{"id":10386,"date":"2022-10-23T23:53:47","date_gmt":"2022-10-23T21:53:47","guid":{"rendered":"http:\/\/szwarcman.blog.polityka.pl\/?p=10386"},"modified":"2022-10-24T10:47:41","modified_gmt":"2022-10-24T08:47:41","slug":"w-kleszczach-zla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/2022\/10\/23\/w-kleszczach-zla\/","title":{"rendered":"W kleszczach z\u0142a"},"content":{"rendered":"\n

The Turn of the Screw<\/em> – nieprzet\u0142umaczalny idiom, oznaczaj\u0105cy pogarszanie si\u0119 z\u0142ej sytuacji<\/a>. Nie wiem, czemu w Polsce m\u00f3wi si\u0119 na to ostatnio Dokr\u0119canie \u015bruby<\/em>, przecie\u017c nikt jej tu nie dokr\u0119ca.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Chodzi oczywi\u015bcie o nowel\u0119 Henry’ego Jamesa i – wed\u0142ug niej – oper\u0119 Benjamina Brittena. Nowela funkcjonowa\u0142a niegdy\u015b jako W kleszczach l\u0119ku<\/em> – pod takim tytu\u0142em j\u0105 pozna\u0142am, ale to te\u017c nie jest dobre t\u0142umaczenie. Jeszcze mawia\u0142o si\u0119 Obr\u00f3t \u015bruby<\/em>, to mo\u017ce najbli\u017csze orygina\u0142owi, ale te\u017c ma\u0142o zr\u0119czne. Tak to ju\u017c bywa z idiomem, \u017ce aby go przet\u0142umaczy\u0107, najlepiej by\u0142oby znale\u017a\u0107 inny…<\/p>\n\n\n\n

Co do samego nowego spektaklu Polskiej Opery Kr\u00f3lewskiej, bo o nim tu chc\u0119 napisa\u0107, to si\u0142\u0105 rzeczy nasuwa\u0142y mi si\u0119 wspomnienia \u015bwietnej re\u017cyserii Natalii Babi\u0144skiej<\/a> z Opery na Zamku w Szczecinie sprzed 6,5 lat – by\u0142a to polska premiera sceniczna tego dzie\u0142a. Dzisiejsza, zinscenizowana – podobnie jak poprzedni tutejszy spektakl Brittena Gwa\u0142t na Lukrecji<\/a><\/em> – przez Kamil\u0119 Siwi\u0144sk\u0105 i r\u00f3wnie\u017c pod kierownictwem muzycznym Lilianny Krych, jest troch\u0119 mniej przekonuj\u0105ca. O ile Gwa\u0142t na Lukrecji<\/em> widziany by\u0142 przez pryzmat #metoo, to The Turn of the Screw<\/em> si\u0142\u0105 rzeczy ogl\u0105da si\u0119 przez tyle ujawnionych ostatnio spraw zwi\u0105zanych z molestowaniem dzieci, a wi\u0105\u017c\u0105cych si\u0119 z problemem, jak reagowa\u0107 – przed kt\u00f3rym staje g\u0142\u00f3wna bohaterka, Guwernantka. Ale inscenizacyjne pomys\u0142y, jak uciele\u015bnienie postaci Lorda, czyli mitycznego wuja dzieci, jako tancerza i to agresywnego wobec bohaterki, czy dziwne czarne korytarze z ruchomej siatki, przez kt\u00f3re przeciskaj\u0105 si\u0119 bohaterowie, troch\u0119 dezorientuj\u0105. Wa\u017cnym rekwizytem s\u0105 du\u017ce lalki noszone przez dzieci, a b\u0119d\u0105ce ich odwzorowaniem – gdy na ko\u0144cu Miles umiera, na scenie pozostaje w\u0142a\u015bnie owa lalka.<\/p>\n\n\n\n

Istot\u0105 tej noweli jest nienazwane z\u0142o. Wiadomo, \u017ce Peter Quint i panna Jessel robi\u0105 dzieciom co\u015b strasznego, ale co – pozostaje zagadk\u0105 do ko\u0144ca. Co wi\u0119cej, pozostaje w domy\u015ble, \u017ce robili to jeszcze za \u017cycia – bo podczas rozgrywania si\u0119 akcji noweli s\u0105 ju\u017c upiorami. Panna Jessel swoj\u0105 agresj\u0119 kieruje r\u00f3wnie\u017c przeciwko Guwernantce; Quint nakierowuje si\u0119 tylko na Milesa. Dzieci pod ich wp\u0142ywem to z\u0142o przejmuj\u0105, fascynuj\u0105 si\u0119 nim. Jak je z tej fascynacji z\u0142em wydoby\u0107 – to kolejne pytanie.<\/p>\n\n\n\n

By\u0142am na drugiej obsadzie, ale. jak s\u0142ysz\u0119, nie ma pierwszej i drugiej, \u017cadna z nich nie jest t\u0105 lepsz\u0105, by\u0142o wr\u0119cz losowanie, kto kiedy ma \u015bpiewa\u0107. Z dzisiejszej obsady niespecjalnie przypad\u0142a mi do gustu Anna Farysej jako Guwernantka, troch\u0119 zbyt rozwibrowana, co zaciemnia\u0142o \u015bpiewan\u0105 melodi\u0119. O ile dzieci w szczeci\u0144skiej realizacji by\u0142y grane przez dzieci, to tym razem wyst\u0105pili mlodzi doro\u015bli: Karolina R\u00f3\u017ca Kowalczyk jako Flora i Marcin Gadali\u0144ski – kontratenor – jako Miles. Demoniczno\u015b\u0107 pokazali zar\u00f3wno Aleksandra Klimczak jako Miss Jessel i Jacek Szponarski jako Peter Quint; sk\u0142ad uzupe\u0142nia\u0142a jeszcze Olga Rusin jako poczciwa gospodyni pani Grose.<\/p>\n\n\n\n

Niestety po tych dw\u00f3ch premierach, wczorajszej i dzisiejszej, spektakl schodzi z afisza i na pewno nie powr\u00f3ci do ko\u0144ca roku. Dyrektor Klimczak obiecuje, \u017ce kiedy\u015b zn\u00f3w si\u0119 pojawi. Jak tak si\u0119 troch\u0119 skompletuje tych Britten\u00f3w, to mo\u017ce kiedy\u015b jaki\u015b festiwal?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

The Turn of the Screw – nieprzet\u0142umaczalny idiom, oznaczaj\u0105cy pogarszanie si\u0119 z\u0142ej sytuacji. Nie wiem, czemu w Polsce m\u00f3wi si\u0119 na to ostatnio Dokr\u0119canie \u015bruby, przecie\u017c nikt jej tu nie dokr\u0119ca.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10386"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10386"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10386\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10388,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10386\/revisions\/10388"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10386"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10386"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.polityka.pl\/szwarcman\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10386"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}