawa Arnolda III, to w filmie re\u017cyserka cz\u0119\u015b\u0107 historyczn\u0105 traktuje skr\u00f3towo i informacyjnie, a koncentruje si\u0119 przede wszystkim na postaci swojego dziadka, o kt\u00f3rym wypowiadaj\u0105 si\u0119 jego uczniowie nie nazywaj\u0105c go inaczej ni\u017c czu\u0142ym i poufa\u0142ym zdrobnieniem Gucio. „Wszyscy jeste\u015bmy dzie\u0107mi Gucia” – m\u00f3wi jeden z nich.<\/p>\n\n\n\n

Bo te\u017c ten „Gucio” by\u0142 naprawd\u0119 niezwyk\u0142\u0105 postaci\u0105. Przed wojn\u0105 zd\u0105\u017cy\u0142 uko\u0144czy\u0107 studia ekonomiczne oraz praktykowa\u0107 nie tylko w rodzinnej fabryce, ale te\u017c u B\u00f6sendorfera w Wiedniu. Mimo niemieckich korzeni czu\u0142 si\u0119 Polakiem i nie zgodzi\u0142 si\u0119 na podpisanie volkslisty; walczy\u0142 w kampanii wrze\u015bniowej i przez 5 lat by\u0142 w obozach jenieckich. Gdy tylko go wypuszczono, wr\u00f3ci\u0142 do Kalisza i fabryki, a kiedy PRL j\u0105 sobie przyw\u0142aszczy\u0142 i przemianowa\u0142 na Calisi\u0119, zosta\u0142 tam najpierw na stanowisku dyrektora, a p\u00f3\u017aniej g\u0142\u00f3wnego konstruktora. Zainicjowa\u0142 te\u017c powstanie Technikum Budowy Fortepian\u00f3w, jedno z nielicznych w Europie. Zdumiewa wielka klasa tego cz\u0142owieka, kt\u00f3remu odebrano jego w\u0142asno\u015b\u0107, dzie\u0142o jego rodziny, a on s\u0142u\u017cy\u0142 dalej zak\u0142adowi i ludziom. I nie tylko post\u0119powa\u0142 z klas\u0105, r\u00f3wnie\u017c z klas\u0105 si\u0119 zachowywa\u0142, co uczniowie w nim podziwiali i z ch\u0119ci\u0105 na\u015bladowali.<\/p>\n\n\n\n

Zastanawia\u0142am si\u0119 nawet us\u0142yszawszy t\u0119 histori\u0119, jak to mo\u017cliwe, \u017ce cho\u0107 to on pilnowa\u0142 tego, co dzieje si\u0119 w fabryce, to jako\u015b\u0107 instrument\u00f3w tam budowanych bardzo odbiega\u0142a od przedwojennych. Wyt\u0142umaczy\u0142a mi to w rozmowie po filmie re\u017cyserka: musia\u0142 korzysta\u0107 z tego, co by\u0142o do dyspozycji, a dostarczano mu byle jakie i niewysuszone drewno. Ogl\u0105da\u0142am, jak si\u0119 robi fortepiany i wiem, ile czasu trzeba suszy\u0107 materia\u0142 do ich produkcji, wi\u0119c teraz ju\u017c rozumiem, dlaczego tak by\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142uchamy zatem opowie\u015bci o „Guciu” i ogl\u0105damy renowacj\u0119 przedwojennego instrumentu (na kt\u00f3rym na koniec zagra Leszek Mo\u017cd\u017cer). Wypowiada si\u0119 jeszcze kilka os\u00f3b, w tym Jan A.P. Kaczmarek, kt\u00f3ry co prawda jest z Konina, ale i z Kaliszem by\u0142 jako\u015b zwi\u0105zany. Zrobi\u0142 te\u017c do tego filmu muzyk\u0119, co akurat nie jest jego mocn\u0105 stron\u0105, ale rozumiem, \u017ce uznane nazwisko ma przyci\u0105ga\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Nie ma w filmie nic o tym, jak smutno sko\u0144czy\u0142a si\u0119 historia fabryki. Wspomina\u0142am tu o tym kiedy\u015b – fabryka zosta\u0142a odzyskana przez rodzin\u0119, ale spadkobierc\u00f3w by\u0142o 11, a kwota zas\u0105dzonego odszkodowania \u015bmiesznie ma\u0142a – to by\u0142y lata 90., najgorsze na tego typu sprawy. Po kilku latach marka Calisia zosta\u0142a odsprzedana Chi\u0144czykom. Jej akurat Fibigerom nie by\u0142o szkoda. Szko\u0142a dzia\u0142a nadal i kszta\u0142ci technik\u00f3w, ch\u0119tnie zatrudnianych tak\u017ce za granic\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

By\u0142am w\u0142a\u015bnie na warszawskiej premierze filmu Dusza zakl\u0119ta w fortepianie o historii fabryki fortepian\u00f3w w Kaliszu. Je\u015bli kogo\u015b temat ciekawi, to film b\u0119dzie pokazywany do 15 wrze\u015bnia w KinoGramie w Fabryce Norblina.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10289"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10289"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10289\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10292,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10289\/revisions\/10292"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}